مەدياكەڭىستىك كەز كەلگەن ەلدىڭ ايناسى ىسپەتتى. ال وتانىمىزداعى وسى كەڭىستىك اۋانىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن توزىمدىلىگى ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر. سەبەبى, باق سالاسىنىڭ دامۋ كورسەتكىشى ارقىلى مەملەكەتتىڭ قاندايلىق دەڭگەي بيىگىندە تۇرعانىن دا اڭعارۋ قيىن ەمەس.
ءبىز «7-ءشى ارنانىڭ» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى بيبىگۇل جەكسەنبايعا جولىعىپ, ەل مەدياكەڭىستىگىنىڭ ءبىر تارماعى سانالاتىن ارناداعى اۋقىمدى جوبالار توڭىرەگىندە پىكىرلەسكەن ەدىك.
– بيبىگۇل نۇرعاليقىزى, “7-ءشى ارنا” حابار تاراتۋدىڭ جاڭا جەلىسىنە كوشىپ, سونى وزگەرىستەرمەن تولىققانىن بىلەمىز. بۇل وزگەرىستەردىڭ باستى وزەگى نەگە سايادى؟
– “جەتىنشى ارنانىڭ” اقپارات تاراتۋ جەلىسىندەگى وزگەرىستەرى ەفيردە ۇلتتىق پرەمەرالىق جانە ويىن-ساۋىق كونتەنتتەر ۇلەسىن ەداۋىر ارتتىرۋعا باعىتتالعان, تەلەارنانىڭ جاڭا دامۋ ستراتەگياسىمەن تىكەلەي بايلانىستى. وسى جىلى پرەمەرالىق كونتەنت ۇلەسى جاڭارتىلعان اقپارات تاراتۋ جەلىسىنىڭ شامامەن 80 پايىزىن, ال ويىن-ساۋىق باعدارلامالارى ەفيردىڭ شامامەن ۇشتەن ءبىر بولىگىن قۇراماق. بۇل وزگەرىستەر جالپى الەمدىك ترەندكە سايكەس بولىپ وتىر: كوپتەگەن ەلدەردە ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىنىڭ تانىمالدىعى ارتۋدا, سونىمەن قاتار كورەرمەندەر اۋديتورياسىنىڭ سۇرانىسى ۇلتتىق مەنتاليتەت پەن سالت-ءداستۇردى ەسەپكە الا وتىرىپ جاسالىنعان پرەمەرالىق تەلەونىمدەرگە ارتىپ وتىر.
جاڭا ستراتەگيا اياسىندا رەسەيلىك “ۆايت مەديا” كومپانياسىمەن جانە ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن شىعارۋدا الەمدىك كوشباسشى بولىپ تانىلاتىن Endemol كومپانياسىمەن كەلىسىم جاساستىق. بۇل كومپانيالار تەلەونىمدەردى ساراپتاۋ سالاسىندا قاجەتتى جانە ءارتاراپتاندىرىلعان جوبالار پورتفەلىنىڭ يەگەرلەرى. جوعارىدا اتالعان كومپانيالار ديستريبۋتسيالاۋ, بەيىمدەۋ جانە كونتەنتتى ءوندىرۋ سالاسىندا ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىز اتاندى. «ۆايت مەديا» جانە Endemol كومپانيالارىنىڭ جوبالارىنىڭ ۇلەسى جاڭا اقپارات تاراتۋ ەفيرلىك جەلىسىنىڭ 25 پايىزىن قۇرايدى.
وسىلايشا, «7-ءشى ارنا» كورەرمەندەرى جاڭا ماۋسىمدا, Endemol كومپانياسىنىڭ تانىمال ەۋروپالىق تەلەۆيزيالىق شوۋلارى: “باسپانا بابى” (“Home edition”), ء“سان سايىسى” (Make me a Supermodel) “سالماق پەن قاڭباق” (Supervise vs Superscinny), سونىمەن قاتار ارنايى قازاقستان ءۇشىن بەيىمدەلگەن ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن تاماشالاۋدا. “قىرىق ميلليون تەڭگە شوۋى” – Endemol كومپانياسىنىڭ Endemol The Money Drop جاڭا فورماتىنان بەيىمدەلگەن تۋىندى.
ناۋرىز ايىنىڭ 25 جۇلدىزىنان باستاپ ارنامىزدان تانىمال رەسەيلىك Comedy Club فورماتىنىڭ ارنايى قازاقستان ءۇشىن بەيىمدەلگەن نۇسقاسى ەفيرگە شىعارىلدى. جاڭا ەفيرلىك جەلىسىنىڭ تانىمال جوبالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە, قازاقتىڭ ەجەلگى سالت-ءداستۇرى نەگىزىندە جاسالىنعان تىڭ جوبالارىمىزدىڭ ءبىرى رەتىندە “جار-جار” شوۋىن اتاپ وتۋگە بولادى. ەفير تولىقتىرىلۋىنداعى وزگەرىستەر جاڭا اقپارات تاراتۋ جەلىسىنە نەگىزدەلدى. «7-ءشى ارنانىڭ» جاڭا اقپارات تاراتۋ كەستەسى حالىقارالىق اقپارات تاراتۋ پرينتسيپتەرى بويىنشا قۇراستىرىلعان.
ارنامىزدىڭ ەفيرى سلوتتارعا بولىنگەن, ولاردىڭ ارقايسىسىنا سلوت-برەندتەر قالىپتاستىرىلادى, ياعني ارنايى جانرداعى كونتەنتتى كورەرمەندەرگە ىڭعايلى ۋاقىتتا تۇتىنۋدى داعدىلاۋ.
– «ابىروي kz» جوباسى ءجونىندە نە ايتار ەدىڭىز؟
– «ابىروي كz جوباسى» «7-ءشى ارنانىڭ» ەمەس, «ابىروي» قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىن دامىتۋ كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ جوباسى. مۇنى قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە قىزىعۋشىلىق تانىتقاندار مەن جاناشىرلار سايتى دەۋگە بولادى! سايت, اسىرەسە قازاقستانعا كەلەتىن شەتەلدىكتەر ءۇشىن وتە ءتيىمدى. ول ۇسىنىپ وتىرعان ونىمدەر قازىردىڭ وزىندە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋشىلەرگە كوپ پايداسىن تيگىزدى. ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ كوزايىمىنا اينالىپ ۇلگەرگەن سايت ءۇش تىلدە بىردەي ءسويلەيدى. ىزگى نيەتتى وقىرمانعا ءاردايىم ەسىگى اشىق. «ابىرويدىڭ» عالامتوردا ابىرويلى بولۋى, ءالبەتتە قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە جاناشىر جانداردىڭ بەلسەندىلىگىنە دە بايلانىستى. شەتەلدىكتەر ءۇشىن بۇكىل اقپارات اعىلشىن تىلىندە. الەمنىڭ قاي تۇپكىرىنەن بولسىن, كورە الادى. IP-ادرەسپەن كۇن سايىن وسى سايتقا كىرىپ جاتقان شەتەلدىكتەردىڭ سانى ارتىپ وتىر. جاڭالىقتار پاراعى كۇن سايىن جاڭارىپ تۇرادى. ال «قازاقتانۋ» ايدارى قازاق حالقىنىڭ سالت-ءداستۇرىنەن ءتۇسىنىك بەرىپ, ۇلتتىڭ ۇلى ادامدارى تۋرالى اڭگىمەلەيدى. از ۋاقىتتا «ابىروي» بىتىرگەن ءۇلكەن شارۋا – قازاق ءتىلىن ەرەكشە ءادىستەمە بويىنشا ءۇيرەتەتىن وقۋلىقتار. 5 دەڭگەيدەن تۇراتىن كىتاپتىڭ بەرەرى مول. بۇل وقۋلىقتاردىڭ, ياعني ەۋروپالىق ستاندارت بويىنشا وقىتۋدىڭ اۆتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى – يرايدا كۋباەۆا. ەۋروستاندارت نەگىزىندە جازىلعان وسى وقۋلىق كەشەنى ءوزگە ءتىلدى ازاماتتارعا ارنالعان. ول كەشەن ارقىلى وقۋشىلارىمىز قازاق ءتىلىن جەڭىل جولمەن, وپ-وڭاي, 102 ساعاتتا ءۇيرەنىپ الۋعا ابدەن مۇمكىندىك الادى. جاڭا ءادىستەمە ءوز ءومىرشەڭدىگىن كورسەتتى. ول وقۋلىقتار نەگىزىندە قازىر ءتۇرلى مەكەمەلەردە ساباقتار وتكىزىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى «ابىروي» قازاق ءتىلى مەن ءمادەنيەتىن دامىتۋ قورىنىڭ العاشقى كادەسى عانا. قوردىڭ جوسپارى قوماقتى. سونىڭ ىشىندە ينتەرنەت پاراقشاسىن مۋلتيمەديالىق كەيىپتە جاڭارتۋ دا بار.
سوندا ءسىزدىڭ سوزىڭىزدەن اڭعارعانىمىز, بۇل جوبانىڭ باستى ماقساتى – تەك ءوزىمىزدىڭ قانداستارىمىزدىڭ عانا ەمەس, وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ دە قازاق تىلىنە دەگەن ىنتا-ىقىلاسىن وياتۋ عوي...
– ءيا. ماقسات – ابايدىڭ تىلىنە ءوز انا تىلىنەن ايىرىلعان قانداستارىمىزدى عانا ەمەس, وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ دە شىنايى قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ. مادەنيەتىمىزدىڭ مايەگىنەن, ءتىلىمىزدىڭ تۇنىعىنان سۋسىنداتۋ. كەزىندە حاكىم اباي قازاقتاردى ورىس ءتىلىن ۇيرەنۋگە ۇندەگەن, ورىس ءتىلى جانە ورىس مادەنيەتى ارقىلى حالقىمىزدىڭ الەمدىك مادەنيەتكە ارالاسۋ مۇمكىندىگىن تۇسىنە بىلگەن. ول شىنىمەن دە سولاي بولدى. ححI عاسىردا ءبىزدىڭ الدىمىزعا جاڭا مىندەتتەر قويىلدى: انا ءتىلىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى, بابالاردان قالعان قاينار كوزدى ساقتاي وتىرىپ, تەحنولوگيالىق جانە گۋمانيتارلىق تۇرعىداعى جالپى الەمدىك ديناميكالىق ۇردىستەرگە كىرىكتىرىلۋىمىزدىڭ قاجەتتىلىگى. ال بۇل ءۇردىس اعىلشىن ءتىلى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. ياعني, بىزگە نەگە سول اعىلشىن ءتىلى ارقىلى قازاقتىڭ تاريحىن, ءمادەنيەتىن, ءتىلىن تانىتپاسقا؟ ماسەلەنىڭ ءمانىسى, كوپتەگەن جىلدار بويى قازاقستاندا اعىلشىن ءتىلى قازاق تىلىندە ەمەس, ورىس تىلىندە وقىتىلدى. قازاق مەكتەپتەرىندە, اۋىلدى ايماقتا نەمەسە قالالىق جەردە ورنالاسقانىنا قاراماستان, اعىلشىن ءتىلى انا تىلىندە وقىتىلمادى. وسىلايشا, بالا ورىس ءتىلىن مەڭگەرمەستەن شەتەل ءتىلىن ورىس تىلىندە ۇيرەنۋىنە تۋرا كەلدى. شەتەل ءتىلىن تۋعان قازاق تىلىندە وقىتۋ سيرەك كەزدەسەتىن جايتتىڭ ءبىرى بولدى. ەندىگى ماقسات – سوڭعى جيىرما جىلدا جيناقتالعان ءبىلىم مەن ءتاجىريبەلەردىڭ باسىن قوسۋ.
– «ابىرويدىڭ» وزگە جوبالاردان ارتىقشىلىعى نەدە دەپ ويلايسىز؟
– «ابىروي» قورىنىڭ جۇمىسى – قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە سۇرانىستى ارتتىرۋعا اتسالىسۋ. ياعني, ءتىلىمىز بەن مادەنيەتىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ. سەبەبى, باسقا ءتىل مەن مادەنيەتتەردىڭ تاساسىندا قالماي, زاماناۋي وزگەرىستەرگە ساي العا جىلجىپ وتىرعاندا عانا سۇرانىس بولادى. بىراق ءبىز تەك قازاق ءتىلى ماڭايىندا عانا ەمەس, ءۇش ءتىلدى بىرگە قاراستىرۋ ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. پرەزيدەنت «جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستان» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «ءتىلدەردىڭ ۇشتۇعىرلىعى» مادەني جوباسىن كەزەڭدەپ جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىنامىن. قازاقستان ءبۇكىل الەمدە حالقى ءۇش ءتىلدى پايدالاناتىن جوعارى ءبىلىمدى ەل رەتىندە تانىلۋعا ءتيىس», – دەپ اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى قازاق ءتىلىن – مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە, ورىس ءتىلىن – ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس ءتىلى رەتىندە, ال اعىلشىن ءتىلىن – جاھاندىق ەكونوميكانىڭ ءتيىمدى ينتەگراتسيا (ىقپالداستىق) ءتىلى رەتىندە دامىتۋ بويىنشا جۇمىستاردى ءبىر ءىزدى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت جانە مۇنى مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ باستى باعىتتارى رەتىندە قاراستىرۋىمىز كەرەك. «ابىروي» قورىنىڭ العاشقى وقۋلىعىمەن تانىسقان سيەتل (اقش) ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ورتا ازيا مەن قازاقستاندى زەرتتەۋ بويىنشا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ۋيليام فيەرمان, ءدال وسى ءۇش ءتىلدى قاتار الىپ ءجۇرەتىن وقۋلىققا تەك قازاقستاندىقتار عانا ەمەس, ءوزى سياقتى قازاقستانعا قىزىعۋشىلىعى بار شەتەلدىكتەر ءۇشىن تاپتىرماس دۇنيە دەگەن بولاتىن.
– ول ازاماتتىڭ بۇل جونىندەگى وي-پايىمى قالاي ورىلەدى؟
– بۇل جونىندە ول: «اتا زاڭ بويىنشا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل بولعانىمەن, بۇگىنگى تاڭدا سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدە تەك ءبىر ءتىل – ورىس ءتىلى باسىم. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا قازاق ءتىلى ەداۋىر ماڭىزدى ءرولدى يەلەنۋى قاجەت, اسىرەسە قالالاردا, ءويتكەنى اۋىلدى ايماقتاردا ول اركەزدە باسىمىراق بولعان. قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىلۋى ەلدىڭ وڭتۇستىك جانە ءوڭتۇستىك-شىعىس ايماقتارىمەن سالىستىرعاندا, ەلدىڭ شىعىس جانە سولتۇستىك ايماقتارىندا سيرەك قولدانىلادى. ال اعىلشىن ءتىلى قازاقستاندا از ۋاقىت ارالىعىندا ماڭىزدى پوزيتسيانى يەلەنۋدە, بۇل وتە جاقسى بەتالىس», دەگەن ەدى پروفەسسور. سىرت كوز سىنشى دەيتىن حالقىمىز ءۇشىن بۇل ويدىڭ استارى تەرەڭ. سوندىقتان ءبىزدىڭ قاي باعىتتا شاپشاڭ, شيراق قيمىلداۋىمىز, ارەكەت جاساۋىمىز كەرەكتىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
– ءسىز بۇل جوبا بەلگىلى ءبىر مەرزىم ىشىندە ءوزىنىڭ ناتيجەلى جەمىسىن بەرەدى دەپ ويلايسىز با؟
– شىنىن ايتۋ كەرەك, قازاق ءتىلى ماسەلەسى ايتىلا-ايتىلا جاۋىر بولدى. ءتىپتى ەشكىم تىڭداعىسى كەلمەيتىندەي مەزى ەتتىك دەسە بولادى. ويتكەنى, بۇل جايتكە جىلدار بويى بىرجاقتى قاراپ كەلدىك. بىراق ءدال قازىرگى جاعدايدا, ءدال وسى قازاق ءتىلى ماسەلەسىن ءبىز, كەرىسىنشە ۇلكەن ءمۇمكىندىك رەتىندە قاراستىرعانىمىز دۇرىس. ويتكەنى, قازاقستان قۇدايعا شۇكىر, ابىرويلى, بەدەلدى الەمدىك ەلدەر ساناتىنا قوسىلدى. قازاقستانعا قىزىعۋشىلىق ءوسىپ كەلەدى. ياعني, تىلىمىزگە, مادەنيەتىمىزگە, تاريحىمىزعا سىرتتان قىزىعۋشىلىق جوعارىلايتىنى ءسوزسىز. قازاق ءمادەنيەتى وتە باي, تاريحىمىز تەرەڭ, قازاق ءتىلى قيىن ءتىل ەمەس, كەرىسىنشە ۇيرەنۋگە جەڭىل ەكەنىن جان-جاقتى جاريالاۋىمىز كەرەك. ماسەلەن, گرامماتيكالىق جاعىنان الەم تىلدەرىن قاراستىرا وتىرىپ اڭعاراتىنىمىز, ادام ويىنىڭ ءۇردىسىن رەتتەيتىن ءتىلدىڭ قيسىندى زاڭدىلىقتارى بارلىق تىلدەردە بىركەلكى, ال گرامماتيكالىق زاڭدىلىقتار ءار تىلدە ءارتۇرلى. ءبىر تىلدەگى تۇسىنىكتى جانە داعدىلى زاڭدىلىقتار, كەلەسى تىلدە قولدانىلماي, مۇلدەم جات بولۋى دا زاڭدىلىق. دەگەنمەن, اعىلشىن مەن قازاق تىلدەرىن سالىستىرا وتىرىپ, ولاردىڭ اراسىنداعى ءوزارا گرامماتيكالىق ۇقساستىقتاردى اڭعارۋعا بولادى. ەڭ الدىمەن فونەتيكاعا نازار اۋداراتىن بولساق, اعىلشىن جانە قازاق تىلدەرىندەگى داۋىستى دىبىستاردىڭ سانى جاعىنان ايرىقشا ەرەكشەلىك جوق. قازاق تىلىندە داۋىستى 11 دىبىس بولسا, اعىلشىن تىلىندە 12 (ديفتونگتاردى ساناماعاندا), دىبىستالۋى جاعىنان دا ولار ءوزارا ۇقساس, دەگەنمەن ارتيكۋلياتسيا جاعىنان كىشىگىرىم ايىرماشىلىقتار بار. مىسالى, قازاق تىلىندە جاڭا سوزدەر مەن ءسوز تۇرلەرى تۇبىرگە نەمەسە ءسوزدىڭ نەگىزىنە ءسوز جاساۋشى جانە ءسوز قالىپتاستىرۋشى قوسىمشالار ارقىلى جاسالىنادى: جۇرناقتار مەن جالعاۋلار. اعىلشىن تىلىندە مىناداي ءسوز جاساۋشى ادىستەر قالىپتاسقان: ينفينيتيۆكە ing-جالعاۋىن تىركەۋ ارقىلى اعىلشىن ءتىلىنىڭ ەڭ كوپ ماعىنالى, «ينگوۆايا» دەپ اتالاتىن فورماسى قالىپتاسادى. er (كوپ جاعدايدا -وr) جۇرناعى ينفينيتيۆكە تىركەلە وتىرىپ, كوپ جاعدايلاردا ءىس-قيمىلدى ءبىلدىرەتىن تۇلعانى بىلدىرەدى: : to read – reader (وقۋ– وقۋشى), to write – writer (جازۋ – جازۋشى), to work – worker (جۇمىس ىستەۋ – جۇمىسشى), to sail – sailor ء(جۇزۋ – ماتروس) جانە ت.ب. قازاق تىلىندە كەڭ تارالعان, سوزگە جاڭا ماعىنا بەرەتىن قوسىمشا بولىپ جۇرناق سانالادى. ول وڭاي انىقتالىپ, جاڭا سوزدەردى قالىپتاستىرادى. مىسالى, -شى, -ش جۇرناقتارى: جۇمىس – جۇمىسشى, وقۋ – وقۋشى, جازۋ – جازۋشى جانە ت.ب. داۋىسسىز دىبىستار سان جاعىنان قازاق جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ايرىقشا ەرەكشەلەنبەيدى: قازاق تىلىندە داۋىسسىز دىبىستار – 25, اعىلشىن تىلىندە – 24. جاسالۋ ءادىسى جاعىنان داۋىسسىز دىبىستار ەكى تىلدە دە وتە ۇقساس: ەرىندىك, تىلدىك جانە تاڭداي دىبىستارى. اعىلشىن ءتىلىنىڭ زاڭدىلىعى سياقتى, قازاق تىلىندە دە دىبىستاردىڭ دۇرىس ايتىلماۋى ءسوز ماعىناسىن وزگەرتەدى.
– بولاشاقتا كورەرمەندى وزىنە تارتاتىنداي, كوپشىلىكتى وزىنە باۋرايتىنداي تاعى قانداي جوبا-جوسپارلاردى كوزدەپ وتىرسىزدار؟
– 25 ناۋرىزدان باستاپ «7-ءشى ارنا» ەفيرىندە Comedy Club KZ جاڭا جوباسى شىعادى. بۇل stand-up comedy جانرىنداعى تانىمال رەسەيلىك Comedy Club شوۋىنىڭ بەيىمدەلگەن نۇسقاسى. جوبا وسىعان دەيىن رەسەيدە, بەلورۋسسيا مەن ۋكراينادا مويىندالىپ, ەندى قازاقستاندا شىعارىلماق. ءبىزدىڭ جوبا – ۇلتتىق ءازىل-وسپاق ەرەكشەلىكتەرىن جانە قازاقستاندىق تەلەكورەرمەندەردىڭ تالعامىن ەسكەرە وتىرىپ, وزگە ەلدەردەگى ستيليستيكا نەگىزىندە جاسالىنىپ وتىر. Comedy Club KZ – «7-ءشى ارنا» كەستەسىندەگى ەكىنشى بەيىمدەلگەن تانىمال شەتەلدىك فورمات بولىپ وتىر. العاشقى بەيىمدەلگەن جوبامىز – ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن شىعارۋدان الەمدىك كوشباسشى رەتىندە تانىلعان, ارىپتەسىمىز Endemol كومپانياسىنىڭ The Money Drop حالىقارالىق فورماتىنىڭ قازاقستاندىق نۇسقاسى «قىرىق ميلليون تەڭگە شوۋى». «7-ءشى ارنانىڭ» ستراتەگياسى تەلەارنا ەفيرىندە ۇلتتىق پرەمەرالىق ءجانە ويىن-ساۋىق كونتەنتتەرىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. وسىلايشا, اعىمداعى جىلى كورەرمەندەرىمىزگە Endemol كومپانياسىنىڭ تانىمال ەۋروپالىق شوۋلارىمەن قاتار, ارنايى بەيىمدەلگەن ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن, ءارى تىڭ, جاڭا ۇلتتىق جوبالارىمىزدى ۇسىناتىن بولامىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ءلايلا ەدىلقىزى.
استانا.
• 31 ناۋرىز, 2011
بيبىگۇل جەكسەنباي: «ابىروي KZ» – مادەنيەت مايەگىنەن, ءتىل تۇنىعىنان سۋسىنداتادى»
مەدياكەڭىستىك كەز كەلگەن ەلدىڭ ايناسى ىسپەتتى. ال وتانىمىزداعى وسى كەڭىستىك اۋانىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن توزىمدىلىگى ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر. سەبەبى, باق سالاسىنىڭ دامۋ كورسەتكىشى ارقىلى مەملەكەتتىڭ قاندايلىق دەڭگەي بيىگىندە تۇرعانىن دا اڭعارۋ قيىن ەمەس.
ءبىز «7-ءشى ارنانىڭ» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى بيبىگۇل جەكسەنبايعا جولىعىپ, ەل مەدياكەڭىستىگىنىڭ ءبىر تارماعى سانالاتىن ارناداعى اۋقىمدى جوبالار توڭىرەگىندە پىكىرلەسكەن ەدىك.
– بيبىگۇل نۇرعاليقىزى, “7-ءشى ارنا” حابار تاراتۋدىڭ جاڭا جەلىسىنە كوشىپ, سونى وزگەرىستەرمەن تولىققانىن بىلەمىز. بۇل وزگەرىستەردىڭ باستى وزەگى نەگە سايادى؟
– “جەتىنشى ارنانىڭ” اقپارات تاراتۋ جەلىسىندەگى وزگەرىستەرى ەفيردە ۇلتتىق پرەمەرالىق جانە ويىن-ساۋىق كونتەنتتەر ۇلەسىن ەداۋىر ارتتىرۋعا باعىتتالعان, تەلەارنانىڭ جاڭا دامۋ ستراتەگياسىمەن تىكەلەي بايلانىستى. وسى جىلى پرەمەرالىق كونتەنت ۇلەسى جاڭارتىلعان اقپارات تاراتۋ جەلىسىنىڭ شامامەن 80 پايىزىن, ال ويىن-ساۋىق باعدارلامالارى ەفيردىڭ شامامەن ۇشتەن ءبىر بولىگىن قۇراماق. بۇل وزگەرىستەر جالپى الەمدىك ترەندكە سايكەس بولىپ وتىر: كوپتەگەن ەلدەردە ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىنىڭ تانىمالدىعى ارتۋدا, سونىمەن قاتار كورەرمەندەر اۋديتورياسىنىڭ سۇرانىسى ۇلتتىق مەنتاليتەت پەن سالت-ءداستۇردى ەسەپكە الا وتىرىپ جاسالىنعان پرەمەرالىق تەلەونىمدەرگە ارتىپ وتىر.
جاڭا ستراتەگيا اياسىندا رەسەيلىك “ۆايت مەديا” كومپانياسىمەن جانە ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن شىعارۋدا الەمدىك كوشباسشى بولىپ تانىلاتىن Endemol كومپانياسىمەن كەلىسىم جاساستىق. بۇل كومپانيالار تەلەونىمدەردى ساراپتاۋ سالاسىندا قاجەتتى جانە ءارتاراپتاندىرىلعان جوبالار پورتفەلىنىڭ يەگەرلەرى. جوعارىدا اتالعان كومپانيالار ديستريبۋتسيالاۋ, بەيىمدەۋ جانە كونتەنتتى ءوندىرۋ سالاسىندا ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىز اتاندى. «ۆايت مەديا» جانە Endemol كومپانيالارىنىڭ جوبالارىنىڭ ۇلەسى جاڭا اقپارات تاراتۋ ەفيرلىك جەلىسىنىڭ 25 پايىزىن قۇرايدى.
وسىلايشا, «7-ءشى ارنا» كورەرمەندەرى جاڭا ماۋسىمدا, Endemol كومپانياسىنىڭ تانىمال ەۋروپالىق تەلەۆيزيالىق شوۋلارى: “باسپانا بابى” (“Home edition”), ء“سان سايىسى” (Make me a Supermodel) “سالماق پەن قاڭباق” (Supervise vs Superscinny), سونىمەن قاتار ارنايى قازاقستان ءۇشىن بەيىمدەلگەن ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن تاماشالاۋدا. “قىرىق ميلليون تەڭگە شوۋى” – Endemol كومپانياسىنىڭ Endemol The Money Drop جاڭا فورماتىنان بەيىمدەلگەن تۋىندى.
ناۋرىز ايىنىڭ 25 جۇلدىزىنان باستاپ ارنامىزدان تانىمال رەسەيلىك Comedy Club فورماتىنىڭ ارنايى قازاقستان ءۇشىن بەيىمدەلگەن نۇسقاسى ەفيرگە شىعارىلدى. جاڭا ەفيرلىك جەلىسىنىڭ تانىمال جوبالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە, قازاقتىڭ ەجەلگى سالت-ءداستۇرى نەگىزىندە جاسالىنعان تىڭ جوبالارىمىزدىڭ ءبىرى رەتىندە “جار-جار” شوۋىن اتاپ وتۋگە بولادى. ەفير تولىقتىرىلۋىنداعى وزگەرىستەر جاڭا اقپارات تاراتۋ جەلىسىنە نەگىزدەلدى. «7-ءشى ارنانىڭ» جاڭا اقپارات تاراتۋ كەستەسى حالىقارالىق اقپارات تاراتۋ پرينتسيپتەرى بويىنشا قۇراستىرىلعان.
ارنامىزدىڭ ەفيرى سلوتتارعا بولىنگەن, ولاردىڭ ارقايسىسىنا سلوت-برەندتەر قالىپتاستىرىلادى, ياعني ارنايى جانرداعى كونتەنتتى كورەرمەندەرگە ىڭعايلى ۋاقىتتا تۇتىنۋدى داعدىلاۋ.
– «ابىروي kz» جوباسى ءجونىندە نە ايتار ەدىڭىز؟
– «ابىروي كz جوباسى» «7-ءشى ارنانىڭ» ەمەس, «ابىروي» قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىن دامىتۋ كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ جوباسى. مۇنى قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە قىزىعۋشىلىق تانىتقاندار مەن جاناشىرلار سايتى دەۋگە بولادى! سايت, اسىرەسە قازاقستانعا كەلەتىن شەتەلدىكتەر ءۇشىن وتە ءتيىمدى. ول ۇسىنىپ وتىرعان ونىمدەر قازىردىڭ وزىندە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋشىلەرگە كوپ پايداسىن تيگىزدى. ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ كوزايىمىنا اينالىپ ۇلگەرگەن سايت ءۇش تىلدە بىردەي ءسويلەيدى. ىزگى نيەتتى وقىرمانعا ءاردايىم ەسىگى اشىق. «ابىرويدىڭ» عالامتوردا ابىرويلى بولۋى, ءالبەتتە قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە جاناشىر جانداردىڭ بەلسەندىلىگىنە دە بايلانىستى. شەتەلدىكتەر ءۇشىن بۇكىل اقپارات اعىلشىن تىلىندە. الەمنىڭ قاي تۇپكىرىنەن بولسىن, كورە الادى. IP-ادرەسپەن كۇن سايىن وسى سايتقا كىرىپ جاتقان شەتەلدىكتەردىڭ سانى ارتىپ وتىر. جاڭالىقتار پاراعى كۇن سايىن جاڭارىپ تۇرادى. ال «قازاقتانۋ» ايدارى قازاق حالقىنىڭ سالت-ءداستۇرىنەن ءتۇسىنىك بەرىپ, ۇلتتىڭ ۇلى ادامدارى تۋرالى اڭگىمەلەيدى. از ۋاقىتتا «ابىروي» بىتىرگەن ءۇلكەن شارۋا – قازاق ءتىلىن ەرەكشە ءادىستەمە بويىنشا ءۇيرەتەتىن وقۋلىقتار. 5 دەڭگەيدەن تۇراتىن كىتاپتىڭ بەرەرى مول. بۇل وقۋلىقتاردىڭ, ياعني ەۋروپالىق ستاندارت بويىنشا وقىتۋدىڭ اۆتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى – يرايدا كۋباەۆا. ەۋروستاندارت نەگىزىندە جازىلعان وسى وقۋلىق كەشەنى ءوزگە ءتىلدى ازاماتتارعا ارنالعان. ول كەشەن ارقىلى وقۋشىلارىمىز قازاق ءتىلىن جەڭىل جولمەن, وپ-وڭاي, 102 ساعاتتا ءۇيرەنىپ الۋعا ابدەن مۇمكىندىك الادى. جاڭا ءادىستەمە ءوز ءومىرشەڭدىگىن كورسەتتى. ول وقۋلىقتار نەگىزىندە قازىر ءتۇرلى مەكەمەلەردە ساباقتار وتكىزىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى «ابىروي» قازاق ءتىلى مەن ءمادەنيەتىن دامىتۋ قورىنىڭ العاشقى كادەسى عانا. قوردىڭ جوسپارى قوماقتى. سونىڭ ىشىندە ينتەرنەت پاراقشاسىن مۋلتيمەديالىق كەيىپتە جاڭارتۋ دا بار.
سوندا ءسىزدىڭ سوزىڭىزدەن اڭعارعانىمىز, بۇل جوبانىڭ باستى ماقساتى – تەك ءوزىمىزدىڭ قانداستارىمىزدىڭ عانا ەمەس, وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ دە قازاق تىلىنە دەگەن ىنتا-ىقىلاسىن وياتۋ عوي...
– ءيا. ماقسات – ابايدىڭ تىلىنە ءوز انا تىلىنەن ايىرىلعان قانداستارىمىزدى عانا ەمەس, وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ دە شىنايى قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ. مادەنيەتىمىزدىڭ مايەگىنەن, ءتىلىمىزدىڭ تۇنىعىنان سۋسىنداتۋ. كەزىندە حاكىم اباي قازاقتاردى ورىس ءتىلىن ۇيرەنۋگە ۇندەگەن, ورىس ءتىلى جانە ورىس مادەنيەتى ارقىلى حالقىمىزدىڭ الەمدىك مادەنيەتكە ارالاسۋ مۇمكىندىگىن تۇسىنە بىلگەن. ول شىنىمەن دە سولاي بولدى. ححI عاسىردا ءبىزدىڭ الدىمىزعا جاڭا مىندەتتەر قويىلدى: انا ءتىلىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى, بابالاردان قالعان قاينار كوزدى ساقتاي وتىرىپ, تەحنولوگيالىق جانە گۋمانيتارلىق تۇرعىداعى جالپى الەمدىك ديناميكالىق ۇردىستەرگە كىرىكتىرىلۋىمىزدىڭ قاجەتتىلىگى. ال بۇل ءۇردىس اعىلشىن ءتىلى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. ياعني, بىزگە نەگە سول اعىلشىن ءتىلى ارقىلى قازاقتىڭ تاريحىن, ءمادەنيەتىن, ءتىلىن تانىتپاسقا؟ ماسەلەنىڭ ءمانىسى, كوپتەگەن جىلدار بويى قازاقستاندا اعىلشىن ءتىلى قازاق تىلىندە ەمەس, ورىس تىلىندە وقىتىلدى. قازاق مەكتەپتەرىندە, اۋىلدى ايماقتا نەمەسە قالالىق جەردە ورنالاسقانىنا قاراماستان, اعىلشىن ءتىلى انا تىلىندە وقىتىلمادى. وسىلايشا, بالا ورىس ءتىلىن مەڭگەرمەستەن شەتەل ءتىلىن ورىس تىلىندە ۇيرەنۋىنە تۋرا كەلدى. شەتەل ءتىلىن تۋعان قازاق تىلىندە وقىتۋ سيرەك كەزدەسەتىن جايتتىڭ ءبىرى بولدى. ەندىگى ماقسات – سوڭعى جيىرما جىلدا جيناقتالعان ءبىلىم مەن ءتاجىريبەلەردىڭ باسىن قوسۋ.
– «ابىرويدىڭ» وزگە جوبالاردان ارتىقشىلىعى نەدە دەپ ويلايسىز؟
– «ابىروي» قورىنىڭ جۇمىسى – قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە سۇرانىستى ارتتىرۋعا اتسالىسۋ. ياعني, ءتىلىمىز بەن مادەنيەتىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ. سەبەبى, باسقا ءتىل مەن مادەنيەتتەردىڭ تاساسىندا قالماي, زاماناۋي وزگەرىستەرگە ساي العا جىلجىپ وتىرعاندا عانا سۇرانىس بولادى. بىراق ءبىز تەك قازاق ءتىلى ماڭايىندا عانا ەمەس, ءۇش ءتىلدى بىرگە قاراستىرۋ ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. پرەزيدەنت «جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستان» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «ءتىلدەردىڭ ۇشتۇعىرلىعى» مادەني جوباسىن كەزەڭدەپ جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىنامىن. قازاقستان ءبۇكىل الەمدە حالقى ءۇش ءتىلدى پايدالاناتىن جوعارى ءبىلىمدى ەل رەتىندە تانىلۋعا ءتيىس», – دەپ اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى قازاق ءتىلىن – مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە, ورىس ءتىلىن – ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس ءتىلى رەتىندە, ال اعىلشىن ءتىلىن – جاھاندىق ەكونوميكانىڭ ءتيىمدى ينتەگراتسيا (ىقپالداستىق) ءتىلى رەتىندە دامىتۋ بويىنشا جۇمىستاردى ءبىر ءىزدى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت جانە مۇنى مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ باستى باعىتتارى رەتىندە قاراستىرۋىمىز كەرەك. «ابىروي» قورىنىڭ العاشقى وقۋلىعىمەن تانىسقان سيەتل (اقش) ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ورتا ازيا مەن قازاقستاندى زەرتتەۋ بويىنشا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ۋيليام فيەرمان, ءدال وسى ءۇش ءتىلدى قاتار الىپ ءجۇرەتىن وقۋلىققا تەك قازاقستاندىقتار عانا ەمەس, ءوزى سياقتى قازاقستانعا قىزىعۋشىلىعى بار شەتەلدىكتەر ءۇشىن تاپتىرماس دۇنيە دەگەن بولاتىن.
– ول ازاماتتىڭ بۇل جونىندەگى وي-پايىمى قالاي ورىلەدى؟
– بۇل جونىندە ول: «اتا زاڭ بويىنشا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل بولعانىمەن, بۇگىنگى تاڭدا سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدە تەك ءبىر ءتىل – ورىس ءتىلى باسىم. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا قازاق ءتىلى ەداۋىر ماڭىزدى ءرولدى يەلەنۋى قاجەت, اسىرەسە قالالاردا, ءويتكەنى اۋىلدى ايماقتاردا ول اركەزدە باسىمىراق بولعان. قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىلۋى ەلدىڭ وڭتۇستىك جانە ءوڭتۇستىك-شىعىس ايماقتارىمەن سالىستىرعاندا, ەلدىڭ شىعىس جانە سولتۇستىك ايماقتارىندا سيرەك قولدانىلادى. ال اعىلشىن ءتىلى قازاقستاندا از ۋاقىت ارالىعىندا ماڭىزدى پوزيتسيانى يەلەنۋدە, بۇل وتە جاقسى بەتالىس», دەگەن ەدى پروفەسسور. سىرت كوز سىنشى دەيتىن حالقىمىز ءۇشىن بۇل ويدىڭ استارى تەرەڭ. سوندىقتان ءبىزدىڭ قاي باعىتتا شاپشاڭ, شيراق قيمىلداۋىمىز, ارەكەت جاساۋىمىز كەرەكتىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
– ءسىز بۇل جوبا بەلگىلى ءبىر مەرزىم ىشىندە ءوزىنىڭ ناتيجەلى جەمىسىن بەرەدى دەپ ويلايسىز با؟
– شىنىن ايتۋ كەرەك, قازاق ءتىلى ماسەلەسى ايتىلا-ايتىلا جاۋىر بولدى. ءتىپتى ەشكىم تىڭداعىسى كەلمەيتىندەي مەزى ەتتىك دەسە بولادى. ويتكەنى, بۇل جايتكە جىلدار بويى بىرجاقتى قاراپ كەلدىك. بىراق ءدال قازىرگى جاعدايدا, ءدال وسى قازاق ءتىلى ماسەلەسىن ءبىز, كەرىسىنشە ۇلكەن ءمۇمكىندىك رەتىندە قاراستىرعانىمىز دۇرىس. ويتكەنى, قازاقستان قۇدايعا شۇكىر, ابىرويلى, بەدەلدى الەمدىك ەلدەر ساناتىنا قوسىلدى. قازاقستانعا قىزىعۋشىلىق ءوسىپ كەلەدى. ياعني, تىلىمىزگە, مادەنيەتىمىزگە, تاريحىمىزعا سىرتتان قىزىعۋشىلىق جوعارىلايتىنى ءسوزسىز. قازاق ءمادەنيەتى وتە باي, تاريحىمىز تەرەڭ, قازاق ءتىلى قيىن ءتىل ەمەس, كەرىسىنشە ۇيرەنۋگە جەڭىل ەكەنىن جان-جاقتى جاريالاۋىمىز كەرەك. ماسەلەن, گرامماتيكالىق جاعىنان الەم تىلدەرىن قاراستىرا وتىرىپ اڭعاراتىنىمىز, ادام ويىنىڭ ءۇردىسىن رەتتەيتىن ءتىلدىڭ قيسىندى زاڭدىلىقتارى بارلىق تىلدەردە بىركەلكى, ال گرامماتيكالىق زاڭدىلىقتار ءار تىلدە ءارتۇرلى. ءبىر تىلدەگى تۇسىنىكتى جانە داعدىلى زاڭدىلىقتار, كەلەسى تىلدە قولدانىلماي, مۇلدەم جات بولۋى دا زاڭدىلىق. دەگەنمەن, اعىلشىن مەن قازاق تىلدەرىن سالىستىرا وتىرىپ, ولاردىڭ اراسىنداعى ءوزارا گرامماتيكالىق ۇقساستىقتاردى اڭعارۋعا بولادى. ەڭ الدىمەن فونەتيكاعا نازار اۋداراتىن بولساق, اعىلشىن جانە قازاق تىلدەرىندەگى داۋىستى دىبىستاردىڭ سانى جاعىنان ايرىقشا ەرەكشەلىك جوق. قازاق تىلىندە داۋىستى 11 دىبىس بولسا, اعىلشىن تىلىندە 12 (ديفتونگتاردى ساناماعاندا), دىبىستالۋى جاعىنان دا ولار ءوزارا ۇقساس, دەگەنمەن ارتيكۋلياتسيا جاعىنان كىشىگىرىم ايىرماشىلىقتار بار. مىسالى, قازاق تىلىندە جاڭا سوزدەر مەن ءسوز تۇرلەرى تۇبىرگە نەمەسە ءسوزدىڭ نەگىزىنە ءسوز جاساۋشى جانە ءسوز قالىپتاستىرۋشى قوسىمشالار ارقىلى جاسالىنادى: جۇرناقتار مەن جالعاۋلار. اعىلشىن تىلىندە مىناداي ءسوز جاساۋشى ادىستەر قالىپتاسقان: ينفينيتيۆكە ing-جالعاۋىن تىركەۋ ارقىلى اعىلشىن ءتىلىنىڭ ەڭ كوپ ماعىنالى, «ينگوۆايا» دەپ اتالاتىن فورماسى قالىپتاسادى. er (كوپ جاعدايدا -وr) جۇرناعى ينفينيتيۆكە تىركەلە وتىرىپ, كوپ جاعدايلاردا ءىس-قيمىلدى ءبىلدىرەتىن تۇلعانى بىلدىرەدى: : to read – reader (وقۋ– وقۋشى), to write – writer (جازۋ – جازۋشى), to work – worker (جۇمىس ىستەۋ – جۇمىسشى), to sail – sailor ء(جۇزۋ – ماتروس) جانە ت.