ءتۇبىمىز ءبىر تۇركى حالىقتارىنىڭ ىشىندەگى قازاق پەن وزبەكتىڭ ەستە جوق ەسكى زاماننان بەرى اۋىلى ارالاس, قويى قورالاس, توسەكتە باسى, توسكەيدە مالى قوسىلعان. بۇل – بۇگىنگە دەيىنگى ءبىزدىڭ بابالارىمىزدىڭ سالىپ كەتكەن سارا جول, كونە سوقپاعىنان كەلە جاتقان بەرىك بايلانىسىمىزدىڭ بەلگىسى. دەمەك, بارىس-كەلىسى عاسىرلارعا ۇلاساتىن ەكى ەلدىڭ تاتۋ كورشى, ءتىلماشسىز تۇسىنىسەتىن تىرشىلىگى ەشقاشان ۇزىلمەك ەمەس دەپ سەنىمدى تۇردە ايتۋعا بولادى. ۋاقىت وتكەن سايىن بايلانىسىمىز نىعايىپ, قارىم-قاتىناسىمىز جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلە جاتىر.
ءبىز ءار كەزدە باۋىرلاس ۇلت رەتىندە قازاقستاننىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ءسۇيسىنىپ, ەلدەگى بولىپ جاتقان يگى وزگەرىستەر مەن جاڭالىقتارعا ەلەڭدەپ, ۇدايى كوڭىل اۋدارىپ وتىرامىز. سونىڭ ءبىرى – جۋىردا عانا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى بولدى. «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتاۋىمەن جاريالانعان قۇجاتتا ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ باعىتى ايقىندالىپ, جوسپارلار ناقتىلانعان. بۇل جولداۋ وسىنداي ناقتى ماقساتتاردى كوزدەۋىمەن قۇندى. اقيقاتىندا, تۇتاس ءبىر ەلدىڭ بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا جەتەلەيتىن مۇنداي مالىمدەمەلەرى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە ءجيى جاريالانىپ جاتادى. سوندىقتان دا ورايلى ءساتتى پايدالانىپ, سىردىڭ ساعاسىن قاتار جايلاعان تۋىس حالىقتاردىڭ وكىلى رەتىندە مۇنداي قۇجاتتاردى قولدايتىندىعىمىزدى بىلدىرگىم كەلەدى.
وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى بولعاندىقتان, ەندى ءوزىم جەتەكشىلىك ەتەتىن سالاعا قاتىستى اڭگىمە قوزعاسام دەيمىن. بۇگىندە قازاقستان مەن وزبەكستان جازۋشىلارى اراسىنداعى رۋحاني-مادەني بايلانىس زامان اعىمىنا ساي, ۋاقىت تالابىمەن ۇندەسە وتىرىپ جاندانىپ, جاڭعىرۋدا. مۇنداي قاتىناستىڭ كونە تاريحىن ايتپاعاننىڭ وزىندە, ءبىزدەردىڭ ادەبي شىعارماشىلىق بايلانىسىمىز كەڭەس زامانىندا دا قارقىندى ورىستەدى. اۋدارما ارقىلى ءبىر-ءبىرىمىزدى وقىپ, تانۋدىڭ شارىقتاۋ كەزەڭى سول شاقتاردا بولعان-اۋ دەپ توپشىلايمىن كەيدە. مۇنى كۇنى كەشە عانا استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن كەزدەسۋدە مەنىڭ سىرالعى دوس, زامانداس ۇزەڭگىلەستەرىم, قازاق زيالىلارىنىڭ بىرەگەيى م.جولداسبەكوۆ پەن اقىن ن.ايت ۇلى دا اتاپ ءوتىپ, ءبىر ءسات وتكەندى ەسكە تۇسىرگەندەي بولدى.
راسىندا دا, سول كەزەڭدەردە ءبىزدىڭ قازاق جازۋشىلارىمەن شىعارماشىلىق بايلانىسىمىز وتە بەرىك ءارى تىعىز قالىپتاستى. ءوز باسىم م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولىمەن» العاش تانىسۋىم سوناۋ 1953 جىلدىڭ جازىندا, ءتورتىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە باستالدى. ءوز انا تىلىمدە وقىعان اباي, توعجان, ايگەرىمدەردىڭ بەينەسى ءالى كۇنگە كوز الدىمدا. سوندىقتان دا ۇلت تالعاماي ادام جانىن ىزگىلىككە ۇندەيتىن, رۋحاني بايىتاتىن ادەبيەت ونەرىنىڭ مەن ءۇشىن قۇنى اسقاق, قادىر-قاسيەتى جوعارى.
ال ەندى تاۋەلسىزدىك تاڭىنداعى قازاق-وزبەك ادەبي, مادەني قاتىناسى قاي دەڭگەيدە دەگەنگە كەلەر بولساق, ول تۋرالى دا ايتارىمىز از ەمەس. ارينە, ەگەمەن ەل رەتىندە قوس مەملەكەتتىڭ رۋحاني بايلانىسىنىڭ ۇشار باسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ پەن وزبەكستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ي.كاريموۆتىڭ تۇرعاندىعىن قۇرمەتپەن اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ ەلدىڭ بۇگىنگى پرەزيدەنتى ش.ميرزيوەۆ تە ونى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدە.
ماسەلەن, جۋىردا عانا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.توعجانوۆ باستاعان دەلەگاتسيا وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاشكەنت, سامارقان قالالارىندا ساپارمەن بولىپ, كەزدەسۋلەر وتكىزدى. بۇل ەكى ەل ازاماتتارىنىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى مەن حالىقتار اراسىنداعى رۋحاني ۇندەستىكتى جانداندىرا تۇسۋگە وڭ ىقپال ەتەتىن ءساتتى قادامداردىڭ ءبىرى دەپ سانايمىن.
ونىڭ سوڭىن الا بەرە, استانا قالاسىنىڭ ءوزبەك ەتنومادەني بىرلەستىگى مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ جانە يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن «الىشەر ناۋاي» (نيزاميددين ءمىر ءالىشەر) اتتى ادەبي-مادەني كەش ۇيىمداستىرىلدى. بۇل رەتتە, تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ وسى ەلدەگى ەلشىلىك وكىلدەرىنىڭ شاراعا بەلسەندى قاتىسۋى كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك. ال ادەبي-ءمادەني كەشتىڭ تۇپكى ماقساتى – ءتىل مەن مادەنيەتتى ساقتاۋ جانە دامىتۋ, ادەبيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى قالىپتاستىرۋ ءارى تۇركى تىلدەس اقىندار مەن ويشىلداردىڭ ادەبي مۇراسىن ناسيحاتتاۋ ەكەندىگىن ەسكەرسەك, اتالعان شارا ءوز مىندەتىن ارتىعىمەن ورىندادى دەپ ايتا الامىز.
اقيقاتىندا, «زيالىلار بىرلىگى – ەل بىرلىگى, ەل ءبىرلىگى – ەڭ اسىل قاسيەت» دەمەكشى, قازاق پەن وزبەك زيالىلارىنىڭ بىرلىگى ەكى حالىقتىڭ ىنتىماعى مەن بولاشاعىن ايقىنداپ بەرەدى. سونىمەن بىرگە ءبىزدىڭ ءوزارا ءتۇسىنىسۋىمىز ءۇشىن ءتىلماشتىڭ قاجەتى شامالى عوي. دەسەك تە, كوركەم شىعارمالاردى اۋدارما ارقىلى تانىپ, ءتۇسىنۋ كىم-كىمنىڭ دە كوڭىل كوكجيەگىن كەمەلدەندىرە تۇسەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان دا, ادەبي مۇرالاردى اۋدارىپ, تاراتىپ, كەڭىنەن ناسيحاتتاعاننان ەشكىم دە ۇتىلمايدى.
ونىڭ ۇستىنە مۇنداي اۋدارمالار ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنە رۋحاني بايلىق سىيلاپ قانا قويماي, ادامزات بالاسىن ءوزارا جاقىنداستىرا تۇسەدى. ول ءۇشىن قازىرگى قازاق اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارىن وزبەك تىلىنە, وزبەك اقىن-جازۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارىن قازاق ءتىلىنە اۋدارىپ, ادەبي كەشتەر وتكىزسەك دەگەن نيەتىمىز بار. بۇل ىسكە بۇگىنگى جاستارىمىزدى بەلسەندى قاتىستىرۋ ارقىلى بولاشاقتاعى بايلانىسىمىزدى باياندى ەتكىمىز كەلەدى.
بيىلعى قاڭتار ايىندا وزبەكستان جازۋشىلار وداعى 400 دانا ادەبي كىتاپتى يكرام حاشيمجانوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستانداعى «دўستليك» وزبەكتەر قاۋىمداستىعىنا بەردى. سونىمەن قاتار, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ءوزبەك مادەني بىرلەستىگى مەن وزبەكستانداعى قازاق ۇلتتىق مادەني ورتالىعىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن قازاقستاندىق وزبەك جازۋشىلارى جىل سايىن تاشكەنت قالاسىنا بارىپ, تانىمال قالام يەلەرىمەن ءتۇرلى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ تۇرادى. بۇل تۋىس حالىقتاردىڭ ادەبي-مادەني بايلانىستارىنىڭ تەرەڭدەۋىنە تىڭ سەرپىن بەرەدى.
قازىر تسيفرلى تەحنولوگيا دامىعان زامان عوي. ەندەشە, ادەبي قۇندىلىقتاردى ەلەكتروندى فورماتقا اينالدىرا وتىرىپ, ونى ينتەرنەت ارقىلى جاستارعا قولجەتىمدى ەتۋ كۇللى الەم ءۇشىن وزەكتى ماسەلە بولىپ تۇر. ويتكەنى, وزىق تەحنولوگيا جاتا-جاستانا كىتاپ وقيتىن جاستاردىڭ قاتارىن سيرەتىپ جىبەردى. قاي مەملەكەتتى الىپ قاراساڭىز دا, وسى تاقىلەتتەس تۇيىندەر تارقاتىلماعان كۇيى الدىڭنان كەسە كولدەنەڭدەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا, ن.نازارباەۆتىڭ جولداۋىندا «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن ءازىرلەۋ تۋرالى ايتىلۋى ادامزات بالاسى ءۇشىن يگىلىككە اينالعاي.
مۇحامماد ءالي احمەدوۆ,
وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن
ءتۇبىمىز ءبىر تۇركى حالىقتارىنىڭ ىشىندەگى قازاق پەن وزبەكتىڭ ەستە جوق ەسكى زاماننان بەرى اۋىلى ارالاس, قويى قورالاس, توسەكتە باسى, توسكەيدە مالى قوسىلعان. بۇل – بۇگىنگە دەيىنگى ءبىزدىڭ بابالارىمىزدىڭ سالىپ كەتكەن سارا جول, كونە سوقپاعىنان كەلە جاتقان بەرىك بايلانىسىمىزدىڭ بەلگىسى. دەمەك, بارىس-كەلىسى عاسىرلارعا ۇلاساتىن ەكى ەلدىڭ تاتۋ كورشى, ءتىلماشسىز تۇسىنىسەتىن تىرشىلىگى ەشقاشان ۇزىلمەك ەمەس دەپ سەنىمدى تۇردە ايتۋعا بولادى. ۋاقىت وتكەن سايىن بايلانىسىمىز نىعايىپ, قارىم-قاتىناسىمىز جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلە جاتىر.
ءبىز ءار كەزدە باۋىرلاس ۇلت رەتىندە قازاقستاننىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ءسۇيسىنىپ, ەلدەگى بولىپ جاتقان يگى وزگەرىستەر مەن جاڭالىقتارعا ەلەڭدەپ, ۇدايى كوڭىل اۋدارىپ وتىرامىز. سونىڭ ءبىرى – جۋىردا عانا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى بولدى. «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتاۋىمەن جاريالانعان قۇجاتتا ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ باعىتى ايقىندالىپ, جوسپارلار ناقتىلانعان. بۇل جولداۋ وسىنداي ناقتى ماقساتتاردى كوزدەۋىمەن قۇندى. اقيقاتىندا, تۇتاس ءبىر ەلدىڭ بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا جەتەلەيتىن مۇنداي مالىمدەمەلەرى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە ءجيى جاريالانىپ جاتادى. سوندىقتان دا ورايلى ءساتتى پايدالانىپ, سىردىڭ ساعاسىن قاتار جايلاعان تۋىس حالىقتاردىڭ وكىلى رەتىندە مۇنداي قۇجاتتاردى قولدايتىندىعىمىزدى بىلدىرگىم كەلەدى.
وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى بولعاندىقتان, ەندى ءوزىم جەتەكشىلىك ەتەتىن سالاعا قاتىستى اڭگىمە قوزعاسام دەيمىن. بۇگىندە قازاقستان مەن وزبەكستان جازۋشىلارى اراسىنداعى رۋحاني-مادەني بايلانىس زامان اعىمىنا ساي, ۋاقىت تالابىمەن ۇندەسە وتىرىپ جاندانىپ, جاڭعىرۋدا. مۇنداي قاتىناستىڭ كونە تاريحىن ايتپاعاننىڭ وزىندە, ءبىزدەردىڭ ادەبي شىعارماشىلىق بايلانىسىمىز كەڭەس زامانىندا دا قارقىندى ورىستەدى. اۋدارما ارقىلى ءبىر-ءبىرىمىزدى وقىپ, تانۋدىڭ شارىقتاۋ كەزەڭى سول شاقتاردا بولعان-اۋ دەپ توپشىلايمىن كەيدە. مۇنى كۇنى كەشە عانا استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن كەزدەسۋدە مەنىڭ سىرالعى دوس, زامانداس ۇزەڭگىلەستەرىم, قازاق زيالىلارىنىڭ بىرەگەيى م.جولداسبەكوۆ پەن اقىن ن.ايت ۇلى دا اتاپ ءوتىپ, ءبىر ءسات وتكەندى ەسكە تۇسىرگەندەي بولدى.
راسىندا دا, سول كەزەڭدەردە ءبىزدىڭ قازاق جازۋشىلارىمەن شىعارماشىلىق بايلانىسىمىز وتە بەرىك ءارى تىعىز قالىپتاستى. ءوز باسىم م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولىمەن» العاش تانىسۋىم سوناۋ 1953 جىلدىڭ جازىندا, ءتورتىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە باستالدى. ءوز انا تىلىمدە وقىعان اباي, توعجان, ايگەرىمدەردىڭ بەينەسى ءالى كۇنگە كوز الدىمدا. سوندىقتان دا ۇلت تالعاماي ادام جانىن ىزگىلىككە ۇندەيتىن, رۋحاني بايىتاتىن ادەبيەت ونەرىنىڭ مەن ءۇشىن قۇنى اسقاق, قادىر-قاسيەتى جوعارى.
ال ەندى تاۋەلسىزدىك تاڭىنداعى قازاق-وزبەك ادەبي, مادەني قاتىناسى قاي دەڭگەيدە دەگەنگە كەلەر بولساق, ول تۋرالى دا ايتارىمىز از ەمەس. ارينە, ەگەمەن ەل رەتىندە قوس مەملەكەتتىڭ رۋحاني بايلانىسىنىڭ ۇشار باسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ پەن وزبەكستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ي.كاريموۆتىڭ تۇرعاندىعىن قۇرمەتپەن اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ ەلدىڭ بۇگىنگى پرەزيدەنتى ش.ميرزيوەۆ تە ونى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدە.
