– وۋ, ساۋىتبەك, سەن قالايسىڭ ءوزىڭ, جەتپىستىڭ بەسەۋىنە جاڭا تولعان ورازباەۆتان سۇحبات الاسىڭ دا, سەكسەندەگى مىنا مەنەن سۇحبات المايسىڭ. الدە مەن تاقىمىڭا تولمايمىن با؟...
حالقىمىزدىڭ قادىرمەندى پەرزەنتى قاراتاي تۇرىسوۆ تۋرالى ءبىز قۇراستىرعان «ازامات» كىتابىنىڭ پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا وتكەن تۇساۋكەسەرىنەن كەيىن ەركەعالي اعا راحماديەۆ وسىلايشا ازىلدەپ ءتيىسىپ ەدى. «ەراعا, بۇكىل ءومىرىڭىزدى تۇگەل قامتىعان, بار سىرىڭىزدى اقتارعان كىتاپتى اينالاسى ەكى جىلدىڭ ىشىندە تولىقتاي دەرلىك جاريالاپ شىققان جوقپىز با؟ الدە ايتپاعان تاعى ءبىر اڭگىمەلەرىڭىز قالىپ پا ەدى؟», دەپ جاۋاپ قايتارعان بولىپ جاتىرمىز.
راسىندا دا, تانىمال قالامگەر, جۇيرىك جۋرناليست بولات بوداۋبايدىڭ حالقىمىزدىڭ كورنەكتى كومپوزيتورى ەركەعالي راحماديەۆپەن سىر-سۇحباتتارىنان تۇراتىن كىتابىنىڭ تالاي تۇسىن «ەگەمەن قازاقستان» جاريالاعان ەدى. اۆتورعا «كىتاپ اتاۋلىنىڭ تىنىسى تارىلىپ تۇرعان مىنانداي ۋاقىتتا كىتابىڭىزدى 170 مىڭ دانامەن تاراتىپ بەردىك», دەپ جۇرگەنىمىز سودان. جاقىندا استاناداعى «فوليانت» باسپاسىنان جارىق كورگەن «تۇلعا» اتتى ول كىتاپ – قازاق مەمۋاريستيكاسىنىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىنىڭ ءبىرى.
باستان-اياق اۋىزەكى اڭگىمە ىرعاعى ادەمى ساقتالعان, ونەرمەن ورىلگەن ءومىردىڭ ونەگەلى ساتتەرى, تاعىلىمدى تۇستارى تاماشا اشىلعان, عابيت مۇسىرەپوۆ, مۇقان تولەباەۆ, قانابەك بايسەيىتوۆ, قۇرمانبەك جانداربەكوۆ, نۇرعيسا تىلەنديەۆ, ءشامشى قالداياقوۆ, شاكەن ايمانوۆ, ءماجىكەن بۋتين, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ سىندى اسىل ازاماتتارىمىزدىڭ بيىك بەينەلەرى سوزبەن سومدالعان بۇل كىتاپتى, كەزىندە تۇگەلدەي دەرلىك قولدان وتكىزگەنىمىزگە قاراماستان, قايتادان قىزىعا وقىپ شىقتىق. مىنانداي جانتالاس ۋاقىتتا ەكى رەت وقىلعان تۋىندىنىڭ عۇمىرى ۇزاق بولارىنا سەنگىمىز كەلەدى. «تۇلعادا» ۇلتتىق مۋزىكا مادەنيەتىنىڭ كەم قويعاندا سوڭعى الپىس جىلىنىڭ سىرلى شەجىرەسى شەرتىلىپ, ادەبيەتىمىز بەن ونەرىمىزدىڭ ءدۇيىم دۇلدۇلدەرىنىڭ تاماشا پورترەتتەرى جاسالعان. كىتاپ كەيىپكەرىنىڭ سوناۋ بالالىق شاعىنداعى ەپيزودتاردان باستاپ, بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى جايلاردى جىپكە تىزگەندەي ەتىپ ساقتاعان بولەكشە جادى دا, عاجاپ عۇمىرىن قازاقتىڭ قارا تىلىمەن توگىلدىرە ايتا العان اڭگىمەشىلدىگى دە, اۆتوردىڭ كەيىپكەرگە سونىڭ ءبارىن سويلەتىپ, قاعازعا قاپىسىز ءتۇسىرىپ شىققان شەبەرلىگى دە ءتانتى ەتەدى.
