اتىراۋدا وتىن قويماسى قايتا جاڭعىرتىلدى
«قازاقستان-وەك» جشس («قازاقستان – وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنى») وتاندىق مۇناي ونىمدەرى نارىعىندا 2001 جىلدان باستاپ جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. كومپانيانىڭ ارىپتەستەرمەن جانە كليەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋدە 10 جىلدىق تابىستى تاجىريبەسى بار. مۇنداعى كاسىبي ۇجىم جانە تەحنيكالىق ءمۇمكىندىكتەر قىزمەتتەر كەشەنىن قاجەتتى كولەمدە جانە شاپشاڭ جۇزەگە اسىرۋعا جول اشىپ وتىر.
«قازاقستان-وەك» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بيىل ەلىمىزدىڭ كولىك جانە بايلانىس قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسى كۇنىن نەگىزگى ارىپتەستەرى «قازاقستان تەمىرجولى» ۇك» اق-مەن بىرگە ارنايى دايىنداعان ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما اياسىندا زاماناۋي تەحنولوگيامەن جاراقتاندىرىلعان اتىراۋ وتىن قويماسىن پايدالانۋعا بەرىلۋى سالتاناتىمەن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىندە كومپانيا قىزمەتىنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىسى – «قتج» ۇك» اق-نىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ە.سۇلتانوۆ, «لوكوموتيۆ» اق پرەزيدەنتى م.مەدەۋباەۆ, اتىراۋ ماگيسترالدى جەلiلەر بولiمشەسىنىڭ ديرەكتورى و.رايىسوۆ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما شەشىمىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, قىزمەتكەرلەردى كاسىبي مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى. نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ ناتيجەسى جوباعا سايكەس سۇيىق قويما پاركىنىڭ جالپى ساقتاۋ كولەمى ۇلعايتىلۋى, بوشكە ىدىسقا مايدى ولشەپ قۇيۋ تسەحىنىڭ سالىنۋى سەرىكتەستىكتىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن «قتج» ۇك» اق باسشىلارىنىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.
«قتج» ۇك» اق ۆيتسە-پرەزيدەنتى ە.سۇلتانوۆ مىرزا قۇتتىقتاۋ سوزىندە, «قتج» ۇك» اق-نىڭ بۇگىندە ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ وتىرعانىن, اتاپ ايتقاندا ەلىمىزدىڭ كولىك الەۋەتى دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىنىڭ, تەمiر جول جانە ونىڭ قۇرامىنىڭ جاڭعىرتۋلار بويىنشا وتكiزiلەتiن ءىس-شارالار بويىنشا العا باسۋى راستايدى, سوعان بايلانىستى «قازاقستان-وەك» جشس-نىڭ قالپىنا كەلتiرۋ جوباسى رەسپۋبليكانىڭ بارلىق تەمiر جول ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋدا قۇراما بولiك بولىپ تابىلادى, – دەدى.
وتكەن جىلى كومپانيانىڭ ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىنىڭ حالىقارالىق ISO-9001:2008 ستاندارتىنىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن UKAS (United Kingdom Accreditation Service) تاعايىنداعان سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى «BM TRADA Certification» بريتان كورولدىگىنىڭ ورگانى سەرتيفيكاتتاعان. سەرتيفيكاتتاۋ سالاسى – مۇناي بازالارىنىڭ قىزمەتتەرى – مۇناي ونىمدەرىن قابىلداۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ. ISO-9001:2008 حالىقارالىق ستاندارتتار تالاپتارىنا سايكەستىلىك حسس سەرتيفيكاتىنىڭ بەرىلۋى – تۇتىنۋشىلار مەن تاپسىرىسشىلاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن قاناعاتتاندىرۋعا كوزدەلگەن قىزمەت ساپاسىنىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن ءدالەلدەيدى. بيىل كومپانيانىڭ ينسپەكتسيالىق اۋديتتەن ءساتتى ءوتۋى ناتيجەلى جۇمىستى, سونداي-اق كومپانيانىڭ ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىن ۇنەمى جاقسارتىپ وتىرۋىن راستادى.
