تەمىر اۋدانىنىڭ شۇبارشى اۋىلىندا ورىن العان قاندى وقيعا وبلىس حالقىنا اشىق كۇندە نايزاعاي ويناعانداي اسەر ەتتى. بەلگىسىز بىرەۋلەردىڭ قولىنان وققا ۇشقان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قازاسى ەستىگەن ادامنىڭ جانىن تۇرشىكتىردى. بۇل وقيعانى اركىم ءار ساققا جورىدى. وسىعان وراي كەشە بۇعان ناقتى تۇسىنىك بەرۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ ءىىم شۇعىل تۇردە بريفينگ وتكىزدى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م.دەمەۋوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءدىني نانىمداردى بەتپەردە تۇتقان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ اقتوبە وبلىسىنىڭ تەمىر اۋدانىنىڭ ايماعىندا بىرنەشە جىلدان بەرى ارەكەت ەتكەن كورىنەدى. ولار ءتىپتى شۇبارشى مەن كەڭقياق اۋىلدارىنىڭ جانىنان وتەتىن قۇبىرلاردان مۇناي ۇرلاۋمەن اينالىسقان ەكەن. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 26 ماۋسىمىندا ءىىد قىزمەتكەرلەرى وبلىستا ارنايى ىزدەستىرۋ شارالارىن جۇرگىزگەندە «مەرسەدەس-بەنتس» اۆتوكولىگىن ۇستاعان. كولىكتى قاراۋ كەزىندە ونىڭ ىشىنەن «پم» تاپانشاسى, ەكى شولاق مىلتىق, وق-دارىلەر جانە ءدىني اعىمداعى كىتاپتار, جارىلعىشتاردى دايىندايتىن زاتتار تابىلعان.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ۇستالعان كولىكتىڭ جۇرگىزۋشىسى مەن جولاۋشىسىنىڭ كىم ەكەنىن تەكسەرۋ بارىسىندا ولاردىڭ بۇدان بۇرىن دا ۇرلىق پەن قاراقشىلىق شابۋىل جاساپ جۇرگەن ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ ءمۇشەسى ەكەنىن جانە ولاردان باسقا دا سىبايلاستارى بار ەكەنىن انىقتاپتى. سودان قىلمىس جاساعان دەپ تابىلعان كۇدىكتى ازاماتتاردى ۇستاۋ ءۇشىن 30 ماۋسىم كۇنى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ارنايى شارا وتكىزەدى. الايدا كۇدىكتىلەر ايلاسىن اسىرىپ, قاشىپ قۇتىلادى.
مىنە, ءدال وسى كۇنى شۇبارشى اۋىلىندا پاترۋلدىك قىزمەتىنە كىرىسكەن پوليتسيا جاساعىنا بەلگىسىز بىرەۋلەر قارۋلى شابۋىل جاسايدى. قىزمەتتىك كولىكتى اتقىلاۋ ناتيجەسىندە پاترۋلدىك پوليتسەيلەر الپىسباەۆ پەن بورانباەۆ العان جاراقاتتان وقيعا ورنىندا كوز جۇمدى. دەرەۋ قىلمىستىق ءىس قوزعالدى.
پاترۋلدىك پوليتسەيلەردى ءولتىرگەن ادامداردى تابۋ ءۇشىن وبلىستىق ءىىد «ارلان» ارنايى جاساعىنىڭ بولىمشە قىزمەتكەرلەرى قۇمساي اۋىلىنىڭ ماڭى مەن شۇبارشى اۋىلىنان 6-7 شاقىرىم جەردەگى قالىڭ وسكەن بىرنەشە شاقىرىمدىق قامىستى تىنتۋگە كىرىسەدى. وسى كەزدە ولارعا قارسى بەلگىسىز بىرەۋلەر وق جاۋدىرادى. سونىڭ سالدارىنان «ارلان» قىزمەتكەرى جولدىباەۆ جانە ءۇش پوليتسيا قىزمەتكەرى جارالاندى. بۇدان كەيىن كۇدىكتىلەردى ۇستاۋ ماقساتىندا اتالعان جەرگە ءىىم «سۇڭقار», ءىىم ىشكى اسكەرىنىڭ «بۇركىت» ارنايى ءبولىمشەلەرى جانە ءىىم ىشكى ءاسكەرىنىڭ جەدەل باتالونى جىبەرىلدى.
جەدەل ىزدەستىرۋ شارالارىنىڭ ارقاسىندا 8 شىلدە كۇنى پوليتسەيلەردىڭ ولىمىنە قاتىستى كۇدىكتىلەردىڭ كەڭقياق اۋىلىنداعى ءبىر ۇيدە جاسىرىنىپ جاتقانى ءمالىم بولادى. ءىىم «سۇڭقار» جانە ىشكى اسكەردىڭ «بۇركىت» ارنايى ءبولىمشەلەرى توبىمەن اتالعان جەرگە شولۋ جاسالادى. ءوز ەرىكتەرىڭمەن بەرىلىڭدەر دەگەنگە مۇنايشىلار كوشەسىندەگى №2 ءۇيدەن پوليتسەيلەرگە قارسى وق اتىلادى. سول جەردە اتالعان وقتان ارنايى جاساق قىزمەتكەرى ا.يمانباەۆ قايتىس بولدى.
بۇدان سوڭ جەدەل تۇردە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى جاقىن ماڭايداعى ۇيلەر تۇرعىندارىن قاۋىپسىز جەرگە كوشىرەدى. ءوز ەرىكتەرىڭمەن بەرىلىڭدەر دەگەنگە تاعى دا قارسى وق اتىلدى دەيدى گەنەرال. سودان امال جوق, ەكى جاق اتىسقا كوشەدى. 9 شىلدەنىڭ تاڭى اتادى. سودان كەيىن عانا كۇدىكتىلەر جاسىرىنعان ءۇيدى باسىپ الۋ جۇزەگە اسادى. ناتيجەسىندە قاقتىعىس ورنىنان قارۋلى قارسىلىق كورسەتكەن 9 كۇدىكتىنىڭ دەنەسى تابىلدى. ونىڭ جەتەۋى تانىلدى, ال ەكەۋىنىڭ كىم ەكەنى انىقتالۋدا دەيدى م. دەمەۋوۆ. ءۇيدىڭ ءىشىن قاراۋ كەزىندە ىشكى اسكەر قىزمەتكەرى س. قالجانوۆ جاراقات الدى. سودان بارلىعى 11 ادامنان تۇراتىن قىلمىستىق توپتىڭ قالعان ەكى مۇشەسى دە كوپ ۇزاماي قولعا تۇسكەن.
الەكساندر تاسبولات.
***
ەندى اتالمىش جايعا وراي ءبىزدىڭ وسى ايماقتاعى مەنشىكتى ءتىلشىمىز ساتىبالدى ءساۋىرباي جوعارىداعى قاندى وقيعانىڭ جەرگىلىكتى جەردە ناقتى قالاي ورىن العانىن ءبىلۋ ءۇشىن وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ باستىعى المات يمانعاليەۆكە جولىعىپ, ونىڭ جاي-جاپسارىن ەگجەي-تەگجەيلى سۇراعان ەدى.
– المات ەلەۋسىز ۇلى, حالىقتىڭ جانىن تۇرشىكتىرگەن بۇل وقيعا نەدەن باستالىپ, قالاي ءوربىدى ءوزى؟
– قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بىرنەشە جىلدار بويى تەمىر اۋدانىنىڭ شۇبارشى جانە كەڭقياق اۋىلدارى تۇسىنداعى مۇناي قۇبىرىنان ءدىني يدەيانى جامىلىپ, جانارماي ۇرلاۋمەن اينالىسقان قىلمىستىق توپتىڭ بار ەكەنى ايان بولدى. ولاردىڭ باسقا دا قىلمىستار جاساعانى انىقتالدى. قىلمىسكەرلەردى قۇرىقتاۋمەن وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اينالىستى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 26 ماۋسىمىندا ۇقكب قىزمەتكەرلەرى شۇعىل حابار بويىنشا اقتوبە قالاسىندا «مەرسەدەس» اۆتوكولىگىن ۇستاپ, ونى تەكسەرۋ كەزىندە «ماكاروۆ» ماركالى پيستولەتى, ەكى شولاق مىلتىق, كوپتەگەن پاتروندار تاركىلەدى. ءجۇرگىزۋشى مەن جولاۋشىنى تەرگەۋ كەزىندە ولاردىڭ سەگىز ۇرلىققا, ءبىر ادام توناۋشىلىققا قاتىستىلىعى انىقتالدى. ولاردىڭ ەكى قىلمىستىق توپپەن بايلانىستىلىعى دا ءمالىم بولدى. 30 ماۋسىم كۇنى ۇقكب-نىڭ قىزمەتكەرلەرى قىلمىس جاساعان ەكى كۇدىكتىنى ۇستاۋ شارالارىن جۇرگىزدى. الايدا, ولار ىزدەرىن جاسىرىپ, بوي تاسالاپ ۇلگەردى. 30 ماۋسىمنان 1 شىلدەگە قاراعان تۇندە شۇبارشى اۋىلىندا تەمىر اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى پوليتسيا سەرجانتتارى نۇرلان الپىسباەۆ پەن ايدوس بورانباەۆقا بەلگىسىز بىرەۋلەر قاراقشىلىق شابۋىل جاساپ, اتىپ كەتكەن. ولار وق جاراقاتىنان كوز جۇمدى. كەيىن قىلمىسكەرلەر ءمىنگەن «ميتسۋبيسي دەليكا» اۆتوكولىگى اۋىلدىڭ سىرتىنان تابىلدى. وسى دەرەككە قاتىستى قك 96-بابى, 2-ءبولىمى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ولىمىنە قاتىسى بار شۇبارشىلىقتارعا ىزدەۋ جاريالاندى. ولار تۋرالى ناقتى اقپارات بەرگەندەرگە 100 مىڭ دوللار كولەمىندە سىيلىق تاعايىندالدى. كەڭقياق پوليتسيا ءبولىمىنە تۇسكەن اقپارات بويىنشا №18 ءۇيدىڭ جانىنداعى اعاشتار اراسىنان جەردى قازىپ جاتقان كۇدىكتىلەردى ۇستاۋ كەزىندە الگى ادام قارسىلىق كورسەتكەن. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قاراي پوليەتيلەن پاكەتىن لاقتىرىپ قاشا جونەلگەن ەر ادام جاقىن ماڭداعى «بمۆ» اۆتوماشيناسىنا قاراي ءجۇگىرگەن. سوبر قىزمەتكەرى قاشىپ بارا جاتقانعا قارۋ قولدانعان. قاشقىن وڭ جامباسىنان جارالانىپ, اۆتوماشينا بەلگىسىز جاققا عايىپ بولىپ ۇلگەرگەن. جارالى پوسەلكەلىك اۋرۋحانادا قايتىس بولدى. وقيعا بولعان جەردەن «يج» ماركالى 16-كاليبرلى مىلتىق, 16-بەت بروشيۋرا, اقشا سالىنعان ەر ادامنىڭ اياق كيىمى تابىلدى. اۆتوماشينا تۇرعان جەردەن دە 16-كاليبرلى اڭشى مىلتىعى الىندى.
تاپ سول كۇنى 3 شىلدەدە شۇبارشىدان 6-7 شاقىرىم بولاتىن قۇمساي اۋىلىنا جاقىن جەردەگى قالىڭ قامىستى ءسۇزىپ شىعۋ كەزىندە بەلگىسىز بىرەۋلەر جاقىنداپ قالعان «ارلان» ارناۋلى ماقساتتاعى بولىمشەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە وق اتىپ, ارناۋلى وپەراتسيا كەزىندە 35 جاسار رۋسلان جولدىباەۆ سول جەردە قازا تاپتى. سونداي-اق, «ارلاننىڭ» ءۇش قىزمەتكەرى ءارتۇرلى جاراقات الدى.
– قارۋلى قاراقشىلاردى ۇستاۋعا قانداي كۇش قۇرىلىمدارى جۇمىلدىرىلدى؟
– كۇدىكتىلەردى ۇستاۋ ءۇشىن «ارلان», ءىىم-ءنىڭ «سۇڭقار», ءىىم ىشكى ىستەر اسكەري كوميتەتىنىڭ «ءبۇركىت» ارناۋلى ماقساتتاعى ءبولىمشەلەرى مەن وبلىس ورتالىعىنداعى №6655 اسكەري ءبولىمىنىڭ شۇعىل باتالونى جىبەرىلدى. 8 شىلدەدە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن ولتىرگەن كۇدىكتىلەردىڭ جۇرگەن جەرلەرىن انىقتاۋعا بايلانىستى شۇعىل شارالاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن وسى كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قەڭقياق پوسەلكەسىندەگى ۇيلەردى ارالاپ ءجۇرىپ, تەكسەرۋگە كىرىستى. قىلمىسكەرلەر جاسىرىنعان تۇرعىن ءۇي انىقتالدى. كەشكى 20 ساعات 45 مينۋتتا «نەفتيانيك» كوشەسى №2 ۇيدەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قارسى وق اتىلدى. سونىڭ سالدارىنان «سۇڭقار» ارناۋلى ماقساتتاعى ءبولىمشەسىنىڭ قىزمەتكەرى, پوليتسيا مايورى ايبولات يمانباەۆقا وق ءتيىپ, سول جەردە مەرت بولدى. سونداي-اق, كەڭقياق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ اۆتوپاترۋل قىزمەتكەرلەرى دە 50 مەتر جەردەن بوراعان وقتىڭ استىندا قالدى. قارۋلى قاقتىعىس بارىسىندا پوليتسيا سەرجانتى تۇراربەك ەشپاعامبەتوۆ جاراقاتتانىپ, ول دەرەۋ جەرگىلىكتى اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى, قازىر وعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلۋدە. كۇدىكتىلەر كۇش قۇرىلىمدارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ بەرىلۋ تۋرالى تالابىنا وق جاۋدىرۋمەن جاۋاپ بەردى. ۇرىس ءتۇن ورتاسىنا دەيىن جالعاستى. سودان كەيىن قىلمىسكەرلەر ورنالاسقان ءۇيدى ارناۋلى ماقساتتاعى بولىمشەلەر قىزمەتكەرلەرى وقشاۋلاندىرىپ, قورشاۋعا الدى. جاقىن ماڭداعى ءۇيلەردىڭ تۇرعىندارى قاۋىپسىز جەرلەرگە كوشىرىلدى. ەرتەمەن قىلمىسكەرلەر بوي تاسالاعان ۇيگە شابۋىل جاسالدى. ول كۇندىزگى ساعات 12-دە اياقتالدى. وپەراتسيا بارىسىندا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قارسىلىق كورسەتكەن 9 قىلمىسكەردىڭ كوزى جويىلدى. ونىڭ 6-ۋى بۇرىن ءىزدەستىرۋدە جۇرگەن كۇدىكتىلەر بولىپ شىقتى. ءۇيدى قىلمىسكەرلەردەن تازارتۋ كەزىندە ءىشكى ىستەر اسكەرىنىڭ قاتارداعى جاۋىنگەرى سەرجان قالجانوۆ جاراقات الدى.
– قىلمىسكەرلەر وزىق ۇلگىدەگى قارۋلارمەن قارۋلانعان دەگەن نە ءسوز؟
– بۇل قاتە پىكىر, قۇر قاۋەسەت. ولار كادىمگى «ماكاروۆ» پيستولەتتەرىمەن, «سايگا» جانە باسقا اڭشى مىلتىقتارىمەن قارۋلانعان.
– رەسەيدەن كومەك كەلدى مە؟
– جوق. بۇل باعىتتاعى بارلىق ءىس-قيمىل ءوزىمىزدىڭ كۇشىمىزبەن اتقارىلدى.
– قەڭقياق, شۇبارشى جانە سوركول اۋىلدارىندا كومەندانتتىق ساعات ورناتىلدى دەگەنگە نە ايتاسىز؟
– كومەندانتتىق ساعات ورناتىلعان جوق. تۇرعىندارعا وزدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتقان شارالارعا تۇسىنىستىكپەن قاراۋ جەتكىزىلدى. سونداي-اق, بارلىق بەكەتتەردە ادامداردىڭ كىم ەكەنى انىقتالىپ, اۆتوكولىكتەر تەكسەرىلدى. تۇرعىنداردىڭ ەركىن ءجۇرىپ تۇرۋىنا كەدەرگى بولعان جوق.
– ەندى وسىمەن وقيعا ورىن العان جەردەگى وپەراتسيا اياقتالدى ما؟
– پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن ولتىرگەن قىلمىسكەرلەردى قۇرىقتاۋعا بايلانىستى وپەراتسيا تولىق اياقتالدى. الايدا, شۇعىل تەرگەۋ توبى جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. جالپى, باسىندا قىلمىسكەرلەر سانى 11 ادام دەگەن بولجام بولدى. سوڭعى وپەراتسيا كەزىندە 9 قانىشەردىڭ كوزى جويىلدى. ونىڭ 6-ۋى ىزدەۋدە جۇرگەندەر. ولارمەن كىمدەردىڭ بايلانىسى بار ەكەنىن انىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. شىنى كەرەك, بۇلار «قوي تەرىسىن جامىلعان قاسقىرلار» سياقتى ءدىندى بەتپەردە ەتىپ, قىلمىستىق توپ قۇرىپ, ۇرلىقپەن, قاراقشىلىقپەن اينالىسقان قىلمىسكەرلەر.
اڭگىمەلەسكەن ساتىبالدى ءساۋىرباي. اقتوبە وبلىسى.