ءبىزدىڭ وسى العىسوزدى جازۋداعى ماقساتىمىز, جاقسى كىتاپقا جىلى ءسوزىمىزدى ايتىپ قالۋ عانا ەمەس. ءبىزدىڭ ماقسات – قازاقتىڭ اڭگىمەشىلدىك ءداستۇرىن دامىتا تۇسۋگە سۇحباتتىڭ مۇمكىندىگىن بارىنشا پايدالانۋ كەرەكتىگىن جازۋشى, جۋرناليست اعايىنداردىڭ ەسىنە تاعى ءبىر سالۋ. مۇنان بۇرىن وسىنداي جولمەن, باۋكەڭ مەن ازاعاڭنىڭ اڭگىمەلەسۋىنەن قازاق ادەبيەتىنىڭ تاماشا تۋىندىسى – «اقيقات پەن اڭىز» رومانى دۇنيەگە كەلگەنىن بارشا جۇرت بىلەدى. باياعىدا, ستۋدەنت كەزىمىزدە تاحاۋي احتانوۆتىڭ 50 جىلدىعىندا سەركە قوجامقۇلوۆتىڭ ايتقان ءسوزى ەسكە تۇسەدى. «ءسوزدى بىرەۋدىڭ ماڭدايىنا بەرەدى, بىرەۋدىڭ تاڭدايىنا بەرەدى. تاحاۋي, ءسوزدى سەنىڭ ماڭدايىڭا بەرگەن, مىنا مەنىڭ تاڭدايىما عانا بەرگەن», دەپ ەدى سوندا سەراعاڭ. سول ايتقانداي, كوكەيدەگىنىڭ ءبارىن كوڭىلدەگىدەي ەتىپ اق قاعازعا كوشىرۋ اركىمنىڭ قولىنان كەلە بەرەر ونەر ەمەس. بۇل جايىندا كىتاپتىڭ «القيسساسىندا» ەركەعالي راحماديەۆ اۆتورعا: «كورگەن-بىلگەن نارسە كوپ. سونىڭ ءبارىن, راسىن ايتقاندا, وزىممەن بىرگە انا-ا-ۋ جاققا, باسقا دۇنيەگە الا كەتكىم كەلمەيدى. باستان كەشكەندەردى جازىپ قالدىرسام قايتەدى دەپ وتكەن جىلى ءبىراز ۋاقىت قاعازعا دا شۇقشيىپ كوردىم. جيىرما شاقتى بەت جازدىم. بىراق, جازعانىمدى ءوزىم وقىپ, ءوزىم ۇناتپادىم. اڭگىمە قاشان جاقسى ايتىلادى؟ تىڭداپ وتىراتىن بىرەۋ بولسا. ول سەنى سۇراق قويىپ, قامشىلاپ, جەتەلەپ, سۇيرەپ وتىرسا», دەپ ادەمى ايتىپتى. سول اڭگىمەلەردەن وسىنداي تاماشا تۋىندى شىققان. ونىڭ جارىق كورۋىنە ەلىمىزدىڭ ارداقتى ازاماتى قاجىمۇرات ناعمانوۆ دەمەۋشىلىك جاساپتى. ساۋاپتى ءىس تىندىرعان.
بۇگىن پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا تاعى ءبىر يگىلىكتى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلعالى وتىر: قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, كسرو حالىق ءارتىسى, كومپوزيتور ەركەعالي راحماديەۆتىڭ «سۇلۋ سازدىڭ ساڭلاعى» اتالعان ءان كەشى وتەدى. شاقىرۋ بيلەتىندە «كەشتە ەركەعالي اعامىزدىڭ اسىل جارى – كلارا سماعۇلقىزى ءان سالادى», دەپ كورسەتىلىپتى. وسىعان وراي بولات بوداۋباي كىتابىنىڭ كەزىندە رەداكتسيا پورتفەلىندە ىركىلىپ قالعان مىنا ءبىر ءۇزىندىسىن دە وقىرمان نازارىنا ۇسىنعالى وتىرمىز. بىلايشا قاراعاندا وت باسى, وشاق قاسىنىڭ اڭگىمەسىن ايتقانداي كورىنەتىن وسىنداي جايلاردان دا ءداۋىر سۋرەتى, كەزەڭ كەلبەتى قالىپتاسادى.
قىسقا قايىرىم ءسوز باسىنداعى ەراعاڭنىڭ قاعىتپا قالجىڭىنا قايتا ورالساق, ەلدىككە قىزمەت ەتەتىن ەستى سوزگە ەل گازەتىنىڭ بەتىنەن قاشاندا ورىن تابىلادى دەگىمىز كەلەدى.
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.
كلارا: ۇيدە جۇرگەندە اكەمىز, ۇلكەن كىسىلەر ۇيقىدان تۇرعاندا سۋ جىلىتىپ, قولدارىنا سۋ قۇياتىنبىز, ورامال بەرەتىنبىز, دەمالىپ, ۇيىقتاپ جاتسا, تىسىرىمىزدى بىلدىرمەي, اقىرىن جۇرۋگە تىرىساتىنبىز. ەركەعالي: كەيىن ءبىزدىڭ قولىمىزعا سۋ قۇياتىن بولدى. بىزگە ورامال بەرەتىن بولدى. حيكايامىز وسىلاي ەلۋ جىلداي جالعاسىپ كەلە جاتىر عوي. ءشۇكىرشىلىك بۇعان. مەنىڭ قازىر ايتاتىندارىم دا سول حيكايانىڭ جالعاسى. سودان, ۇيلەنگەن سوڭ پاتەر جالداپ تۇرۋىمىزعا تۋرا كەلدى. جاڭا ايتقان مامبەت بەستىباەۆ دەگەن مەنىڭ جاقسى دوسىم ەدى, ءوزى بورلىتوبەنىڭ جالايىرى. ول وقۋعا 1950 جىلى كەلدى, مەن 1948 جىلى باردىم. كەرەمەت ءتاۋىر جىگىت ەدى. سودان اۋدانىمىز ءبىر, تۋعان جەرىمىز, ىشكەن سۋىمىز ءبىر دەگەندەي, جاقسى جولداس بولىپ كەتكەنبىز. اكەسىنەن جالقى تۋعان بالا ەدى. مەن ءماسكەۋدەن وقۋ ءبىتىرىپ كەلگەن سوڭ اۋەلى كونسەرۆاتوريانىڭ فولكلور كابينەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ىستەپ, سودان سوڭ فيلارمونيادا كوركەمدىك جەتەكشى بولىپ بارعانىمدى ايتقانمىن. مامبەت سول كەزدە فيلارمونيانىڭ ديرەكتورى بولاتىن. سول فيلارمونيانىڭ قوراسىندا سالىنعان كىشكەنتاي, شاعىن عانا قوناقۇي بار ەدى, ءۇش