قيىن دا قۇرمەتتى قىزمەت

بۇگىن – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى كۇنى وسىدان 19 جىل بۇرىن پرەزيدەنت جارلى­عىمەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قۇرىلد­ى. سودان بەرگى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى ەلبا­سىنىڭ تۇراقتى قولداۋى ارقاسىندا ۇنەمى دامۋ ۇستىندە كەلەدى. قازىرگى تاڭدا ول ەگەمەن ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الاتىن, بارلىق جاعىنان جيناقى دا ۇتقىر قۇرىلىمعا اينالدى. ۇقك تاۋەلسىز مەملەكەتتەگى ورنى مەن ماقسات-مىندەتى, اتقارۋى ءتيىس ىستەرى تولىعىمەن جاڭارتىلدى. ەگەمەندى ەلدىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت ءوزىنىڭ ارناۋلى قىزمەتىنە ارنالعان «ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. جەكە ادام, ونىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن قورعاۋعا باسىمدىق بەرىلدى. «جەدەل ىزدەستىرۋ قىزمەتتەرى تۋرالى», «لاڭكەستىككە قارسى كۇرەس تۋرالى», «مەملەكەتتىك قۇپيالار تۋرا­لى» جانە باسقا دا زاڭداردىڭ قابىلدانۋى ارناۋلى قىزمەت جۇمىسىنىڭ اياعىنان تىك تۇرۋىنا, وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى تولىعى­مەن اتقارۋعا ىقپال جاسادى. ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى, قاۋىپ­سىزدىگى جانە ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى» اتتى جول­داۋىندا: «ادامزات دامۋىنىڭ بۇكىل تاريحي ءتاجى­ريبەسى مەملەكەتتىڭ العا باسۋى جانە تۇراق­تى ءوسۋى جۇزەگە اسىرىلاتىن قاجەتتى شارتتار­دىڭ باس­تاۋىن­دا ونىڭ ۇلتىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن مەملە­كەت­تىلىگىنىڭ ساقتالۋىنا كۋا. بوستاندىق پەن تاۋەلسىزدىكتى جەڭىپ الۋ جەتكىلىكسىز, ونى تابان­دى تۇردە قورعاپ, نىعايتىپ, ۇرپاقتارعا قالدىرۋ قاجەت... ەگەر ءبىز ءوز مەملەكەتتىلىگىمىزدەن ايىرىلىپ, ەگەمەندىگىمىزدىڭ ستراتەگيالىق نەگىزدەرىن, ءوز جەرلەرىمىز بەن رەسۋرستارىمىزدى قولى­مىزدان شىعارىپ الساق, بىزگە كەشىرىم جوق», دەپ ادامزات بالاسىنا, وركەنيەتكە تونەتىن قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ بارلى­عى­نىڭ بىزگە دە ورتاق ەكەندىگىن, ەلىمىزدىڭ وعان قارسى ايانباي كۇرەس جۇرگىزە بەرەتىندىگىن جاريالاپ, الداعى باعىت-باعداردى ايقىن­داپ بەردى. وسىعان وراي ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كو­ميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاي ابىقاەۆ العا قويىل­عان تاپسىرمالاردى لايىقتى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ­دا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنان قاشاندا زور جاۋاپكەرشىلىك پەن ىسكەرلىكتى تالاپ ەتەتىندىگىن باستى نازاردا ۇستاپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا الەمدەگى كەز كەلگەن ارناۋلى قىزمەتتەردىڭ الدىندا تۇرعان ەڭ ۇلكەن مىندەت­تەردىڭ ءبىرى – لاڭكەستىكتىڭ الدىن الۋ, بولا قالعان جاعدايدا ادام شىعىنىنسىز تويتارىس بەرۋ دەپ ايتساق, قاتەلەسە قويماسپىز. الىس جانە جاقىن شەتەلدەردەگى ارىپتەستەرمەن بىرلەسە قيمىلداۋ, اقپارات الماسۋ سەكىلدى بۇرىننان قالىپتاسقان ۇردىستەر جاڭا قالىپقا كوتەرىلىپ, ءوزارا سەنىمدىلىك, ىنتىماقتاستىق تۇرعىسىنان ەكى جاقتى, كوپجاقتى مۇددەلەرگە ساي كەلەتىن ءىس-شارالار وتكىزۋ, ول بويىنشا قاۋىپسىزدىكتىڭ بارلىق سالاسىن قامتۋ داستۇرگە اينالىپ وتىر. شەتەلدەردە تامىرىن جايعان حالىقارالىق لاڭكەستىك, ەكسترەميستىك ۇيىمداردىڭ, تاعى  باسقا قوعامىمىزداعى تۇراقتىلىقتى شايقاۋدى اڭسايتىن توپتاردىڭ جاندانا تۇسكەن ءىس-قي­مى­لى ەرىكسىز الاڭداتادى. قاشاندا قاۋىپ-قاتەردىڭ الدىن العان دۇرىس. قازاق اتامىز «ساقتىقتا قورلىق جوق» دەيدى. قوعاممەن تىعىز بايلا­نىس­تا