ماسەلەن, جۋىردا عانا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.توعجانوۆ باستاعان دەلەگاتسيا وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاشكەنت, سامارقان قالالارىندا ساپارمەن بولىپ, كەزدەسۋلەر وتكىزدى. بۇل ەكى ەل ازاماتتارىنىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى مەن حالىقتار اراسىنداعى رۋحاني ۇندەستىكتى جانداندىرا تۇسۋگە وڭ ىقپال ەتەتىن ءساتتى قادامداردىڭ ءبىرى دەپ سانايمىن.
ونىڭ سوڭىن الا بەرە, استانا قالاسىنىڭ ءوزبەك ەتنومادەني بىرلەستىگى مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ جانە يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن «الىشەر ناۋاي» (نيزاميددين ءمىر ءالىشەر) اتتى ادەبي-مادەني كەش ۇيىمداستىرىلدى. بۇل رەتتە, تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ وسى ەلدەگى ەلشىلىك وكىلدەرىنىڭ شاراعا بەلسەندى قاتىسۋى كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك. ال ادەبي-ءمادەني كەشتىڭ تۇپكى ماقساتى – ءتىل مەن مادەنيەتتى ساقتاۋ جانە دامىتۋ, ادەبيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى قالىپتاستىرۋ ءارى تۇركى تىلدەس اقىندار مەن ويشىلداردىڭ ادەبي مۇراسىن ناسيحاتتاۋ ەكەندىگىن ەسكەرسەك, اتالعان شارا ءوز مىندەتىن ارتىعىمەن ورىندادى دەپ ايتا الامىز.
اقيقاتىندا, «زيالىلار بىرلىگى – ەل بىرلىگى, ەل ءبىرلىگى – ەڭ اسىل قاسيەت» دەمەكشى, قازاق پەن وزبەك زيالىلارىنىڭ بىرلىگى ەكى حالىقتىڭ ىنتىماعى مەن بولاشاعىن ايقىنداپ بەرەدى. سونىمەن بىرگە ءبىزدىڭ ءوزارا ءتۇسىنىسۋىمىز ءۇشىن ءتىلماشتىڭ قاجەتى شامالى عوي. دەسەك تە, كوركەم شىعارمالاردى اۋدارما ارقىلى تانىپ, ءتۇسىنۋ كىم-كىمنىڭ دە كوڭىل كوكجيەگىن كەمەلدەندىرە تۇسەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان دا, ادەبي مۇرالاردى اۋدارىپ, تاراتىپ, كەڭىنەن ناسيحاتتاعاننان ەشكىم دە ۇتىلمايدى.
ونىڭ ۇستىنە مۇنداي اۋدارمالار ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنە رۋحاني بايلىق سىيلاپ قانا قويماي, ادامزات بالاسىن ءوزارا جاقىنداستىرا تۇسەدى. ول ءۇشىن قازىرگى قازاق اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارىن وزبەك تىلىنە, وزبەك اقىن-جازۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارىن قازاق ءتىلىنە اۋدارىپ, ادەبي كەشتەر وتكىزسەك دەگەن نيەتىمىز بار. بۇل ىسكە بۇگىنگى جاستارىمىزدى بەلسەندى قاتىستىرۋ ارقىلى بولاشاقتاعى بايلانىسىمىزدى باياندى ەتكىمىز كەلەدى.
بيىلعى قاڭتار ايىندا وزبەكستان جازۋشىلار وداعى 400 دانا ادەبي كىتاپتى يكرام حاشيمجانوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستانداعى «دўستليك» وزبەكتەر قاۋىمداستىعىنا بەردى. سونىمەن قاتار, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ءوزبەك مادەني بىرلەستىگى مەن وزبەكستانداعى قازاق ۇلتتىق مادەني ورتالىعىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن قازاقستاندىق وزبەك جازۋشىلارى جىل سايىن تاشكەنت قالاسىنا بارىپ, تانىمال قالام يەلەرىمەن ءتۇرلى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ تۇرادى. بۇل تۋىس حالىقتاردىڭ ادەبي-مادەني بايلانىستارىنىڭ تەرەڭدەۋىنە تىڭ سەرپىن بەرەدى.
قازىر تسيفرلى تەحنولوگيا دامىعان زامان عوي. ەندەشە, ادەبي قۇندىلىقتاردى ەلەكتروندى فورماتقا اينالدىرا وتىرىپ, ونى ينتەرنەت ارقىلى جاستارعا قولجەتىمدى ەتۋ كۇللى الەم ءۇشىن وزەكتى ماسەلە بولىپ تۇر. ويتكەنى, وزىق تەحنولوگيا جاتا-جاستانا كىتاپ وقيتىن جاستاردىڭ قاتارىن سيرەتىپ جىبەردى. قاي مەملەكەتتى الىپ قاراساڭىز دا, وسى تاقىلەتتەس تۇيىندەر تارقاتىلماعان كۇيى الدىڭنان كەسە كولدەنەڭدەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا, ن.نازارباەۆتىڭ جولداۋىندا «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن ءازىرلەۋ تۋرالى ايتىلۋى ادامزات بالاسى ءۇشىن يگىلىككە اينالعاي.
مۇحامماد ءالي احمەدوۆ,
وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن
سوڭعى جاڭالىقتار
قىزىلوردادا جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرىلعان 15 ازامات قايتادان جول ەرەجەسىن بۇزدى
ايماقتار • بۇگىن, 11:40
كاتونقاراعاي پاركىنە قۋاتتى ءورت ءسوندىرۋ تەحنيكالارى جەتكىزىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 11:36
ورالدا 79 بالاباقشا مەن 36 مەكتەپ سالىنادى
ايماقتار • بۇگىن, 11:25
رەفەرەندۋمعا ارنالعان رەسمي سايت ىسكە قوسىلدى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 11:20
جاساندى ينتەللەكت جاڭىلسا, كىم جاۋاپتى؟
جاساندى ينتەللەكت • بۇگىن, 11:13
جاپونيانى مويىنداتقان ەرسىن بالتاعۇل بالۋاندارعا ءادىس-تاسىلدەرىن كورسەتتى
سپورت • بۇگىن, 11:03
جاڭا سالىق كودەكسى حالىققا نە بەرەدى؟
ەكونوميكا • بۇگىن, 10:58
ءبيبىسارا اساۋباەۆا شاحماتتان الەم چەمپيونىن جەڭدى
شاحمات • بۇگىن, 10:55
جەكپە-جەك فەدەراتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى سابىرجان ماحمەتوۆ ومىردەن وزدى
وقيعا • بۇگىن, 10:45
جەتىسۋدا ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىندە جارىلىس بولىپ, ءۇش ادام جارالاندى
قوعام • بۇگىن, 10:38
بايلانىس وپەراتورلارىنا قايتارىمسىز ۇلەستىك گرانت بەرىلەدى
ايماقتار • بۇگىن, 10:32
مايقايىڭ كەنتىندەگى ۇيلەردىڭ بىرىنەن ەكى ادامنىڭ ءمايىتى تابىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 10:25
الماتىدا ۇلتتىق ويۋ-ورنەك داستۇرىنە ارنالعان كورمە اشىلدى
ونەر • بۇگىن, 10:11
بيىل 90 جاڭا مەكتەپ سالىنادى: قاي وڭىرلەردە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر ماسەلەسى شەشىلەدى؟
ءبىلىم • بۇگىن, 10:01
قاي تاسجولداردا قوزعالىس شەكتەلدى؟
اۋا رايى • بۇگىن, 09:50