قىزمەتتىڭ اشىقتىعى, ءارى ايقىندىعى – كومپانيا تابىستىلىعىنىڭ كەپىلى. كومپانيانىڭ قارجىلىق ەسەبى حالىقارالىق ستاندارتتارعا (IFRS) سايكەس كەلەدى. وعان حالىقارالىق اۋديتورلىق كومپانيالار («KPMG Audit», Deloitte&Touche) وتكىزەتىن جىل سايىنعى اۋديت دالەل بولا الادى. سونىمەن قاتار, اۋديتتەلگەن قارجىلىق ەسەپتىڭ جىل سايىن ءساۋىر-مامىر ايلارىندا الىنۋى كومپانيا قىزمەتىنىڭ تابىستى ناتيجەسى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. ويتكەنى, اۋديتتەلگەن قارجىلىق ەسەپتىڭ سونداي, نەمەسە ەرتەرەك كەزدە الىنۋى تەك باعالى قاعازدارى حالىقارالىق قور نارىقتارىندا جانە جەكە ۇلتتىق كومپانيالاردا ورنالاستىرىلعان بۇقارالىق كومپانيالاردا عانا بولادى.
كومپانيا قىزمەتتەرى باعاسىنىڭ قۇرىلۋ ايقىندىلىعى جىل سايىن زاڭناماعا سايكەس بەكىتىلگەن تارتىپتە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ جونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ تاۋاردىڭ ساتىلۋ باعاسىنىڭ نەگىزدەلگەن دەڭگەيىن قاراستىرۋ جانە ماقۇلداۋ پروتسەدۋراسىنان ءوتۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. سەبەبى 2008 جىلدان باستاپ, «قازاقستان-وەك» جشس قازاقستان رەسپۋبليكاسى باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ شەشىمىمەن باسىم جاعدايعا يە نارىق سۋبەكتىلەرى رەەسترىنە ەنگىزىلدى. بۇدان باسقا مونوپولياعا قارسى زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس, كومپانيا تۇراقتى نەگىزدە, سايكەس مەملەكەتتىك ورگاندارعا قاجەتتى ەسەپتى, سونىڭ ىشىندە توقسان سايىن قارجىلىق ەسەپتى بەرىپ وتىرادى.
كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى مەيرامگۇل جۇزباەۆانىڭ ايتۋىنشا, ستراتەگيالىق مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋدى ەسكەرگەندە, قارجىلىق كورسەتكىشتەردىڭ قوزعالىسى جالپى كومپانيا جۇمىسىنىڭ تابىستىلىعىن كۋالاندىرادى. مىسالى, 2011 جىلدىڭ 1 جارتى جىلدىعىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا كومپانيا وتىمدىلىگىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 2008 جىلمەن سالىستىرعاندا +58% قۇرادى. ال اكتيۆتەر كىرىستىلىگى 13,2 پايىزعا ءوستى. بۇل كومپانيانىڭ تۇراقتى قارجىلىق جاعدايىن راستايدى. وسىلايشا كومپانيا وپەراتسيالىق جانە ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتى قارجىلاندىرۋ قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن وتىمدىلىكتىڭ قاجەتتى قورىنا يە. اينالمالى كاپيتالدى قارجىلاندىرۋ بويىنشا, ءارى وندىرىستىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى مەن قايتا قۇرىلۋىنا ارنالعان اشىق نەسيەلىك باعىتتاردىڭ بولۋى كومپانيانىڭ قوسىمشا قارجىلىق يكەمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق كومپانيانىڭ تارتىمدىلىعىن جانە نەسيەلىك قارجىنى بەرگەن قارجى قۇرىلىمدارىنىڭ سەنىمىن دالەلدەي تۇسەدى.