بولۋ, ونىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىنە دەر كەزىندە قۇلاق ءتۇرۋ, مۇمكىندىگىنشە ءتۇيىن­دەلگەن ءجايت­تەردى وڭتايلى شەشۋ كەز كەلگەن داعدارىستىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەتىندىگى ءسوزسىز. سونىمەن قاتار ۇقك ءتول مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – قارسى بارلاۋ بولىپ تابىلادى. شەتەل ارنايى قىزمەتتەرىنىڭ مەملەكەتتىك قۇپيالارعا ەنۋى, ءتۇرلى سالا بويىنشا بارلاۋ جاساۋ ارەكەتتەرى ەشۋاقىتتا تولاستاپ كورگەن ەمەس. مەملەكەت­ارالىق قاتىناستارعا, ديپلوماتيا نورمالارىنا نۇقسان كەلتىرمەۋ ءۇشىن قارسى بارلاۋ سالاسىن­داعى جانقيارلىق ءىس-قيمىلدار ايتىلماي دا جاتادى. دەگەنمەن, ءساتتى وتكىزگەن ءىس-شارالارى ءۇشىن ۇكىمەتتىك ماراپاتتاۋعا يە بولعاندار, ەلباسىنىڭ ءوز قولىنان وردەن, مەدال, العىس حات العان قارسى بارلاۋشىلار كوميتەت قۇرامىندا جەتەرلىك. بۇل ەل باسشىلىعىنىڭ قارسى بارلاۋشىلاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە بەرگەن لايىقتى باعاسى. ال ءار قۇپيانىڭ ءوز ۋاقىتى كەلەدى, حالقىمىز ءوز باتىرلارىن سول كەزدە تانىپ بىلەتىن بولادى. ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس جالعىز قازاقستاندىق قوعامنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ادامزات پەن وركە­نيەتتىڭ ىسىنە اينالىپ, بۇگىنگى تاڭدا ءاربىر مەملەكەت بۇعان ءوزىنىڭ حال-قادەرىنشە قارسى تۇرۋ ماقساتىندا ۇلەس قوسۋعا تىرىسۋدا. بۇل ورايدا مۇددەلەس مەملەكەتتەردىڭ, ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزىمىزدى قورشاپ جاتقان كورشىلەس ەلدەر­دىڭ ار­ناۋلى قىزمەتتەرىمەن بايلانىستى ارت­تىرۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسۋگە ءتيىستى ەمەس. رەسەي, قىرعىز, وزبەكستان, تاجىكستانداعى ءارىپ­تەس­تەرمەن ءساتتى وتكىزىلگەن ءىس-شارالار ءناتي­جە­سىن­دە بىرنەشە ترانسۇلتتىق قىلمىستىق قاۋىم­داستىق پەن توپ جويىلىپ, زاڭسىز اينالىمنان جۇزدە­گەن كيلوگرامنان استام گەروين مەن وپيۋم الىندى. ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسى بويىنشا اشىلعان قىلمىستاردىڭ ءبىرسى­پىراسى سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىس­تەرىمەن بايلانىستى بولىپ كەلەدى. بۇكىلالەم­دىك ساۋدا ۇيىمىنا مۇشەلىككە ەنۋگە قادام جاساپ جاتقان تۇستا مۇنداي قىلمىس تۇرلەرىنىڭ ەكونوميكامىزدا قىلاڭ بەرۋى قاۋىپتى قۇبىلىس. مۇنىڭ ىشىندە, اسىرەسە, مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىلمىستىق جولعا ءتۇسۋى الاڭداتادى. مەملەكەتتىك شەكارانى كۇزەتۋ دە ۇقك ءمىن­دەت­تەرىنىڭ ءبىرى. مەملەكەتتىك شەكارا بول­عانى­مەن, شەكارا دەگەنىمىز قاشاندا ەل تاع­دىرى, ادام تاعدىرى ەكەندىگىن دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. قا­زاق­ستاندىق ازاماتتاردىڭ اعايىندارى كورشى­لەس ەلدەردە بولسا, ولاردىڭ اعايىندارى بىزدە تۇرىپ جاتىر. اعايىندار, تۋىستار قاشاندا ارالا­سىپ, قۇرالاسىپ تۇرعىلارى كەلەدى. «بار­ما­ساڭ, كەلمەسەڭ – جات بولاسىڭ» دەيدى. ەلىمىزدىڭ كەدەندىك وداققا ەنۋى ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى جان­داندىرا ءتۇستى. قاراپايىم ادامدارعا باعىت­تال­عان بۇل شارا الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاباتىندىعىنا سەنىم مول. دەمەك, جەكە ادام مەن ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقى­عىن, قاۋىپ­سىز­­دىگىن, قازاقستان قوعامىنىڭ قۇندى­لىق­تارىن, مەملەكەت تۇراقتىلىعى مەن ەل تى­نىش­تىعىن قاۋىپ-قاتەرلەردەن جان-جاقتى قورعاۋ جولىنداعى قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتى تەك قانا قۇقىقتىق شەڭبەردە ىسكە اسىپ كەلەدى. مۇحتار تۇرعانبەك ۇلى, ۇقك ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرى.