الدىڭعىنىڭ سوزىمەن ايتقاندا ديالەكتيكا زاڭدىلىعى دەگەن, وسى شىعار. (كەيىن وقىعاندارىمىزدىڭ جاڭالىق ەمەس ەكەنىن ەندى ءتۇسىنىپ ءجۇرمىز عوي!). ەكىنشى كۋرستا ارقايسىسىمىز اقىن, يا جازۋشى بولعىمىز كەلىپ ءبىر-ءبىر كلاسسيكتىڭ كىتابىن قۇشاقتاپ جۇرەتىن كەزدە جاراسقان پوەزياسىنا جولىققان ەدىك. ونىڭ ليريكالىق ولەڭدەرى مەن ەپيگراممالارى, بالالارعا ارنالعان جىرلارى مەن سىندارى كوڭىلىمىزدى ەرەكشە تولقىتتى. ءبىر كۇنى اقىن بولعىمىز كەلسە, ءبىر كۇنى سىنشى, كەلەسى كۇنى ساتيريك بولامىن دەپ جاراسقان قالام تارتقان جانردىڭ ارقايسىسىن تىسكە باسىپ كورگەنبىز. ءتىپتى ەشكىم وقىماعان ون بەس شاقتى ەپيگرامما دا جازىلعان. ماحاببات تۋرالى ولەڭدە سان جوق. جاراسقاننىڭ ارناۋ ولەڭدەرى دە وبەكتىسىنىڭ ەرەكشەلىگىن, مىنەزىن تاپ باسىپ, يۋمورمەن دە جازىلاتىن. ەندى, سونداي توپتاماسىنا كەلگەنىمىزدە ومىردەن ەرتە وزعان دوستارىن جوقتاعان جىرلارىنا كەزىكتىك. كەڭشىلىك مىرزابەكوۆ دەگەن تالانتتى اقىن بولعانىن, ساعات اشىمباەۆ دەگەن عاجايىپ دوس, ءبىلىمدى سىنشى بولعانىن سوندا بىلدىك. دۋ-دۋماننىڭ, سىرلى كەشتەردىڭ كۋاسى بولعان ماحاببات جىرلارى ەندى كوپ وقىلمايتىن بولدى. ودان گورى جاراسقاننىڭ ساعات تۋرالى ايتقان ويلارى كوپ تولعاندىرا باستادى. البىرت رومانتيزم, جاستىق جەلىك ءبىر ساتكە ساپ تىيىلىپ, ءبىز نەگە جاراسقان سياقتى اقىن, ساعات سياقتى سىنشى بولمايمىز دەگەن وي ىشتەي مازالادى. سول ارناۋداعىداي ءسوزدى ءبىر-بىرىمىزگە ايتا الامىز با, ايتا قالساق سوعان لايىق بولامىز با دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ العاشقى جۇگىن سوندا عانا ويلاعانداي ەدىك.
ءابىش كەكىلباي ۇلى «ۇنەمى ءبىر جاققا اسىعىس اتتانىپ بارا جاتقانداي قاپىلاتىن دا جۇرەتىن. لاپىلداپ اتىپ, لاپىلداپ باتقان كۇن سياقتى اسا ءبىر شۋاقتى ادام ەدى», دەپ ەسكە الىپتى. بىردە نۇرلان ورازالين دە «ول ۇنەمى اسىعىپ جۇرەتىن. ءبىر جەردە جاڭا كىتاپ شىعىپتى دەسە, ەلدەن بۇرىن تاۋىپ الىپ وقيتىن. سونى وقۋعا ۇلگەرمەي قالاتىنداي سەزىنەتىن. شەشەن ەدى. ايتقانىن جەتكىزە ءتۇسىندىرىپ, ءوز ويىن دالەلدەپ شىعاتىن», دەپ ەدى. ورالحان بوكەيدىڭ «ساعات وقىسا جەتەدى. سودان سۇراپ الارمىن», دەگەن ءازىل-شىنى ارالاس اتاقتى ءسوزىن ەستىدىك. ساعات اشىمباەۆ تۋرالى ەستەلىكتەردىڭ قاي-قايسىسى دا, اۋىزەكى ءسوزدىڭ ءبارى دە ىلعي جاقسى ءسوز, ريزا لەبىز. سوعان لايىق ادام, سىنشى, ازامات بولا بىلگەن قىسقا عانا عۇمىرىندا «كوپ جاساعاننان ەمەس, كوپتى كورگەننەن سۇرا» دەيتىن اتالى سوزگە پايىمدىق تۇتاستىعىمەن جەتىپتى. ءوزىن جاعالاعان, اعالاعان جاستاردىڭ بىرەۋىنەن كومەگىن اياماپتى. قىسىل-تاياڭ شاققا تۋرا كەلگەن زامانداسىنىڭ كوشىن تۇزەۋگە جان سالىپتى. ۇلت باسىنداعى كەز كەلگەن ماسەلەگە ۇساق دەمەي, ءىرى دەمەي جان الىسىپ, جان بەرىسىپ كىرىسىپتى. ساعات اشىمباەۆتىڭ شىنشىل بولمىسىنا, ءادىل سوزىنە, عيبراتتى عۇمىرىنا كوزىمىزدى ساتىپ قارايمىز, قىزىعامىز.