كومپانيا قىزمەتىن نەگىزىنەن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق («قتج») جانە ونىڭ ەنشىلەس
ۇيىمدارى تۇتىنادى. قاجەتتى وندىرىستىك جابدىقپەن, كىرىس جولدارمەن, جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن (ججم) جانە قاتتى وتىندى ساقتاۋعا ارنالعان ىدىستارمەن, سۇيىق قويمالارمەن جابدىقتالعان قويمالاردىڭ تارماقتالعان جەلىسىنىڭ بولۋى, سونداي-اق قويمالاردىڭ تەمىرجول تاراۋلارى بويىندا ورنالاسۋى «قازاقستان-وەك» جشس-عا تاپسىرىسشىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ونىڭ لوكوموتيۆتەرىنە ۇتقىر, ءارى ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل كومپانيادا مايلار مەن جاعارمايلاردىڭ جىلدىق اينالىمى 30 000 توننانى, سونىڭ ىشىندە ديزەلدى مايلار 450 توننانى, بەنزين 20 000 توننانى, مازۋت پەن كومىر 300 000 توننانى قۇراسا, لوكوموتيۆتەردى ديزەل وتىنىمەن جابدىقتاۋ كولەمى 720 000 استام توننانى قۇرايدى. «قازاقستان-وەك» جشس-نىڭ رەسۋرستىق بازاسىنىڭ قۇرامىنا قازاقستاننىڭ ەداۋىر اۋماعىن (80%) الىپ جاتقان 53 وتىن قويماسىنان تۇراتىن جەلىسى كىرەدى. وسى قويمالارعا ديزەلدى وتىندى, مايلاردى جانە جاعارمايلاردى ساقتاۋعا ارنالعان سىيىمدىلىعى 315 مىڭ تەكشە مەتردەن اساتىن سۇيىق قويمالار, سونداي-اق قاتتى وتىندى ساقتاۋعا ارنالعان جالپى اۋدانى 160 مىڭ شارشى مەتردەن اساتىن ارنايى الاڭقايلار كىرەدى.
«قازاقستان-وەك» كومپانياسى تولىعىمەن جەكە مەنشىك كومپانيا بولىپ تابىلادى. كومپانيا ءوز باستاماسىمەن 2010 جىلدان باستاپ ينۆەستيتسيالىق وتىن قويمالارىن قايتا قۇرۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرا باستادى. ينۆەستيتسيالىق باعدارلامانىڭ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلاتىن ماقساتتار مەن مىندەتتەر رەسپۋبليكانىڭ جالپى يندۋستريالىق دامۋ, سونىڭ ىشىندە نەگىزگى وندىرىستىك قورلاردى مودەرنيزاتسيالاۋ, قايتا قۇرۋ, سالۋ جانە كۇردەلى جوندەۋ ستراتەگياسىنا سايكەس كەلەدى. ينۆەستيتسيالىق باعدارلامانى جاساۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى وتىن قويمالارىنىڭ تەحنيكالىق جاعدايىن تولىق تەكسەرۋ جانە تابىلعان سايكەسسىزدىكتەردى جويۋ ءجونىندەگى جوبالىق شەشىمدەردى انىقتاۋ بولدى. بۇل جۇمىستى «كازگيپرونەفتەترانس» شك» جشس جوبالىق ينستيتۋتى جۇرگىزدى. وتىن قويمالارىن قايتا قۇرۋ قاتاڭ تۇردە ماماندانعان جوبالىق ۇيىمدار ازىرلەگەن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. ول ۇيىمداردىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتكەن «ينترانسكوم» جشس, «مۇنايگرافيكا» جشس, «اقمارال» جشس بار. ينۆەستيتسيالىق باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىسى بويىنشا كومپانيانىڭ بارلىق وتىن قويمالارى تەك قازاقستاندىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار حالىقارالىق ستاندارتتار تالاپتارىنا سايكەس كەلۋى ءتيىس.
بىلتىر جامبىل ستانتسياسىندا وتىن قويماسىنىڭ ساقتاۋ قىزمەتتەرىن ەسەپكە الۋ مەن باقىلاۋ ۇدەرىستەرىن كەشەندى اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ, قايتا قۇرۋ جۇمىسى تولىعىمەن اياقتالدى. بۇل اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى لوكوموتيۆتەردىڭ باگىنا ججم-دى قاشىقتىقتان قۇيۋعا جانە ججم قوزعالىسىن اۆتوماتتى تۇردە ەسەپكە الۋعا (سونىڭ ىشىندە مۇناي ونىمدەرىن قابىلداۋعا, ساقتاۋعا جانە جىبەرۋگە) مۇمكىندىك بەرەدى. وعان قوسا, IP-تەلەفونياعا تىكەلەي قوسىلۋ ارقاسىندا ءوندىرىستىك نىسانى جانە باستاپقى دەرەكتەردى جيناپ-بىرىكتىرەتىن بولىمشە اراسىندا دەرەكتەردى ەلەكتروندىق نۇسقادا كودتاپ الماسۋعا ءمۇمكىندىك تۋدى. ءسويتىپ, وتىن قويمالارىندا ەنگىزىلەتىن كەشەندى اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى اۆتوماتتى باقىلاۋ جۇرگىزۋگە (سونىڭ ىشىندە «ون-لاين رەجىمىندە») جانە ءوندىرىستىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرىن باسقارۋعا, سونىمەن بىرگە, مۇناي ونىمدەرىن قابىلداۋعا, اۋىستىرىپ قۇيۋعا, ساقتاۋعا جانە جىبەرۋگە, ججم قوزعالىسى جونىندەگى دەرەكتەردى اۆتوماتتى ورتالىقتاندىرىلعان تۇردە جىلدام جيناقتاۋعا, ەسەپكە الۋعا جانە وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەلىمىزدىڭ بۇكىل اۋماعىندا ورنالاسقان 53 وتىن قويماسىنىڭ جۇمىس ىستەۋى جاعدايىندا مۇنىڭ ماڭىزى وتە زور.
جاقىندا اتىراۋ قالاسىنداعى وتىن قويماسىندا قايتا جاڭعىرتۋ اياقتالدى. ءوندىرىستى تۇراقتاندىرۋعا جانە نارىق قۇبىلمالىلىعىنىڭ تاۋەكەلىن تومەندەتۋگە, «قتج» ۇك» اق-نىڭ قاجەتتىلىگىن ۇنەمى قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتى كولەمدەگى ونىمدەر قورىن قۇرۋ ءۇشىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان وتىن قويمالارىنداعى سۇيىق قويما پاركىن ۇلعايتۋ «قازاقستان-وەك» جشس-نىڭ ستراتەگيالىق شەشىمدەرىنىڭ ءبىرى بولدى. اتىراۋ وتىن قويماسىن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى 2010 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا باستالدى. قايتا قۇرۋ بارىسىندا ابدەن ەسكىرگەن, پايدالانۋ مەرزىمى 30 جىلدان اسقان بارلىق جابدىق, الدەقايدا الەۋەتتى وتاندىق جانە يمپورتتىق ءوندىرىس بالاماسىنا اۋىستىرىلىپ, جاڭارتىلدى. جاڭا تومەنگى اعىزۋ قۇرىلعىسىن (ۋسن-150), جوعارعى قۇيۋ قۇرىلعىسىن (ۋنجۆ-100اس-02) مونتاجداۋ ارقىلى تەمىرجول اعىزۋ-قۇيۋ ەستاكاداسى مودەرنيزاتسيالاندى. مۇناي ءونىمدەرىن قابىلداۋ جانە جىبەرۋ ءۇشىن مانيفولدى تەحنولوگيالىق جۇيەسى بار سورعى ستانساسى جەتىلدىرىلدى. مۇناي ونىمدەرىن تەمىر جول تسيستەرنالارىنان سۇيىق قويمالارعا (رۆس) اعىزۋ جانە اۋىستىرىپ قۇيۋ ءۇشىن ءونىمدىلىگى ساعاتىنا 120 تەكشە مەتر بولاتىن 6نك-9ل1س سورعى ورناتىلدى. بۇل اعىزۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ, ۆاگوندىق تسيستەرنانىڭ بوسقا تۇرىپ قالماۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن بىرگە سىيىمدىلىعى 200 ليتر بوشكە ىدىسقا ماي قۇيۋعا ارنالعان جيىلىك وڭدەگىشى بار ءونىمدىلىگى ساعاتىنا 2,5 تەكشە مەترلىك نمش5-25-2,5 ۇلگىدەگى سورعى ورناتىلدى. جىلدىڭ سۋىق كەزدەرىندە قابىلداناتىن مايلاردى جىلىتۋ ءۇشىن ارنايى گجە-55 جابدىعى پايدالانىلادى.