ب. قازاق تىلىندە كەڭ تارالعان, سوزگە جاڭا ماعىنا بەرەتىن قوسىمشا بولىپ جۇرناق سانالادى. ول وڭاي انىقتالىپ, جاڭا سوزدەردى قالىپتاستىرادى. مىسالى, -شى, -ش جۇرناقتارى: جۇمىس – جۇمىسشى, وقۋ – وقۋشى, جازۋ – جازۋشى جانە ت.ب. داۋىسسىز دىبىستار سان جاعىنان قازاق جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ايرىقشا ەرەكشەلەنبەيدى: قازاق تىلىندە داۋىسسىز دىبىستار – 25, اعىلشىن تىلىندە – 24. جاسالۋ ءادىسى جاعىنان داۋىسسىز دىبىستار ەكى تىلدە دە وتە ۇقساس: ەرىندىك, تىلدىك جانە تاڭداي دىبىستارى. اعىلشىن ءتىلىنىڭ زاڭدىلىعى سياقتى, قازاق تىلىندە دە دىبىستاردىڭ دۇرىس ايتىلماۋى ءسوز ماعىناسىن وزگەرتەدى.
– بولاشاقتا كورەرمەندى وزىنە تارتاتىنداي, كوپشىلىكتى وزىنە باۋرايتىنداي تاعى قانداي جوبا-جوسپارلاردى كوزدەپ وتىرسىزدار؟
– 25 ناۋرىزدان باستاپ «7-ءشى ارنا» ەفيرىندە Comedy Club KZ جاڭا جوباسى شىعادى. بۇل stand-up comedy جانرىنداعى تانىمال رەسەيلىك Comedy Club شوۋىنىڭ بەيىمدەلگەن نۇسقاسى. جوبا وسىعان دەيىن رەسەيدە, بەلورۋسسيا مەن ۋكراينادا مويىندالىپ, ەندى قازاقستاندا شىعارىلماق. ءبىزدىڭ جوبا – ۇلتتىق ءازىل-وسپاق ەرەكشەلىكتەرىن جانە قازاقستاندىق تەلەكورەرمەندەردىڭ تالعامىن ەسكەرە وتىرىپ, وزگە ەلدەردەگى ستيليستيكا نەگىزىندە جاسالىنىپ وتىر. Comedy Club KZ – «7-ءشى ارنا» كەستەسىندەگى ەكىنشى بەيىمدەلگەن تانىمال شەتەلدىك فورمات بولىپ وتىر. العاشقى بەيىمدەلگەن جوبامىز – ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن شىعارۋدان الەمدىك كوشباسشى رەتىندە تانىلعان, ارىپتەسىمىز Endemol كومپانياسىنىڭ The Money Drop حالىقارالىق فورماتىنىڭ قازاقستاندىق نۇسقاسى «قىرىق ميلليون تەڭگە شوۋى». «7-ءشى ارنانىڭ» ستراتەگياسى تەلەارنا ەفيرىندە ۇلتتىق پرەمەرالىق ءجانە ويىن-ساۋىق كونتەنتتەرىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. وسىلايشا, اعىمداعى جىلى كورەرمەندەرىمىزگە Endemol كومپانياسىنىڭ تانىمال ەۋروپالىق شوۋلارىمەن قاتار, ارنايى بەيىمدەلگەن ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن, ءارى تىڭ, جاڭا ۇلتتىق جوبالارىمىزدى ۇسىناتىن بولامىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن ءلايلا ەدىلقىزى.
استانا.
قوناەۆتا مەديتسينالىق كامپۋستىڭ قۇرىلىسى قاشان باستالادى؟
ايماقتار • بۇگىن, 14:33
ازيا چەمپيوناتى: نادەجدا دۋبوۆيتسكايا بيىكتىككە سەكىرۋدەن كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى
سپورت • بۇگىن, 14:00
جاڭاتالاپ اۋىلىندا جاڭا مەديتسينالىق پۋنكت اشىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 13:53
عىلىمي قاۋىمداستىق جاڭا جوبانى تالقىلادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 12:48
بوكستان قازاقستان قۇراماسى يسپانياداعى تۋرنيردە 6 التىن مەدال جەڭىپ الدى
بوكس • بۇگىن, 11:54
شالا تۋعان 730 گرامدىق شارانا قالاي امان قالدى؟
مەديتسينا • بۇگىن, 11:42
پرەزيدەنت توراعالىعىمەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى وتەدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 11:27
8 اقپانداعى دوللار باعامى قانداي؟
قارجى • بۇگىن, 10:40
Grand Slam: دزيۋدوشى امان باقىتجان پاريجدەگى تۋرنيردە قولا جۇلدەگەر اتاندى
سپورت • بۇگىن, 10:27
الماتىدا 16 شەتەلدىك ەلدەن شىعارىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 09:55
بۇگىن ەل اۋماعىنىڭ باسىم بولىگىن تۇمان باسادى
اۋا رايى • بۇگىن, 09:23
وليمپيادا: قازاقستان سپورتشىلارىنىڭ 8 اقپانداعى جارىس كەستەسى قانداي؟
وليمپيادا • بۇگىن, 09:06
قازاق سپورتشىلارى وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنىندە قالاي ونەر كورسەتتى؟
وليمپيادا • كەشە