قۋانىشتىڭ كوز جاسى

پالاتالاس تانىسىم ۆيكتور گريگورەۆيچ كيم ەكى قولىمەن باسىمدى ۇستاپ, وزىنە بۇردى دا اقىرىن عانا كۇبىرلەپ, «مەن سەنىڭ بەتىڭدى كورىپ تۇرمىن», دەدى. ونىڭ كوزى جاساۋراپ تۇردى. بۇل قۋانىش پەن ريزاشىلىقتىڭ كوزجاسى ەدى: ول جارىق دۇنيەنى قايتادان كورەتىن بولدى. ەشكىمنىڭ كومەگىنسىز-اق ءوزى جۇرە الادى. ۆيكتور كيم الىستا قالعان 1978 جىلى وڭ كوزىنەن ايىرىلعان بولاتىن, دياگ­نوزى: سۋ قاراڭعى سوقىرلىق. سوڭعى جىلدارى سول كوزى دە سىر بەرىپ, ناشار كورەتىن بولدى, ءوز بەتىنشە جۇرۋدەن قالدى. قازاقتىڭ كوز اۋرۋلارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستي­تۋ­تى­نا ءۇستى­مىزدەگى جىلعى ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا كۆوتا بوي­ىن­شا كەلىپ جاتقان ەكەن. وسى جەردە كەرەمەت ادامداردىڭ قولىنا ءتۇستى. جاسالعان وپەراتسيالاردان كەيىن ونىڭ سول كوزى جارتىلاي كورەتىن بولدى. پالاتادا بىزدەر ۆيكتور گريگورەۆيچتەن باسقا بەسەۋمىز. ونىڭ كەرەمەت كوڭىل-كۇيىن ادەمى ءتۇسىنىپ تۇرمىز, ويتكەنى, ءبارىمىز دەرلىك سول كىسىنىڭ جاعدايىندامىز. ۆيكتور كيم سي­ياق­تى وسى ينستيتۋتقا استانا قالاسىنىڭ تۇرعىنى, كوم­مۋ­نال­­دىق كاسىپورىننىڭ جۇرگىزۋشىسى ۆلاديمير رۋدەنكو دا, تۇركىستان قالاسىندا تۇراتىن سلەسار ەرعالي ەشىمباەۆ تا ەشتەڭە كورمەيتىن بولىپ كەلگەن. اقتوبە قالاسىنان كەلگەن ق.ماحامبەتوۆ پەن الماتى وبلىسىنىڭ ىلە اۋدانىنان ا.گوتس­مان كوزدەرىنە قيىن وپەراتسيالار جاساتقان. ولاردىڭ ج­ا­نارلارىنا جۇرگىزىلگەن شارالار دا وڭ ناتيجە بەردى. وسى جولداردى جازىپ وتىرعان مەنىڭ دە سۋ قاراڭعى سوقىر بولىپ قالۋىم مۇمكىن ەدى. ويتكەنى, پەتروپاۆل قالاسىندا مەنىڭ كوزىمدى قاراعان دارىگەر وسىنداي قاتال ۇكىم شىعارعان. ءتىپتى اۋرۋ تاريحىندا وسىلاي دەپ جازىلعان دا بولاتىن: «كورۋ قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ جونىندە وپەراتسيالىق ەمدەۋدىڭ پەرسپەكتيۆاسى جوق». الماتىداعى كوز ينستيتۋتى تۋرالى ەستىگەندەرىم, ينتەرنەتتەن تاۋىپ وقىعاندارىم الدىمەن ءۇمىت وتىنىڭ تۇتانۋى­نا سەبەپ بولسا, 14 كۇندىك كەشەندى ەمدەۋ ەكى كوزىمنىڭ دە كو­رۋ مۇمكىندىگىن الدەقايدا جاقسارتتى, انتيمەتابوليت ەنگىزە وتىرىپ كريورەتينوپەكسيا جۇرگىزۋ وسىنداي ناتيجە بەردى. 2002 جىلدان بەرى كوز اۋرۋلارى ينستيتۋتىن ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ شتاتتان تىس باس وفتال­مولوگى, قازاقستان وفتالمولوگتار قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى, س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ وفتالمولوگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تۇرسىنگۇل كوپجاسارقىزى بوتابەكوۆا باسقارىپ كەلەدى. وسى جىلدارى مەديتسينالىق مەكەمە ءوز قىزمەتىنىڭ بارلىق سالاسىندا حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. قازىرگى كەزدە مۇندا كوز اۋرۋلارىنا شالدىققان ادامدارعا جوعارى بىلىكتى كومەكتىڭ بارلىق تۇرلەرى دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ وسى زامانعى تەحنولوگيالارىن پايدالانا وتىرىپ كورسەتىلەدى. ينستيتۋتتا جىل سايىن 5 مىڭنان استام اۋرۋلارعا اسا قاجەتتى كومەك كورسەتىلەدى, 6 مىڭعا جۋىق وپەراتسيا جاسالادى. تۇرسىنگۇل كوپجاسارقىزى عىلىمي كادرلاردى وسىرۋگە جانە تاربيەلەۋگە, سول سەكىلدى ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋىنا ايرىقشا ءمان بەرەدى. ينستيتۋتتا مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ 10 دوكتورى, 25 كانديداتى جۇمىس ىستەيدى. 33 دارىگەرگە جوعارى بىلىكتىلىك دارەجەسى بەرىلگەن. ولاردىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىنىڭ ناتيجەسى 170 اۆتورلىق كۋالىك, ونەرتابىسقا بەرىلەتىن ەكى ەۋرازيالىق جانە ەكى حالىقارالىق پاتەنت بولسا كەرەك. ينستيتۋت ديرەكتورى باس دارىگەر, مەديتسينا عىلىمدا­رى­نىڭ دوكتورى م.سۇلەيمەنوۆتى, 2-بولىمشەنىڭ مەڭگەرۋشىسى, عىلىم كانديداتى ە.قاناپيانوۆانى, 3-بولىمشەنىڭ مەڭگە­رۋ­شىسى عىلىم كانديداتى ن.الداشەۆانى, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, عىلىم دوكتورى ز.جۇماتاەۆانى, جەتەكشى بالالار وفتالمولوگى, عىلىم كانديداتى ق.كەنجەباەۆانى ماقتانىش ەتەدى. 2004 جىلى كوز اۋرۋلارى عزي «ىسكەرلىك پراكتي­كا­سىن­داعى جوعارى ساپا ءۇشىن» حالىقارالىق قورىنىڭ التىن مەدالىنە يە بولدى. ەمدەۋ مەكەمەسى اسفەندياروۆ اتىنداعى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانە قازاقستان-رەسەي مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وفتالمولوگيا كافەدرالارى ءۇشىن كليني­كالىق بازا بولىپ تابىلادى. مۇندا وپەراتسيالىق-ترەنا­جەر­لىق ورتالىق اشىلىپ, ميكروحيرۋرگيالىق وپەراتسيا­لار­دى مەڭگەرۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. بۇل جەتىستىكتەردىڭ ءبارى دە ت.بوتابەكوۆا باسقاراتىن ينستيتۋت ۇجىمىنىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى بولسا كەرەك. جەڭىس جاقين. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, جامبىل اۋدانى, بلوگوۆەششەنكا اۋىلى.