جوبادا قۇرىلىس قۇرىلىمدارىن توتىعۋدان جانە گيدرووقشاۋلىقتان قورعاۋ قاراستىرىلىپ, تولىقتاي ورىندالدى. مۇناي ونىمدەرىن قابىلداۋعا, ساقتاۋعا جانە جىبەرۋگە ارنالعان نىسانداردى سالۋدا مول تاجىريبەسى بار قازاقستاندىق كومپانيا – «گلوبالسترويسناب» جشس اتىراۋ ستانتسياسىنىڭ وتىن قويماسىن قايتا قۇرۋ جوباسى بويىنشا باس مەردىگەر بولىپ تاڭدالدى. كومپانيانىڭ ءبۇكىل شتاتى جوعارى بىلىكتى مامانداردان قۇرالعان. وسى جوبانى ىسكە اسىرۋ كەزىندە باس مەردىگەر قۇرىلىس ۇدەرىستەرىنە قازاقستاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىن مەيلىنشە كوبىرەك قولدانۋ قاعيداسىن باسشىلىققا الدى. كولەمى 3000 تەكشە مەتر جانە 75 تەكشە مەترلىك بارلىق سۇيىق قويما پاركىن, بارلىق درەناجدىق ىدىستاردى جانە مەتالل قۇرىلىمداردى قازاقستاندىق كاسىپورىندار جاساعان. سورعى جابدىعى, تىنىس كلاپاندارى, ىسىرمالار, جەڭىل-جەلپى تازارتۋعا ارنالعان سۇزگىلەر كەدەندىك وداق ەلدەرىنىڭ ونىمدەرى بولىپ تابىلادى. سايكەسىنشە, اتىراۋ ستانتسياسىنىڭ وتىن قويماسىن قايتا قۇرۋ جوباسىنا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ 70 پايىزى قازاقستاندىق قاتىسۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ءسويتىپ, جوباعا ءسايكەس سۇيىق قويما پاركىنىڭ ديزەل وتىنىن جالپى ساقتاۋ كولەمى 6 859 تەكشە مەتردەن 14 679 تەكشە مەترگە دەيىن ۇلعايتىلدى.
– قازاقستاننىڭ تەمىرجولدارىمەن جۇك تاسىمالدايتىن, جولاۋشىلاردى ءبىر قالادان ەكىنشى قالاعا جەتكىزەتىن جولاۋشىلار قۇرامالارىن جەتكىزەتىن تەپلوۆوزدار ۇنەمى توقتاماۋى ءۇشىن ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدىڭ ماڭىزى زور. سول سەبەپتەن ءبىز بارلىق ستانتسيالارداعى وتىن قويمالارىن جاڭعىرتۋدى قولعا الدىق. بيىلعى جىل اياعىنا دەيىن, – دەيدى «قازاقستان-وەك» جشس باس ديرەكتورى مەيرامگۇل جۇزباەۆا, – تاعى دا 8 ستانتسياداعى وتىن قويماسى جاڭعىرتىلادى. الداعى ۋاقىتتا اتىراۋداعى وتىن قويماسىنىڭ قىزمەتىن ەسەپكە الۋ مەن باقىلاۋ ۇدەرىسىن كەشەندى اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ويدا بار. جالپى اتىراۋ ستانتسياسىنداعى وتىن قويماسىن جاڭعىرتۋعا شامامەن 1 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا سالىندى. كەلەشەكتە قازاقستان – تۇركىمەنستان شەكاراسىنداعى بولاشاق ستانتسياسىندا, سونداي-اق, قازاقستان – قىتاي شەكاراسىنداعى التىنكول ستانتسياسىندا جاڭادان وتىن قويماسى سالىناتىن بولادى. بۇل جاڭادان سالىناتىن قويمالاردا 50 جۇمىس ورنى اشىلادى.
جولداسبەك شوپەعۇل,
اتىراۋ وبلىسى.
سۋرەتتەردە: «قتج» ۇك» اق ۆيتسە پرەزيدەنتى ە.سۇلتانوۆ, «لوكوموتيۆ» اق پرەزيدەنتى م.مەدەۋباەۆ جانە «قازاقستان-وەك» جشس باس ديرەكتورى م.جۇزباەۆا اتىراۋ وتىن قويماسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى ساتىندە.
