ءزىلزالا زارداپتارى اسا اۋىر

جاپونياداعى سۇراپىل ءزىلزالا بارلىق تىنىق مۇحيتى ايماعىنا زاردابىن تيگىزگەتىن سىڭايلى. اسىرەسە, «فۋكۋسيما-1» اەس-ىندە بولعان ەكى جارى­لىس سالدارىنان تارايتىن رادياتسيا كورشىلەس ەلدەر اۋماعىنا دا جايىلاتىندىعى بەلگىلى بولىپ وتىر. دەگەنمەن, جاپوندىق ماماندار جانە باسقا ەلدەردىڭ ساراپشىلارى ونىڭ زاردابى چەرنوبىل اەس-ءىنىڭ جارى­لىسىنا قاراعاندا كەم بولاتىنىن ايتىپ, كوڭىل جۇباتۋدا. جاپونيا ۇكىمەتى جارىلىس بولعان اەس اۋماعىنان تۇرعىنداردى جەدەل كوشىرىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە, قازىر «فۋكۋسيما-2» اەس رەاكتورلارى قىزۋىن باسۋ جۇمىستارى قىزۋ جۇرگىزىلۋدە. ال ءزىلزالادان, ول تۋىنداتقان تسۋناميدەن كوز جۇمعاندار سانى تىم كوپ-اق. ناقتىسى بەيمالىم. «ءبىز كەتسەك, بەيبىت ءومىر دە جوق» وسىدان ءبىر جىل بۇرىن اقش پەن ونىڭ ناتو-داعى  وداقتاستارى ەلدەگى تىنىشتىقتى ساقتاۋ مىندەتىن ارناۋ­لى قىزمەتتەر مەن پوليتسياعا تاپ­سى­رى­پ, 2011 جىلدان باستاپ اۋعان­ستان­نان ءوز اسكەرلەرىن شىعاراتىندىعى تۋرالى مالىمدەگەن ەدى. ال جۋىردا, بريۋسسەلدە بولعان ناتو ەلدەرى قورعانىس مينيسترلەرىنىڭ كونفەرەنتسياسىندا پەنتاگوننىڭ قازىرگى باسشىسى روبەرت گەيتس بۇل شەشىمنىڭ تۇگىن قالدىرماي سىنادى. بۇگىنگى كۇنى اۋعانستاندا 140 مىڭعا جۋىق شەتەلدىك اسكەر بار ەكەن. ر.گەيتستىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسىنشاما كۇشتى قولدانۋ ارقىلى قول جەتكىزىلگەن بەيبىت ءومىر اسكەر شىعارىلاتىن بولسا ءبىر-اق كۇندە كۇل-تالقان بولماق. ويتكەنى, «تاليباندى» اۋىزدىقتاۋعا جەرگىلىكتى ۇكىمەتتىڭ شاماسى كەلمەيدى. باستى ماقسات – ەۋرووداققا ءوتۋ وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا ەۋروپاعا جاساعان ساپارى شەڭبەرىندە اقش-تىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى دجو بايدەن مولدوۆادا دا بولدى. اقش-تىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىگىنىڭ كەلۋى مولدوۆا ءۇشىن ماڭىزدى وقيعانىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. تولىپ جاتقان سايلاۋلار مەن ساياسي جاعدايدىڭ ءجيى وزگەرۋى سالدارىنان ءالى كۇنگە ءوز پرەزيدەنتتەرىن سايلاپ الا الماي وتىرعان ەلگە د.بايدان قولداۋ كورسەتىپ, ونىڭ ەۋروپالىق جولمەن دامۋىنا جاردەم بەرەتىنىن مالىمدەدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ا.پوپوۆتىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا, بۇل ساپار مولدوۆانىڭ كوپتەن بەرگى ارمانى, سىرتقى ساياساتتاعى ەڭ ۇلكەن باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى – ەۋرووداققا وتۋىنە ىقپالىن تيگىزۋگە ءتيىس. دەفولتتان قورقاتىن ۋكراينا جوق ۋكراينادا تاۋەلسىزدىك العان جىل­داردان بەرى بولعان 15-ءشى پرە­مەر-ءمينيستردىڭ العاشقى جۇمىس جىلى قورىتىندىلاندى. بىل­تىر­عى 15 ناۋ­رىزدا پرەزيدەنت ۆ.يانۋكوۆيچ ۇسىن­عان نيكولاي ازاروۆتىڭ كان­دي­داتۋراسى پرەمەرلىك تاققا رادا­دا­عى 226 داۋىستى الىپ, قينالماي وتكەن بولاتىن. شەتەلدىك كەيبىر ساراپشىلاردىڭ ايتۋلارىنا قارا­عان­دا, قازىر ۋكراينا دەفولتقا ۇشىرايتىن 18 ەلدىڭ قاتارىنا ەنىپ وتىر. بىراق ن.ازاروۆ ونداي قاتەر جوق دەپ سانايدى. ءبىز قازىر 3 پوزيتسيا بويىنشا جوعارى كوتەرىلدىك, قارجىلىق جاعدايىمىز تۇراقتى. سوندىقتان بىزگە دەفولت تىلەگەن­دەردىڭ جولى بولا قويماس, دەيدى ول. سوڭعى كواليتسياعا اياق باسقان سەكىلدى قىرعىزستان پارلامەنتىندەگى وپپوزيتسيا «اتا-جۇرت», «رەسپۋبليكا» جانە سوتسيال-دەموكراتيالىق پار­تيالارىنان تۇراتىن بيلەۋشى كواليتسيا جاقىن كۇن­دەردە تارايتىنىن ايتىپ وتىر.  بۇل كواليتسيا­نىڭ ءوزى ەكىنشى تالپىنىستان كەيىن قۇرىلعان بولاتىن. ال بيلەۋشى كوپشىلىك ءۇشىنشى تالپىنىستا قۇرىلىپ, ول جانە تاراتىلسا پرەزيدەنت پارلامەنتتى تاراتۋعا مىندەتتى. قازىرگى احۋالعا قاراعاندا سولاي بولاتىن ءتۇرى بار. ەلدىڭ ۆيتسە-پرەمەرى, «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ باسشىسى و.بابانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىرگى «اتا مەكەن» مەن «ار-نامىس» پارتيالارىنان تۇراتىن پارلامەنتتىك وپپوزيتسيا مۇشەلەرى جەكە مۇددەلەرىن بيىك قويىپ, بيلىكپەن كونسترۋكتيۆتى كەلىسىمگە كەلۋگە قۇلقى بولماي وتىرعان كورىنەدى. اراب الەمى تىنشيتىن ەمەس اراب ەلدەرىندەگى جاعداي ازىرگە تۇراقتاناتىن ەمەس. ليۆيادا ازامات سوعىسى ءجۇرىپ جاتسا, باحرەيندە شيتتەر ەل استاناسى ماناما كوشەلەرىندە ءالى كۇنگە دەمونستراتسيا جاساۋمەن ءجۇر. ولار ەلدەگى سۋنيتتىك مونارحيادان وزدەرىنە بەرىلەتىن بيلىك تارماعىنىڭ كەڭەيتىلۋىن تالاپ ەتۋدە. يەمەندە وپپوزيتسيا قاتارىندا جۇرگەن ستۋدەنتتەردى قۋ ءۇشىن پوليتسيا اسپانعا وق اتىپ, گاز قولدانعان. ونىڭ ۇستىنە بيلىك جاعىنداعى جاستاردىڭ قولدارىنا قارۋ ۇستاتىپ, توبەلەس ۇيىمداستىرۋىنا جول بەرىپ وتىر. مۇنداعى وپپوزيتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەل پرەزيدەنتى ا.ا.سالەحتى ورنىنان كەتىرۋ. قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: اريزونا شتاتىندا بەي-بەرەكەت اتىس بولىپ, سونىڭ سال­دا­رى­نان 6 ادام قازا تاۋىپ, ءبىر كونگرەسس مۇشەسى اۋىر جارا­لان­عان­نان كەيىن پرەزيدەنت ب.وباما ەلدە قارۋ-جاراق ساتۋ ءتارتى­بىن قاتاڭداتۋ قاجەتتىگى تۋرالى كەزەكتى رەت ماسەلە كوتەردى. جاپونيانىڭ اقش-تاعى ەلشىسى يچيرو فۋدجيساكي وزدەرىنە العاشقى بولىپ كومەك قولىن ۇسىنعان اماريكاعا العىسىن ايتتى. جاپون ارالدارىنا العاش جەتكەندەردىڭ قاتارىندا اقش-تىڭ «رونالد رەيگان» اتىنداعى اۆيانوسەتسى باستاعان كەمەلەر بولعان ەدى. كەشە بريۋسسەلدە ەو كەڭەسى ليۆياداعى جاعدايعا باي­لانىستى بىرتەكتى ساياسات پەن باسىمدىقتار ازىرلەۋ ءۇشىن توتەنشە سەسسياعا جينالدى. كەڭەس بەيبىت تۇرعىندارعا قارسى اۋەدەن شابۋىل جاساۋدىڭ قانشالىقتى قاجەتتىلىگى بولعانىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.