اشىمباەۆتىڭ سىندارىمەن تانىسقان شاعىمىزدا ادەبيەت دەپ اتالاتىن ءبۇتىن الەمنىڭ جاي-جاپسارىنا قانىعا قويماعان, گازەت-جۋرنالداردان عانا كورىپ, وقىپ جۇرگەنىمىز بولماسا ءتىرى اقىن-جازۋشىمەن تانىسپاعان ەدىك. ادەبي ءومىردىڭ بىلايعى جۇرت ەستىسە سەنبەيتىن اتموسفەراسىن سەزىنبەگەن كەزىمىزدە ءبارى كىتاپتاعىداي بولادى دەپ ويلايتىنبىز. اردىڭ ءسوزى عانا, ادەبيەت بولاشاعى عانا تالقىلانىپ جاتاتىن رۋحاني كەمەل الەمدەي ەلەستەيتىن. كوركەم شىعارما جارىققا شىعادى, سىن جازىلادى, سىنشى قۇرمەتتەلەدى دەپ ويلاپپىز. ىلعي قوشەمەتكە بولەنىپ, سىي كورەدى دەپ ءتۇسىنىپپىز. سىنشىعا ءبارى جاراساتىنداي ەدى. الدەقاشان كلاسسيك دەپ مويىندالعان اقىن-جازۋشىلارىمىز ساعاتتىڭ سىنىنا ءىلىنىپتى, بيىك تالعامىنان وتپەپتى. ءا, سولاي بولۋى كەرەك دەپ قابىلداپپىز.
سويتسەك, اشىمباەۆ كەكىلباەۆشا ايتقانداي, ء«وز تۇسىنداعى ادەبيەتتىڭ ەسكەرۋگە بولاتىنداي ەسىمدەرى مەن تۋىندىلارىنىڭ ەشقايسىسىن دا ەلەۋسىز قالدىرماپتى»; «وڭكەي كوكەي جاسىقتاردى كوزىنەن ءتىزىپ اپ, وڭشەڭ ارىق-تۇرىقتى يىعىنان شۇقىلاپ باعاتىن ورىنسىز قازىمىرلىققا سالىنباپتى»; «ناعىز جاسىقتى جۇرتتىڭ ءوزى ايتپاساڭ دا تاني الادى» دەپ ءتۇسىنىپتى.
