«جۇمىسپەن قامتۋ – 2020» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلماق

پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا وسىنىڭ الدىندا قابىلدانعان «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ تەتىكتەرى تالقىلاندى. وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گۇل­شارا ابىقالىقوۆا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ, باعدار­لا­ما­نى جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى داي­ىن­دىق جۇمىستارىن جۇرگىز­گەن­دىگىن مالىمدەدى. ەڭ الدىمەن ءتيىستى قۇقىقتىق بازا قالىپتاستىرىلدى. پارلامەنتتە «قازاقستان رەسپۋبليكا­سى­نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جۇمىسپەن قامتۋ جانە حا­لىق­تى الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسە­لەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وسى زاڭدا بىرقاتار جاڭا كوزقاراستار قالىپتاستى­رىل­دى. ماسەلەن, حالىقتى جۇ­مىس­پەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىن ىسكە اسىرۋ, باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋ­اپكەرشىلىگى, باعدارلاماعا قا­تى­سۋشىلارمەن مەملەكەت ارا­سىن­دا الەۋمەتتىك كەلىسىم-شارت جاساسۋ, اۋداندار مەن قالالار دەڭ­گەيىندە جۇمىسپەن قامتۋ ورتا­لىق­تارىن قۇرۋ سەكىلدى بىرقاتار جاڭا تۇسىنىكتەر مەن شارالار بەلگىلەندى. «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭعا جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىلارعا قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇي بەرۋ ءجو­نىندە قوسىمشا نورمالار ەنگىزىلدى. «مەملەكەتتىك اتاۋلى كومەك تۋرالى» زاڭعا ۇكىمەت ۇسىنعان جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدە­سۋ­دىڭ بەلسەندى شارالارىنا قاتىسۋ­عا بايلانىستى وسى كومەك جۇيە­سىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ءوز­گەرىستەر ەنگىزىلدى. جالپى, باعدارلاما بىرنەشە باعىتتان تۇراتىندىعىن ايتۋى­مىز كەرەك. سونىڭ ءبىرىنشى باعى­تىندا وعان قاتىساتىن ادامداردى وقىتۋدى, ولاردىڭ جۇمىسقا ور­نا­لاسۋىنا جاردەمدەسۋدى جانە ولار­عا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن قار­جىلاندىرۋ قاعيدالارى ەنگىزىلگەن. ەكىنشى باعىت بويىنشا باع­دارلاماعا قاتىسۋشىلارعا مەملەكەتتىك قولداۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە قارجىلاندىرۋ, سونىڭ ىشىندە ميكروكرەديتتىك ۇيىمدار مەن كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەرگە وسى ماقساتتا جەڭىلدىكتى نەسيەلەر بەرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعان, ءۇش­ىنشى باعىتتا باعدارلاماعا قا­تىسۋشىلاردىڭ اراسىندا باسقا جەرلەردەن بارىپ جۇمىس ىستەي الاتىن ۇتقىر توپتاردى ۇيىم­داس­تىرۋ, ولارعا وسىعان بايلانىستى ءتيىستى قولداۋلار كورسەتۋدىڭ ءجۇ­يەلەرى سارالانعان. اتالعان باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەت اياسىندا ۆە­دومستۆوارالىق كوميسسيا قۇرۋ تۋ­رالى قاۋلى قابىلدانعان بولا­تىن. مۇنان كەيىن باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيسترىنىڭ بىرنەشە بۇيرىقتارى جاريالاندى. قازىرگى بار بوس جۇ­مىس ورىندارى مەن بولجامدى جۇ­مىس ورىندارىنىڭ جالپىۇلت­تىق دەرەك قورى قۇرىلىپ, ءتيىستى دەرەكتەردى جيناۋعا ارنالعان تەتىكتەر مەن نىساندار بەكىتىلدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار اياسىندا وڭىرلىك اۋداندىق كوميسسيالار قۇرىلىپ, ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋ ءتارتىبىن قاراستىراتىن ەرەجە بەكىتىلدى. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى دا قۇرىلدى. باعدارلاماعا الەۋەتتى قاتىسۋشى­لاردىڭ سانى انىقتالدى. مۇنىڭ سىرتىندا باسقا دا كوپتەگەن جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلدى. ءمينيستردىڭ ايتۋى بويىنشا, 2015 جىلعا قاراي ەلىمىزدە 1,5 ميل­­ليونعا جۋىق ادام وسى باع­دار­لاماعا تارتىلىپ, ەلىمىزدەگى كەدەيلىك دەڭگەيى 6 پايىزعا دەيىن ازايا­تىن, ال جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5,5 پايىزعا دەيىن تومەندەيتىن بو­لادى. باعدارلامانى قانات­قاقتى رەجىمدە ىسكە اسىرۋعا بيىلعى جى­لى رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بار­لىعى 40 ميلليارد تەڭگە ءبو­لىن­دى. وسى قارجىعا 100 مىڭنان اس­تام ادام جۇمىسپەن قامتۋعا باي­لا­نىستى مەملەكەتتىك قولداۋ شارا­لا­رىن الاتىن بولادى دەپ بەلگىلەنگەن. ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكى­مەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ باع­دار­لامانى جۇزەگە اسىرۋعا قا­تىستى ءتيىستى ورىندارعا تاپ­سىر­مالار بەردى. سۇڭعات ءالىپباي.