فرانتسۋز رەسپۋبليكاسى جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ 25 جىلدىعىنا وراي فرانتسيا, قازاقستان, وزبەكستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە تۇرىكمەنستان سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى ورىنباسارلارىنىڭ بىرلەسكەن كەزدەسۋلەرى ساپاردىڭ ماڭىزدى بولىگى بولدى.
ق.ءابدىراحمانوۆ ءىس-شارادا سويلەگەن سوزىندە ورتالىق ازيا الەمنىڭ سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقان وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستان ءوڭىر بويىنشا ەكونوميكالىق ءوسىم مەن تۇراقتىلىقتىڭ ءپوليۋسى بولۋعا جانە فرانتسۋز دوستارىمەن جانە كورشىلەرىمەن كەڭ كولەمدى ىنتىماقتاستىققا ءازىر», – دەدى مينيستر.
مينيستر قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردا تەڭ قۇقىقتىق جانە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق قاعيداتىن ۇستاناتىنىنا نازار اۋداردى. «ءبىزدى سوڭعى ۋاقىتتا ءوڭىرىمىزدىڭ دامۋىنداعى بايقالىپ وتىرعان وڭ ۇدەرىستەر قۋانتادى. بۇل ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردا شەشىلمەيتىن ماسەلەلەر جوق ەكەنىن دالەلدەي تۇسەدى», – دەپ اتاپ كورسەتتى ق.ءابدىراحمانوۆ.
قر ءسىم باسشىسى ورتالىق ازيادا بارلىق قىزىعۋشىلىق تانىتقان ەلدەر ءۇشىن بەيبىتشىلىك, قاۋىپسىزدىك, ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ نەگىزىندە ۇيلەسىمدى بايلانىستاردىڭ وڭىرلىك مودەلى قالىپتاسىپ, سىننان وتەتىنىنە ۇلكەن سەنىم ءبىلدىردى. بۇل تۇرعىدان العاندا, فرانتسيانىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋى, سۋ, ازىق-ت ۇلىك, ەنەرگەتيكالىق جانە يادرولىق قاۋىپسىزدىككە, تۇراقتى دامۋ, تەرروريزمگە قارسى كۇرەس, مادەني مۇرانى قورعاۋ ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋعا قاتىستى جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋدەگى وزىق ءرولىنىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى.
ق.ءابدىراحمانوۆ ەۋروپالىق وداق-ورتالىق ازيا (ەو-وا) ساياساتى مەن قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرى بويىنشا جوعارى دارەجەدەگى ۇنقاتىسۋدىڭ باسىم ماڭىزىن راستادى. ەو-وا اراسىنداعى «ەكونوميكالىق دامۋ, ينۆەستيتسيالار, جۇمىسپەن قامتۋ, جەكە سەكتوردى دامىتۋ» اتتى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا الاڭىن قۇرۋ تۋرالى يدەياسىن ىسكە اسىرۋدى قولداپ, ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
ساپارى شەڭبەرىندە ق.ءابدىراحمانوۆتىڭ ج.-م.ەيرومەن جەكە كەزدەسۋى كەزىندە سۇحباتتاسۋشىلار قازاقستان مەن فرانتسيا اراسىنداعى جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ 25 جىلدىعىنىڭ قورىتىندىلارىن جاساپ, قازاق-فرانتسۋز قارىم-قاتىناستارىن ودان ءارى ىلگەرىلەتۋدىڭ ناقتى قادامدارىن اتاپ ءوتتى.
فرانتسيا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن العاش تانىعان ەلدەردىڭ ءبىرى جانە ەلىمىزبەن ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى شارتقا قول قويعان العاشقى ەۋروپالىق ءىرى مەملەكەت. پاريج قازاقستاننىڭ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ءسامميتىن استانادا وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىسىنا ءبىرىنشى ءۇن قوسىپ, ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن استانادا وتكىزۋ ورنى رەتىندەگى باستامانى دا قولدادى. 2017 جىلدىڭ باسىنان بەرى قازاقستان مەن فرانتسيا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قۇرامىندا بەلسەندى ءوزارا ءىس-ارەكەت ەتەدى جانە كەڭەس شەڭبەرىندە ەكى ەلدىڭ باستامالارىن ءوزارا قولدايدى.
سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى وزەكتى حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا, ونىڭ ىشىندە اۋعانستانداعى احۋال, سيرياداعى جانجالدى رەتتەۋ جانە استانا پروتسەسىنىڭ ءرولى, حالىقارالىق تەرروريزم مەن زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمنىڭ قاتەرلەرى مەن سىن-تەگەۋرىندەرى بويىنشا پىكىر الماستى.
تاراپتار فرانتسيانىڭ استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋىنىڭ زور ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. پاريج كورمە بارىسىندا شامامەن 50 مادەني ءىس-شارا ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
فرانتسۋز كومپانيالارى فرانتسيانىڭ بارلىق تەحنولوگيالىق الەۋەتىن ىسكە قوسا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋىن ىسكە اسىرۋعا ءازىر. 2005 جىلدان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكاسىنا قۇيىلعان تىكەلەي فرانتسۋز ينۆەستيتسياسىنىڭ مولشەرى 13,05 ملرد اقش دوللارىنان اسىپ ءتۇستى. قازاقستاندا فرانتسۋز كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 135 كومپانيا تىركەلگەن, ونىڭ ىشىندە الەمگە تانىمال Alstom, Danone, Vicat, Peugeot, Total جانە ت.ب. بار. اۆياتسيا, لوكوموتيۆ, ازىق-ت ۇلىكتەر ءۇشىن تيتاندى قۇيمالار ءىسى جولعا قويىلعان.
ءدال وسى كۇنى ق.ءابدىراحمانوۆ يۋنەسكو-نىڭ باس ديرەكتورى يرينا بوكوۆامەن جانە ەىدۇ باس حاتشىسى انگحەل گۋرريامەن جەكە كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
ق.ءابدىراحمانوۆ ي.بوكوۆامەن كەزدەسۋى بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2015 جىلى قاراشادا وتكەن يۋنەسكو باس كونفەرەنتسياسىنىڭ 38-ءشى سەسسياسىندا جاريالانعان باستامالارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا يۋنەسكو-مەن بىرلەسكەن جۇمىستى جوعارى باعالادى. ول الماتى قالاسىن حالىقارالىق ۇيىمنىڭ وڭىرلىك حابى رەتىندە, ونىڭ ىشىندە بۇۇ قۇرىلىمدارىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان الماتىدا يۋنەسكو اياسىنداعى مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعىن قۇرۋعا تولىق قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ا.گۋرريامەن اڭگىمە بارىسىندا قازاقستانداعى ينستيتۋتتىق ورتانى جانە ەكونوميكالىق ءوسۋدى ەىدۇ ەلدەرىنىڭ ەڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىنە سايكەس جەتىلدىرۋ, سونداي-اق ىنتىماقتاستىقتىڭ ەلدىك باعدارلاماسىن 2018 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ, ەلىمىزدىڭ ەىدۇ كوميتەتىندەگى مارتەبەسىن جوعارىلاتۋ جانە اۋعانستانعا ارنالعان دامۋعا رەسمي كومەكتىڭ جۇيەسى شەڭبەرىندە قازاقستاننىڭ قاناتقاقتى جوبالارى ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى.
ەىدۇ باسشىسى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا ۇلتتىق ەكونوميكالىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە ەىدۇ تاجىريبەلەرى مەن ستاندارتتارىنىڭ ەسكەرىلۋى ءۇشىن جەكە العىسىن ءبىلدىردى. ا.گۋرريا ق.ابدىراحمانوۆقا مەملەكەتتەگى ەكونوميكالىق تۇبەگەيلى وزگەرىستەردى ءتيىمدى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى قامتيتىن بىرقاتار باياندامالار مەن زەرتتەۋلەردى تابىس ەتتى.
پاريجدە وتكەن كەزدەسۋلەر كەزىندە قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىنە جان-جاقتى جانە تۇپكىلىكتى تۇسىنىك بەردى, سونداي-اق ەكونوميكالىق رەفورمالاردى, ونىڭ ىشىندە ەل پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ توراعالىعىمەن جاڭعىرتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ جۇمىسى تۋرالى ايتتى.
ق.ءابدىراحمانوۆ فرانتسۋز ارىپتەستەرىمەن اڭگىمەسى كەزىندە قازاقستاندا قوعامدى ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋعا باعىتتالعان ەل كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ارقىلى ساياسي جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرىنە جەكە نازار اۋداردى.