ءومىر كوركەم شىعارماداعىداي ەمەس ەكەن. ادەبي ءومىر سىندا دا ايقىن كورىنبەيدى. شىعارماشىلىعىنا سىن ايتىلعان قالامگەردىڭ قانداي كۇي كەشكەنىن سىننان بىلۋگە بولۋشى ما ەدى. سىنشىنىڭ ادەبي ومىرگە ەمەس, سىنعا بەلسەندى ارالاسقانىنا كۋا كىتاپتارى, ەستەلىكتەرى ءبىلىمپاز ادامنىڭ ديدارىن ايقىن كورسەتەدى. پۋشكين زامانىندا قانداي اقىننىڭ كەيىن ەسكەرىلمەي كەتكەنىن, تولستويدىڭ پۋشكيندى كىمنىڭ تۇسىندىرۋىنەن كەيىن مويىنداعانىن, «اعايىندى كارامازوۆتاردىڭ» دوستوەۆسكي ومىرىمەن تىكەلەي بايلانىسىن, كارامازوۆتاردىڭ پروتوتيپتەرىن اشىمباەۆتىڭ جازعانىنان وقىپ الىپ, تاپ ءبىر ءوزىمىز تاپقانداي توقمەيىلسۋ پايدا بولعاندا توعىشارلىققا قارسى پايىمدارى ساناڭدى قايتا ءبىر سىلكىپ وتەتىن. اشىمباەۆتىڭ ۋايىمى – ادەبيەت ءحالى. اباي ايتاتىن «ۋايىمسىزدىعىڭا ۋايىم قىلدى» بەرىك ۇستانعان سىنشى حالىقتىڭ رۋحىن وياتۋعا كۇش سالىپ, قاپەرسىز ءجۇرىسىن ۋايىم ەتتى. ساعات اشىمباەۆ ايتقان الەۋمەتتىك وي-سانانىڭ دامۋى, ەستەتيكالىق مۇرات, كوركەمدىك تالاپ, رۋحاني توعىشارلىق بۇگىن دە ادەبيەتتىڭ گوي-گويى. تۇزەلە الماي جاتىرمىز با, الدە ەندى وڭالىپ كەلەمىز بە دەگەن ساۋالعا سوعان ۋايىم قىلاتىن ادامنىڭ جوقتىعىنان ەمەس, ساعاتشا كۇيىپ-پىسپەگەندىكتەن جاۋاپ تابا الماي كەلە جاتقان جوقپىز با؟! رۋحاني كۇيدىڭ مۇشكىل ءحالىن, پروزا مەن پوەزيانىڭ قايتالاۋعا ۇرىنعانىن, سىننىڭ قايراتسىزدىعىن, دراماتۋرگيانىڭ كوڭىلسىزدىگىن, پۋبليتسيستيكانىڭ قايتقان ءجۇزىن ءسوز قىلعانسىپ «ىڭىرانامىز دا وتىرامىز». ناقتى, نە سەبەپتى وسى كۇيگە دۋشار بولعانىمىزدى بىلمەگەندىكتەن, ودان شىعۋدىڭ تەتىكتەرى مىناۋ-مىناۋ دەپ ۇسىنباعاندىقتان, ونىڭ ورىندالۋىن تاباندى تۇردە ءبىر-بىرىمىزدەن تالاپ ەتپەگەندىكتەن دە رۋحاني اۋاجايىلۋشىلىققا تاپ بولىپ وتىرمىز. نەگە سوزگە توقتاۋدى ۇمىتتىق؟ تىڭداۋعا نيەت, ەستۋگە ق ۇلىق بولماعان سوڭ, كىم ءسوزىن شىعىن قىلعىسى كەلەدى. مايداندى ىزدەپ ءجۇرىپ ارالاسا كەتەتىن ەلدىڭ ءبارى ساعات ەمەستىگى ەسكە تۇسەدى.
ادەبيەتكە ەرتە ارالاسىپ, ەرتە تانىلعان سىنشى العاشقى «سىن مۇراتى» كىتابى ءۇشىن جاستار سىيلىعىن الدى. وي تاۋەلسىزدىگىنە جەتۋ شىعارماشىلىق ادام ءۇشىن ەڭ قيىن جول. بىرەۋدىڭ ىقپالىنان شىقپاۋ دامۋعا اپارمايدى. نەمەسە باعالاۋدا دا وزگە ۇلتتىڭ جازۋشىلارىن ولشەم ەتىپ الۋدىڭ ءوزى تاۋەلدىلىكتىڭ كورىنىسىندەي ەدى. ونى ءبىز قازىر ءتۇسىنىپ جۇرگەن شىعارمىز. بىراق قازاق جازۋشىلارىن «قازاقتىڭ شولوحوۆى», «قازاقتىڭ چەحوۆى» دەۋدى قويۋ كەرەكتىگىن العاش ايتقان دا ساعات بولاتىن. سىنشىنىڭ ارتىندا قالعان ادەبي مۇراسى – ونىڭ ومىرلىك قاعيدالارى مەن ۇستانىمدارىنىڭ ايقىن كورىنىسى. الپىسىنشى جىلعى تەگەۋرىندى توپتىڭ ىشىندە ادەبيەتتەگى ساپارىن سىننان باستاعان اقىن-جازۋشىلارىمىز بىرتىندەپ پروزا مەن پوەزياعا ءبىرجولا اۋىسقان شاقتا ايتارىن ايعايلاماي جەتكىزەر, بىلىممەن, پاراساتپەن ۇقتىرار سىنشىعا ادەبيەتىمىز ءزارۋ ەدى. سول تۇتسا تولەگەن توقبەرگەنوۆتىڭ قاسىنا جاس ساعات اشىمباەۆ ىركىلمەي كەلىپ قوسىلعان. سودان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ادەبيەتتىڭ – اردىڭ ءسوزىن ايتىپ ءوتتى. نازىك, جارالانعىش بولمىسى ۇلت, ادەبيەت ماسەلەسىنە كەلگەندە قايراتتانىپ كەتەتىن تۇلعانىڭ سىني ەڭبەكتەرى كەيىنگى جاس بۋىنعا ۇلگى ورنىنا قالا بەرمەك. مەيلى كەم ايتقان تۇسى بولسىن, قىزبالىقپەن اقىن-جازۋشىلاردان ارتىق تالاپ ەتكەن تۇسى بولسىن, سونىڭ ءبارى سىنشى ومىرىندە بولۋعا ءتيىس جاعداياتتار رەتىندە ەستە بولادى. اينالاڭداعى قالامداستارمەن بىردە تاتۋ, بىردە قاتۋ تىرشىلىك كەشىپ جۇرەتىنىڭدى, سوندا دا ار ىسىنەن اينىماۋىڭدى ساعات جولى ەسكە سالىپ تۇرادى.
ونىڭ بۇكىل شىعارماشىلىق ءومىرىنىڭ لەيتموتيۆى – ازاماتتىق. «ازاماتتىق مانيفەسى ايقىن ەمەس حالىقتىڭ بولاشاعى دا ايقىن ەمەس» دەگەن مونتەن ءسوزىن ءوزى دە بەرىك ۇستاندى. ونىڭ سىنشىلىعى الدىمەن ازاماتتىقتان تۋعان با دەپ ويلايسىز. ويتكەنى, تۋعان ەلدىڭ ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا مۇددەلى بولدى. سوعان قىزمەت ەتتى. ءوزىنىڭ ازاماتتىق پارىزى, بورىشى دەپ قابىلدادى. سىنشىسى عانا ەمەس, ادەبيەتتىڭ جوقشىسىنا اينالدى. ساعات اشىمباەۆتىڭ ايتقاندارىن, «ازاماتتىق فورمۋلاسىن» اقىل ەمەس, كەڭەس دەپ قابىلداعانىمىز ءجون. ول – ساعاتتىڭ ءوزىنىڭ مانيفەسى. ال ونى ءبىز ۇلتتىڭ ازاماتتىق مانيفەسىنە اينالدىرا الامىز با؟ ول وزىمىزگە بايلانىستى. ادام, ەڭ الدىمەن, ازامات بولماي, ۇلتىنا جاقسىلىق جاسامايدى ەكەن. ءبىز بۇگىن ازامات دەگەن ءسوزدى جالپاق جۇرتقا قاراتىپ ايتا بەرەمىز. ال ساعات ءۇشىن ول ەڭ بيىك دارەجە ەدى. ونىڭ قازاق تەلەۆيزياسىنا «جۇرەكتەن قوزعايىق», «پارىز بەن قارىز» باعدارلامالارىن شىعارۋىنىڭ ءبىر توركىنى وسى بولاتىن. ءوزىن وسى جۇمىستى ىستەۋگە مىندەتتى سانادى. ول ءۇشىن قانشا كۇرەستى, ءار باعدارلاما ەفيرگە شىققان سايىن قانداي داۋ-دامايدىڭ استىندا قالسا دا جەڭىلمەگەنى سول ازاماتتىق پوزيتسياسىنان – ايقىنداۋشى كۇشىنەن ەدى. ۇلت ماسەلەسىندە كەز كەلگەن دۇنيەگە نەمقۇرايلى قاراماۋ كەرەك دەپ ءتۇسىندى. كەلەڭسىز قۇبىلىستار, ەڭ الدىمەن, جاقسىلىق پەن جاماندىقتى, وزىق پەن توزىقتى, جاقسى ادام مەن جامان ادامدى ايىرماۋدىڭ كەسىرىنەن بولىپ جاتقانىن اشىق ايتتى. بۇل جەردە ول ەندى ادەبيەت سىنشىسى ەمەس, قوعام قايراتكەرى رەتىندە كورىندى. «گوسۋدارستۆا پوگيبايۋت توگدا, كوگدا نە موگۋت بولەە وتليچات حوروشيح ليۋدەي وت دۋرنىح» دەگەن ديوگەن ءسوزىن تارقاتىپ تالداۋى ەڭ الدىمەن ونىڭ مەملەكەتشىلدىگىن كورسەتەر ەدى. ازاماتتىق پەن نەمقۇرايلىلىقتىڭ وداقتاسا المايتىنىن, وسى ەكەۋىن اجىراتا ءبىلۋدى تۇسىندىرۋگە تىرىستى. «17-18 دەكابر! 1986 جىل. مەن بۇل كۇندەردى ۇمىتقان كۇنى ۇلت نامىسى دەگەن ۇعىمدى دا ۇمىتاتىن شىعارمىن. ال ونى ۇمىتقان جەردە بارىڭنان دا جوعىڭ جاقسى» دەپ جازىپتى كۇندەلىگىندە. ازاماتتىق پوزيتسياسىن – فورمۋلاسىن كەيىنگى ۇرپاق ۇستانار, يا ۇستانباس. ۇلت نامىسىن ومىردەن بيىك قويار, يا قويماس. وعان ساعات ءزارۋ ەمەس, ءبىز مۇقتاجبىز. اشىمباەۆ ءوزى سول فورمۋلاسىنان ءبىر اۋىتقىماي عۇمىر كەشكەنىنە سەنەسىڭ. ۇلت بولۋ ءۇشىن الدىمەن ازاماتتىق, ازامات بولۋ ءۇشىن رۋحاني ەلگەزەكتىك قاجەت. سونى ۇعىندىرۋدىڭ ءبىر جولى جاپپاي ناسيحاتپەن اينالىسۋ ەدى. ساعات اشىمباەۆتىڭ ازاماتتىق بولمىسى جەلتوقان وقيعاسى كەزىندە ايرىقشا كورىنگەن. ەڭ كوپ ايتىلار ءسوز, ەسكەرىلەر مىنەزى وسى بولسا دا, ودان اتتاپ تا كەتە المايتىنىڭ تاعى ايان. رۋبيكجان ياحينگە تاپسىرىپ, الاڭداعى كورىنىستى ءتۇسىرىپ العان كەزى, ونداعى قاعاجۋلار مەن قاقتىعىستار ەستەلىكتەردە انىق جازىلعان. كولباي ادىربەك ۇلىنىڭ «كازاحسكوە دەلو» ماقالاسىنداعى جان تەبىرەنتەرلىك وقيعالار ساعات اشىمباەۆتىڭ سىنالعان تۇسى ەكەنىن دە قازىر ويلايسىڭ. سول سىننان امان وتكەن, سول اماندىققا ۇلتجاندىلىعىمەن قاپىسىز جەتكەنىن كەيىنگى ءبىز باعامداي الساق, سول دا – ساباق. الاڭدا قاقاعان ايازدا دىردەكتەپ, ءبىر-بىرىنە جابىسىپ وتىرعان قاراكوزدەردىڭ تۇسىنان قولىنان قايران كەلمەي «قايتەيىن-اي» دەپ ءوتىپ بارا جاتىپ, جان قالتاسىنداعى ءدارىسىن ءوزى الۋعا شاماسى كەلمەي قالعانىن كوز الدىڭا ەلەستەتۋدىڭ ءوزى جانعا اۋىر. جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەكتىڭ «جەلتوقسان» اڭگىمەسىندەگى كوڭىلسىز كورىنىس تۋرا سول ەستەلىكتى وقىعان كەزدە كوز الدىڭا كەلەدى. ءوزىڭ دە ىشتەي «قايتەيىن-اي» دەپ كۇبىرلەگەندەي بولاسىڭ. تۋرا سول قىسىلتاياڭ شاقتا ساعات اشىمباەۆتىڭ باسىنا تونگەن قاۋىپتەن بىرەۋ قورعاسا, بىرەۋ قۋاندى. ساعات ءوزى ءسات-ساپار تىلەپ, قولداۋ كورسەتكەن ەكى ءىنىسى «پارىز بەن قارىز» حابارىنان كەيىن ۇستىنەن ارىز جازىپ, جوعارىعا شاعىمدانىپتى. ونسىز دا قايتا-قايتا ورتالىق كوميتەتتىڭ جينالىسىنا ءتۇسىپ جۇرگەن اشىمباەۆ ءۇشىن بۇل وڭاي سوققى بولماعانى انىق. وسى وقيعانى ايتقان بولات قازيەۆ ول «ىنىلەرىنىڭ» اتىن اتاماۋدى ءجون كورىپتى. كولباي ادىربەك ۇلى دا قازبالاماپتى. بىزگە دە كەرەگى شامالى. ايتەۋىر, ولاردىڭ ەسىمىن جاقسى بىلەتىن جاننىڭ بارىن بىلەمىن. ەڭ الدىمەن, ۇستاز الدىندا, ۇلت الدىندا قارابەت بولۋ ءتىپتى «وڭاي» ەكەنىن ەستە ساقتاۋعا جاقسى. ساعات اشىمباەۆتى «الاشوردانىڭ كوزقاراسىن ناسيحاتتاۋشى», «ۇلتىن اسىرە كوتەرمەلەۋشى» دەپ قۋدالاپ (جوعارىداعى ارىز نەگىزىندە), ءبىراز اۋرەلەگەن. «التىن قورداعى» «بەس عاسىر جىرلايدى» حابارىنىڭ ءبىرازىن ۇلتشىلدىقتىڭ سارىنى بار دەپ قىرقىپ تاستاپتى. سودان جينالىستان-جينالىس, تەرگەۋدەن-تەرگەۋ بولىپ, ابدەن قالجىراتقان. بىراق وعان بولا جەڭىلە سالعان ساعات بولماپتى. اشىمباەۆقا جازىلعان جوعارى جاقتىڭ تەرىس مىنەزدەمەسىن, سول جينالىسقا قاتىسقان (جينالىستىڭ ماقساتى اشىمباەۆتى تەلەراديو كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن بوساتۋ) ۇجىمى تۇگەل جوققا شىعارىپ, ادال ازامات, ىسكەر باسشىنى قورعاپ قالىپتى. «جۇرت تاراپ جاتقاندا اشىمباەۆ وتىرعان ورنىنان قوزعالا قويمايدى. جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان رافاەل جۇماباەۆ جاپسارلاس ورىندىققا تىزە بۇكتى. زال ءىشى بوساعان كەزدە اشىمباەۆ تەرەڭ كۇرسىنىپ, ىشتەگى شەرىن ءبىر-اق شىعاردى. قوڭىرقاي ءجۇزى كۇڭىرەنىپ: «رەكە, ۇجىمىما ريزامىن!» – دەپ قويۋ كىرپىگىن جۇمىپ-اشقاندا, قوس جانارىنان قوس تامشى تومەن قاراي جىلىستادى» (ك.ادىربەك ۇلى. «كازاحسكوە دەلو).
ۇلتىنىڭ رۋحاني قازىناسى ءۇشىن تالماي قىزمەت قىلعان تۇلعانىڭ ديدارى جارىق. ءوزى عانا, وسىنىڭ ءبارىن مەن ىستەسەم دەگەن وزىمشىلدىككە سالىنعان جوق. حالىقتىڭ كەرەگىنە جارايدى-اۋ دەگەن ادامداردىڭ بارىنە قولۇشىن سوزدى. بۇل, ەڭ الدىمەن, ۇلتقا جاسالعان جاقسىلىق دەپ ەسەپتەسەك بولادى. ساعات اشىمباەۆ تاۋەلسىزدىكتى كورمەي كەتتى دەپ مەن وكىنبەيمىن. ول كورمەگەن جارىق كۇندى ۇرپاعى كوردى, ۇلتى كوردى. سەكسەن التىنىڭ قاھارلى كۇنى تابانداپ تۇرىپ العان ۇلتىنىڭ قايراتىن كوردى. حالقىنىڭ الدىنداعى ازاماتتىق ەرلىگى ءۇشىن بيلىككە جاقپاي, تاياق جەگەندە قورعاپ قالعاندارعا قاراتىپ: «ۇجىمىما ريزامىن!» دەگەن ءسوزى ەندى ۋاقىتپەن جاڭعىرىپ: «ۇلتىما ريزامىن» دەپ ەستىلەتىندەي. ۇلتىڭ دا ساعان ريزا!
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