بولمەلى. باسقا رەسپۋبليكالاردان, وبلىستاردان ارتىستەر كەلەدى عوي, كەيدە ۇكىمەتتىڭ قوناقۇيىندە ورىن بولماي قالادى, كەيدە فيلارمونيانىڭ وعان جاقسى قوناقۇي الىپ بەرۋگە اقشاسى بولماي قالادى, سوندايدا جاتاتىن. سونى ءبىر قىس بىزگە ابدەن قينالىپ, قاڭعىپ جۇرگەن كەزىمىزدە جانى اشىپ بەردى. سول جەردە ۇلكەن قىزىمىز جانارگۇل دۇنيەگە كەلدى. تالاي قيىندىقتار مەن قورلىقتى كوردىك قوي. كلارا: ءوزى جاڭا سالىنعان, كەپپەگەن, ءىشى دىمقىل. قابىرعالارى كوگالا-كوگالا بولىپ, كوگەرىپ كەتكەن. سۋلانىپ تۇرادى. شەلەكتەگى سۋ قاتىپ قالادى سۋىقتان. بوسانعان سوڭ ومىراۋىم ءىسىپ, وپەراتسيا جاساپ, اۋىرىپ جاتىپ قالدىم. ەركەعالي: سول ۋاقىتتا كەروگاز بولاتىن. الگى كەروگازدى كۇندىز-ءتۇنى جاعىپ قويامىز. سول جاڭاعى جانارتاي, العاشقى تۇڭعىش قىزىمىز عوي, اپام سونى الدىنا ۇستاپ الىپ, سول كەروگازدىڭ جانىندا وتىرادى. ءۇيدىڭ ازابىن كوردىك قوي. اۆتور: ءوز بالالارىڭىزعا قوسا اعاڭىزدىڭ بالالارى جانە بار. ەركەعالي: ءيا. ولار دا كىشكەنتاي-كىشكەنتاي. ومىرزاق, ساۋلە, جانۇزاق. اۆتور: كلارا وقۋىن جاڭا بىتىرگەن, ءۇيسىز ءجۇرگەن كەزدەرىڭىز, سوعان قاراماي اعاڭىزدىڭ بالالارىن قوسا باعىپ جۇرسىزدەر. كلارا ول كەزدە جۇمىسقا تۇرىپ پا ەدى؟ كلارا: مەن كونسەرۆاتوريا بىتىرگەن سوڭ اۋەلى مەكتەپتە ىستەدىم. سودان جانارگۇل تۋدى. سوندا قويدىم جۇمىستى بىرازعا دەيىن. كەيىنىرەك كونسەرۆاتوريادا ىستەدىم. ەركەعالي: ءيا, كونسەرۆاتوريادا كىتاپحاناشى بولدى. مارقۇم قوجامياروۆتىڭ كەزى ەدى. ءومىر بولعان سوڭ نەشە ءتۇرلى جاعداي بولادى عوي. ونداي جاعداي ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ باسىنان ءوتتى ول ۋاقىتتا. سول كەزدە ۇيلەنگەن ادامداردىڭ ەشقايسىسىندا پاتەر بولعان جوق. بىرەن-ساران قالادا تۇراتىنداردىڭ بالالارى بولماسا. ءبىز سياقتى ەلدەن كەلگەن نەمەسە الماتىنىڭ ماڭايىنداعى اۋىلداردان كەلگەن ازاماتتاردىڭ بارلىعى ءۇيسىز-كۇيسىز ءجۇردى. انەۋگۇنى ايتتىم با, ايتپادىم با؟ مەن ءبىر قالاماقى العاندا كوك بازارعا بارىپ, ۇلكەن اليۋميني استاۋ ساتىپ الدىق. مەن سول استاۋدى كۇزەتىپ تۇرامىن. كلارا, قۇداي ساقتاسىن, دالاقتاپ شاپقىلاپ بارىپ, انا جەردەن ءبىر قۇشاق اليۋميني قاسىق, مىنا جەردەن اليۋميني شانىشقىلار الىپ كەلىپ, سالدىر-گۇلدىر تاستايدى. پىشاق, توستاعان سياقتى اليۋمينيدەن جاسالعان تاباقتار – ءبارىن اكەلەدى. ءبارى دە اليۋميني. كلارا: ەركەعالي الگىلەرگە قاراپ تۇرىپ: «ويباي-اۋ, مىنانىڭ ءبارى كۇمىس قوي!», دەپ قويادى. ەركەعالي: «جارقىراپ تۇر, مىناۋىڭ كۇمىس قوي», دەيمىن. ادەيى كوڭىلىن كوتەرەيىن دەپ ايتامىن عوي. بۇل ءماز بولادى. ءوزى ءۇي بولىپ, دۇنيە جيناعان, العاش ءوزى العان زاتتارى, جاساۋى عوي. بازاردان الاتىنىمىزدى الىپ بولعان سوڭ, ەكەۋمىز استاۋدىڭ ەكى قۇلاعىنان ۇستاپ, ءانىمىزدى ايتىپ, ۇيگە كەلدىك. ول كەزدە قالايى قاسىق, شانىشقى – سونىڭ بارلىعى بىزگە كادىمگىدەي دۇنيە كورىنەدى. ءار نارسە ءوز ۋاقىتىنا بايلانىستى عوي. سول ۋاقىتتاعى ءبىزدىڭ ەستەتيكالىق تالعامىمىز دا سونداي عانا ءدارەجەدە بولدى ما ەكەن؟! الدە اقشانىڭ جوقتىعى ما؟ ءسويتىپ باستاعانبىز. قۇدايعا شۇكىر, بىرەۋدەن ارتىق, بىرەۋدەن كەم, ەل قاتارىنان قالعان جوقپىز. داستارقانىمىز جينالعان جوق, وسى كلارانىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ داستارقاننان ءدام تاتپاعان قازاقتىڭ ۇلكەندەرى كەمدە-كەم شىعار باعىمىزعا وراي. ءبىرازدان بەرى اڭگىمەلەپ ايتىپ جۇرگەن ادامداردىڭ بارلىعى بىزبەن ارالاس-قۇرالاس بولسا, سونىڭ ءبارى وسى اپالارىڭنىڭ ارقاسى. ەلگە سىيلى تالاي ادامدار ءبىزدىڭ ۇيدەن ءدام تاتىپ قانا قويعان جوق, ۇنەمى كەلەتىن سىيلى قوناقتارىمىز بولدى. سونىڭ بارلىعى وسى كلارانىڭ جاقسىلىعى عوي, ونىڭ ۇستىنە مەنىڭ جاعىمنان بولسىن, ءوز جاعىنان بولسىن, قاشان بولسا دا ءۇي تولعان بالا بولاتىن. سەنىڭ تۋىسىڭ اناۋ, مەنىڭ تۋىسىم مىناۋ دەپ بولىسكەنىمىز جوق. شەشەمدى ءوز قولىنان جونەلتتى, كۇتىپ, بارلىق جۇمىستارىن اتقارىپ دەگەن سياقتى. الدى, قولى كەڭ كلارانىڭ. مۇنىڭ ءبىر جاقسى جەرى سول. قۇدايعا شۇكىر, ءالى كۇنگە دەيىن ۇيدەن قوناق ۇزىلگەن ەمەس. كلارا: سوندا ەمشەكتە بالام بار, ءوزىمىز پاتەر جالداپ تۇرامىز. قوناقتار كەلگەندە ءازىرلەگەن تاماق كەيدە وزىمە جەتپەي قالادى. ءوزىم سونداي ارىقپىن, سالماعىم وتىز جەتى-وتىز سەگىز كيلوگرامم عانا. اۆتور: كلارا, سىزدەن ءبىر نارسە سۇراعىم كەلەدى. باياعىدا, ەراعاڭ سىزگە عاشىق بولاتىن كەزدە, ءسىز بۇل كىسىگە كوركىڭىزبەن عانا ەمەس, ءان سالاتىن ونەرىڭىزبەن دە ۇناعان بولارسىز؟ كلارا: ولەڭدى مەن بالا كەزىمنەن ايتىپ ءوستىم. ۇيدە جۇرگەندە بۇرىن ىلعي ىڭىلداپ, اندەتىپ ءجۇرەتىن ادەتىم بار ەدى. ودان كەيىن ستۋدەنتتىك كەشتەردە ءان سالاتىنمىن. بىراق كوركەمونەرپازدار ءۇيىرمەسىنە بارعان جوقپىن. سونان كەيىن ەركەعاليعا تۇرمىسقا شىققان سوڭ ءان سالۋدى قويدىم. ەركەعاليدىڭ شەشەسى بار عوي قولىمىزدا, سول كىسىدەن قايمىعامىن, اۋزىمدى اشپايمىن. ەركەعالي: جاراتىلىستان داۋىسى بار عوي. بىراق ول ۋاقىتتا مەن ءان ايتاتىنىن بىلمەيتىنمىن. ءان سال دەپ ايتقان دا ەمەسپىن. كەيىن ۇيلەنگەن سوڭ, كەلە-كەلە بايقاسام, داۋىسى ءاپ-ادەمى ەكەن. كلارا: سول العاش ۇيلەنگەن كەزدە كەيدە اپام: «ءاي, سەنىڭ جاساۋىڭ قايدا؟», دەپ قويادى. «جاساۋى نەسى؟» دەپ ويلايمىن. ول كەزدە اپامنىڭ, ۇلكەن كىسىلەردىڭ الدىندا ولەڭ ايتپاق تۇگىلى, داستارقان باسىندا بىرگە وتىرىپ, تاماق ىشكەنگە ۇيالاتىنمىن. ەركەعالي: 1961 جىلدان باستاپ عابيت ءمۇسىرەپوۆ اعانىڭ ۇيىندە بولىپ جۇردىك. وندا ۇيلەنگەنىمىزگە ەكى-اق جىل بولعان. كلارا: مۇحامەتقالي قاسەنوۆتىڭ ۇيىندە ءبارىمىز كوڭىلدى وتىردىق. وسى وباەۆ بار, ۇمىتپاسام, شاكەن اعاي دا بار. العاش رەت ولەڭ ايتتىم سوندا. ءبارى اۋزىن اشىپ قالىپتى. «ولەڭدى جاقسى ايتادى ەكەنسىڭ», دەپ جاتىر. ەراعاڭ مەنىڭ ءان سالعانىمدى بۇرىن ەستىمەگەن عوي, كوزى الايىپ قاراپ قالىپتى. ەركەعالي: جۇرتپەن بىرگە تىڭداپ, سول جولى ءوزىم دە تاڭعالدىم. سودان كەيىن قولداپ, رويالدە ويناپ, سۇيەمەلدەيتىن بولدىم. ءوزى ورىسشا وقىعان. قازاق اندەرىنىڭ ءسوزىن كەيدە دۇرىس بىلە بەرمەيدى, سولاردى, يىرىمدەرىن ايتىپ دەگەندەي, ءبىراز باۋلىدىم. انەۋگۇنى ەستىدىڭ عوي, قالاي ايتاتىنىن. جەتپىسكە كەلگەن ەلدىڭ كەمپىرى وسىلاي ايتاتىن بولسا, جامان بولمايدى. اۆتور: وتكەن جولى كونتسەرت سوڭىندا ءوزىڭىز دە: «مەن ءان سالعىزباي قويدىم, ايتپەسە حالىق ءارتىسى دەگەن اتاقتى ءوز تالانتىمەن الاتىن ەدى», دەپ ايتتىڭىز عوي. جەڭگەيگە بەرگەن سول باعاڭىز دۇرىس. كلارا: شاكەن اعا: «مىناداي ءانشىنى ۇيدە ۇستاپ وتىرعان سەن – فەودالسىڭ!», دەپ ايتۋشى ەدى. ەركەعالي: «نادانسىڭ سەن», دەيتىن ول. كلارا: كەزىندە مولودوۆ كاپەللاسىنا شاقىردى, جەكە ءانشى بول دەپ. ودان كەيىن شامعون قاجىعاليەۆ تا شاقىردى. دوس قىزىم: «جاس كەزىڭدە نەگە ولەڭ ايتپاعانسىڭ؟», دەپ سۇرايدى. مەن: «قايدا-ا, جاس كەزىمدە شاگ ۆلەۆو, شاگ ۆپراۆو – راسسترەل عوي, قازىر عانا عوي, ەندى قارتايعاندا ايتقىزىپ جۇرگەنى», دەسەم كۇلەدى. اۆتور: كلارا, ەراعاڭ العاش سىزگە ءوزىنىڭ جاقسى كورەتىنىن, سىزبەن باس قوسقىسى كەلەتىنىن ايتقاندا «ماعان شىقساڭ نە ىشەمىن, نە كيەمىن دەمەيسىڭ» دەپ ەدى عوي. كەيىن ءۇي تاپپاي قينالعاندا, ىشەتىن تاماققا دا اقشالارىڭىز جەتپەي قالىپ جۇرگەندە سول ايتقانىن ەسىنە سالىپ رەنجىگەن كەزدەرىڭىز بولدى ما؟ كلارا: ءبارى ادامنىڭ كوڭىلىنە بايلانىستى عوي. تۇرمىستا قيىنشىلىقتار بولعانمەن, مەندە ەش ۋاقىتتا ەركەعاليعا رەنىش سەزىمى بولعان ەمەس. جوقشىلىق كەزدىڭ وزىندە دە, ءبىر-ءبىرىمىزدى جاقسى كورگەننەن بولار, ول قيىندىقتارعا مويىماي, ويناپ-ك ۇلىپ جۇرە بەرەتىنبىز. ءارى ول كەزدەگى قيىندىقتار ەلدىڭ بارىنە ورتاق ەدى عوي. اۆتور: سونداي قيىنشىلىقتاردى كورىپ ءجۇرگەندەرىڭىزدە العاشقى قىزدارىڭىز جانارگۇل دۇنيەگە كەلدى؟ كلارا: ءيا, جانارگ ۇلىمىز سول كەزدە ومىرگە كەلدى. ءوزى ەرەكشە اقىلدى بولدى. تۋعانىنا 38 كۇن بولعاندا اپام ءبىر جولى دالادا تۇر: «ويباي, مىناۋ بالا قىزعانعاندى بىلەدى, بىراق ەشكىمگە ايتپا, كوز تيەدى», دەيدى. «قانە, قالاي قىزعانادى؟», دەپ سۇرايمىن عوي. «مىنانى قاراشى», دەيدى. شوتانىڭ نەمەرەسى بار. سوعان اپام: «موينىمنان قۇشاقتاشى», دەيدى. اناۋ قۇشاقتاسا, تۋعانىنا 38 كۇن عانا بولعان جانارگۇل جاقتىرماي ءالگى بالانىڭ قولىن كادىمگىدەي يتەرەدى. قۇشاقتاما دەگەنى عوي. ماسكەۋدەن وقۋىن ءبىتىرىپ كەلگەن سوڭ ەركەعالي جۇمىس ىستەي باستادى. سول ۋاقىتتا تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەتكەندە تۇسكە دەيىن تاعات تاپپاي ونى ساعىناتىن بولدىم. جۇمىسقا كەتىپ بارا جاتقاندا بەتىمنەن ءسۇيىپ كەتەدى, كەشكە كەلگەندە تاعى دا قۇشاقتاپ جاتادى. ءبىر كۇنى ءبىر جولداستارى ايتادى دەيدى: «بۇلاردا ەۆرەيلەردىڭ ادەتتەرى بار, كۇيەۋى تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەتكەندە ايەلىنىڭ بەتىنەن ءسۇيىپ كەتەدى ەكەن». سونى ايتىپ ءبارى كەيدە قارقىلداپ كۇلەتىن. ەركەعالي اقىرىنداپ ماعان قارايدى, مەن وعان قارايمىن (كلارا جەڭگەمىز بۇلاردى كۇلە وتىرىپ ايتتى دا, وسى جەرگە كەلگەندە ءوزىنىڭ جاقسى كۇلكىسىمەن تاعى ءبىراز راحاتتانىپ ك ۇلىپ الدى).
