16 شىلدە، 2011

قىزبەلدەگى ەل قىزىل سۋ ءىشىپ وتىر

215 رەت كورسەتىلدى
قىزبەل – جانگەلدين اۋدانىنداعى بۇرىنعى ۇلكەن شارۋاشىلىق بولاتىن. بۇگىندە ساعا اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ايما­عىنا كىرەدى. مۇندا الاش ارىستارى ءمىر­جاقىپ دۋلاتوۆ پەن سەيدازىم قاد­ىر­باەۆتىڭ، الماعامبەت قاسىموۆتىڭ، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى مۇقات­اي جۇرمۇحامەدوۆ پەن اسقار زاكاريننىڭ، كورنەكتى عالىمدار فازىلحان بايىمبەتوۆ پەن سايلاۋ، ءسابيت بايزاقوۆتاردىڭ، جازۋ­شى، ەتنوگراف سەيىت كەنجەاح­مەتوۆ­تىڭ كىندىك قانى تامعان. ءسابيت مۇقانوۆ­تىڭ «ءمولدىر ماحاببات» رومانىنىڭ كەيىپكەرلەرى – سۇلتانبەك (بۇركىت) پەن ءباتيمانىڭ (باتەس) تۋىپ-وسكەن، مەكتەپ تابالدى­رىعىنان اتتاعان كيەلى جەرى دە وسى. بۇل ولكەدە اقيىق اقىن عافۋ قايىربەكوۆ ەڭبەك جولىن باستاپ، اتاقتى «قىزبەل سۋرەتتەرى» ولەڭدەر توپتاماسىن جازۋ ارقى­لى قازاق پوەزياسىنىڭ قابىر­عالى تۇلعاسىنا اينالعان. قايسىبىرىن ايتامىز، قاسيەتتى دە شەجىرەلى ايماقتىڭ تاعى­لىمدى تاريحى كەلەر ۇرپاقتىڭ كادەسىنە ابدەن جارايتىندىعى قۋانىشقا بولەيدى. سول شەجىرەلى دە كيەلى ەلى الا جازداي شەرلى كۇيدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. اۋىز سۋدىڭ بىردەن-ءبىر كوزى قوڭىراۋلى وزەنى­نىڭ سۋى الدىمەن قۇرتتاپ كەتىپ، كەيىن كادىمگى قاندى ءىرىڭ تۇستەس قىزىل سۋعا اينالىپ، ىشۋدەن قالدى. ءمۇم­كىندىگى بارلار ارقالىقتان قالبىرلى سۋ تاسىپ پايدالانۋدا. ال قولى قىسقالار امال­سىزدان قىزىل سۋدى قورەك ەتۋدە. شايعا قايناتىپ، قاسىق سالعاندا، ول قاپ-قارا بولىپ توتىعىپ كەتەدى ەكەن. بۇل نەتكەن كۇيدىرگى ەكەنىنە جۇرتتىڭ باسى ءالى قاتىپ ءجۇر. اۋىل حالقى قانشا سابىرلى، كونبىس دەسەك تە مىنا كەلەڭسىزدىك اركىمدى تيتىق­تاتىپ تۇر. اناۋ ءبىر كەزدە ءار دەڭگەيدەگى زەرتحاناعا سۋ اپارىپ تاپسىرىلعان ەكەن، ونىڭ ناتيجەسى دە ءدۇدامال سەكىلدى، اشىق جاريالانباپتى. اۋدان، وبلىس اكىمدىگى نەگە ەنجارلىق تانىتادى؟ وسى جاعداي كەلەسى جىلعى كوكتەمدە دە قايتالان­باسىنا كىم كەپىل؟ جالپى العاندا، «اقبۇلاق» اۋىز سۋ باعدارلاماسىنىڭ شاپاعاتى شالعاي­داعى اۋىلدارعا تيمەي جاتقاندىعىنىڭ ءبى­ر كولەڭكەلى جاعىن وسىنداي كەلەڭسىز­دىكتەن اڭعارۋعا بولار. حالىق قامىن كىم ويلاي­دى؟ دابىل قاعاتىن كەز جەتتى ەمەس پە؟ ادام دەنساۋلىعىن كۇيتتەسەك، مۇن­داي شەكتەن شىققاندىقتىڭ كەسىرىن كىم تىي­ماق؟ ءار دەڭگەيدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ ور­گاندارى نەگە ءۇنسىز؟ ەكولو­گيالىق ۇيىم­دار شە، جۇمعان اۋزىن اش­پايتىن. ەل ءىشى دۇربەلەڭ. كۇيزەلىس مەڭ­دەگەن. بۇل اپات نەنىڭ سويقانى ەكەندىگىن بولجاپ بىلە الماي، دال بولىپ وتىر. قايسار ءالىم، قوستاناي وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار

اماناتقا ادالدىق

ادەبيەت • كەشە

ديلليان ۋايت قاھارىنا ءمىندى

كاسىپقوي بوكس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار