قىر استىندا تۇرعان قاتال ماۋسىم قارساڭىندا وڭىرلەردە اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىستار بارىسىن تىلشىلەرىمىز باياندايدى.
پەتروپاۆلدان – ءومىر ەسقالي
التى اي بويى اق كورپەسىن ايقارا جامىلاتىن تەرىسكەي ءۇشىن قىس – قاتال سىناق. ۇسكىرىك ايازى مەن دولى بورانىن الا كەلەتىن «كارى قۇداڭ» «ۇشپاداي بوركىن كيىپ وقشىرايتىپ» الەك سالعاندا قاھارىنا توتەپ بەرۋ وڭاي ەمەس. سوندىقتان, اۋا رايى قىتىمىر وڭىردە الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا جان-جاقتى دايىندىق جاساماي بولمايدى. ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى تاسمۇرات قاتقاداموۆتىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا بيۋدجەتتىك ۇيىمدارعا 170 مىڭ توننا كومىر جەتكىزىلگەن. جىلۋ ەلەكتر كاسىپورنىنىڭ №12 قازاندىق ورتالىعى مەن №5 تۋربواگرەگاتى جۋىق ارادا پايدالانۋعا بەرىلەدى. سوندا جىل سوڭىنا قاراي ەلەكتر قۋاتىن 541 مۆت-قا, ال جىلۋدى 713 گكال/ساعاتقا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك تۋادى. وبلىس ورتالىعىنداعى 76 ءبىلىم بەرۋ, 30 ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە جىلۋ ەرتە بەرىلىپ, بالالار مەن ناۋقاستاردىڭ قامى ءبىرىنشى كەزەكتە ويلاستىرىلعان. 72 عيماراتتى كۇردەلى جانە اعىمدىق جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن 343 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. دەگەنمەن, كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جىلۋ قۇبىرلارى شايۋ, قىسىمىن تەكسەرۋ شارالارىن اتقارۋدا باياۋلىق باسىم. ونىڭ ءبىر سەبەبى پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى مەن جەكەلەگەن تۇرعىنداردىڭ سالعىرتتىعىنا كەلىپ تىرەلەدى. سول سياقتى اۋىل مەكتەپتەرىنە قاتىستى ءتۇيىندى ماسەلە دە جوق ەمەس. اتاپ ايتقاندا, كوبىنىڭ جىلىتۋ قازاندىقتارى وقۋ عيماراتتارىنىڭ ىشىندە ورنالاسقان. قازىرگى قاۋىپسىزدىك تالاپتارى بويىنشا قازاندىق سىرتتا بولۋى ءتيىس. مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە پەتروپاۆل قالاسىنداعى 1048 كوپقاباتتى باسپانانىڭ 288-ءىنە جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالدارى ورناتىلعان. جوسپار بويىنشا 537 ۇيگە قويۋ كوزدەلگەنىمەن, كەي تۇرعىندار جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىنان, قوندىرعىلاردىڭ ءتيىمدىلىگى مەن ارتىقشىلىعىنان حابارسىز. ەسەپتەگىش قۇرىلعىلاردى ورناتقان كەزدە 4 جىلعا ءبولىپ تولەۋ جەڭىلدىگى قاراستىرىلعانىن, جىلۋ اقىسى 60 پايىزعا دەيىن ۇنەمدەلەتىنىن بىلە بەرمەيدى. كوپقاباتتى ۇيلەرگە جىلۋ 1 قازاننان باستاپ بەرىلەتىنىن ەسكەرسەك, ازىرلىك جۇمىستارىن تىڭعىلىقتى اتقارىپ شىعۋعا ءالى ۋاقىت بار.قاراعاندىدان – قايرات ءابىلدينوۆ
بيىل جۇرتتان بۇرىن جىلۋدى قاراعاندى مەن تەمىرتاۋدىڭ تۇرعىندارى الاتىن بولدى. بۇل قالالاردا جىلىتۋ ماۋسىمى 1 قازاننان باستاپ كۇشىنە ەنەدى. ون كۇننەن كەيىن, ياعني 10 قازان كۇنى جەزقازعان, ساران جانە شاحتينسك قالالارى جىلۋ جۇيەسىنە قوسىلماقشى. ال قالعان وڭىرلەر ءۇشىن جىلۋ بەرىلەتىن كۇن 15 قازان دەپ بەلگىلەنگەن. جوعارىداعى اقپاراتتى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايرات بەگىموۆ ءمالىم ەتتى. «قالالار مەن اۋداندار جانە ءازىرلىك اكتىسى بەرگەن دەرەكتەرگە ءسايكەس, قىس مەرزىمىندەگى جۇمىسقا ءبىلىم بەرۋ (780 نىسان), دەنساۋلىق ساقتاۋ (269 نىسان) باسقارمالارىنداعى نىساندار تولىعىمەن دايىن. ال مادەنيەت (99,2%), سپورت (97,5%) سالالارىنداعى نىساندار از كۇننەن كەيىن دايىندىقتى اياقتايدى. قازىردىڭ وزىندە 6314 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي (94%) قىسقا دايىن». سونىمەن قاتار, قايرات بەگىموۆ بۇگىنگى كۇندە وبلىس بويىنشا قازاندىقتاردى قالپىنا كەلتىرىپ, جىلىتۋ جۇيەلەرىن ءجوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جوسپارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. جالپى, بيىلعى قىس ماۋسىمىنا دەگەن دايىندىق بارىسى وبلىس باسشىلىعىنىڭ قاتاڭ باقىلاۋىنا الىنعان. تاياۋدا وتكەن اپپارات جيىنىندا وبلىس اكىمى نۇرمۇحامبەت ءابدىبەكوۆ كۇن تارتىبىندەگى بۇل ماسەلەنىڭ ايرىقشا وزەكتىلىگىنە نازار اۋداردى. – بىزدە ءالى دە بولسا ۋاقىت بار, سوندىقتان دا, بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى مەيلىنشە شيراتىپ, كەدەرگىلەردى جەڭە ءبىلۋ كەرەك. كۇزگى-قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىن دەر كەزىندە ءارى ساپالى باستاۋ, كەمشىلىكتەرگە جول بەرمەۋ – باستى مىندەت, – دەدى ءوڭىر باسشىسى. سونىمەن قاتار ول, قىسقى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بارىسى مەن ونىڭ ساپالى وتكەرىلۋى قالالار مەن اۋداندار اكىمدەرىنەن قاتاڭ تۇردە سۇرالاتىنىن ەسكەرتتى.شىمكەنتتەن – باقتيار تايجان
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قىس مەزگىلى ۇزاق ەمەس, قوياننىڭ قۇيرىعىنداي كەلتە. سولاي بولا تۇرا, كەي جىلدارى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمى كەزىندە شىدەرلەۋلى اتتاي كىبىرتىكتەپ, پروبلەمالارىنىڭ كوبەيىپ كەتەتىندىگى بار. بيىلعى دايىندىق بارىسى جايلى وسى سالاعا بىردەن-ءبىر جاۋاپتى مامان, وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارعۇلان مارايىمنىڭ ءتۇيىندى ءسوزىن تىڭدادىق. ول 1 قاراشاعا دەيىن بارلىق پروبلەمالاردى شەشەمىز دەپ وتىر. ماسەلەن, وبلىستىڭ 2016-2017 جىلدارداعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بيىلعى 5 ساۋىردەن باستالىپ, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن بۇل ماسەلە 3 رەت ۇكىمەت تاراپىنان وتكىزىلگەن سەلەكتورلىق ماجىلىستە, 5 رەت ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ اتوم, ەنەرگەتيكالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتى تاراپىنان ءوتكىزىلگەن سەلەكتورلىق ماجىلىستە, 3 رەت وبلىس اكىمدىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن سەلەكتورلىق ءماجىلىسىندە قارالىپ, ناقتى تاپسىرمالار بەرىلگەن. جالپى العاندا, وبلىس بويىنشا 3272 مەكەمەنىڭ الداعى جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندالعانى 3268 ەكەن. بىلاي ايتقاندا, 99 پايىز. ەڭ وزەكتى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى بويىنشا 1510 نىسان, دەنساۋلىق ساقتاۋ بويىنشا 951 نىساندار جىلۋ ماۋسىمىنا 100 پايىز دايىن. ال الەۋمەتتىك سالا بويىنشا 4 نىسان قۇرىلىسى تولىق اياقتالماعاندىقتان دايىندىعى كۇردەلىلەۋ كۇيدە قالىپ وتىر. وبلىستاعى 3272 بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردەگى 1108 كىشى قازاندىقتىڭ 374-ىنە جوندەۋ جۇمىستارى جوسپارلانىپ, 1 قاراشاعا دەيىن تولىق بىتەدى. وبلىستاعى كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى – «3-ەنەرگوورتالىق» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ «قازترانسگاز» اق-قا قارىزى 1686 ملن تەڭگەگە جەتكەندىگى. وسىعان بايلانىستى, «ەنەرگوورتالىق» وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن 700 ملن تەڭگەنى تولەۋگە «قازترانسگاز»-بەن كەلىسىمگە كەلىپ, حاتتاما تولتىرعان. گاز تاسىمالداۋشى «قۋاتجىلۋورتالىق-3» مقك تەتس-3-ءتىڭ قارىزدارىن 2017 جىلدىڭ 1 ءساۋىرىنە دەيىن تولىق تولەۋدى موينىنا الدى.اقتاۋدان – گۇلايىم شىنتەمىرقىزى
ماڭعىستاۋ وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, ءوڭىردىڭ اۋدان, قالالارى جىلىتۋ ماۋسىمىنا تولىقتاي دايىن بولىپ بارادى. قىسقا دايىندىق, قۇبىرلاردى جوندەۋ, بولشەكتەردى اۋىستىرۋ جۇمىستارى ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بيىل 97 ملن تەڭگە بولىنگەن. قازىر بۇل قاراجاتقا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىنۋدا. – ساباق باستالدى, ەندى از كۇندەردەن سوڭ مەكتەپ, بالاباقشالار عيماراتتارى سالقىن تارتۋى ءمۇمكىن. سوندىقتان, ءبىز بۇل ماسەلەگە ايرىقشا ءمان بەرەمىز. وڭىردەگى 305 ءبىلىم بەرۋ نىسانى جىلىتۋ ماۋسىمىنا ساقاداي ساي تۇر. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى 97 نىساننىڭ 96-سى دايىن. ءبىر نىسانداعى جۇمىستار ماۋسىم باستالعانعا دەيىن اياقتالاتىن بولادى, – دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باس مامانى ابىلاي تورەحانوۆ. ماڭعىستاۋدا وتكەن جىلى قىس اسا قاتتى سۋىق بولعان جوق. سونداي-اق, مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قىس مەزگىلىندە وڭىردە اپاتتى جاعدايلار ورىن الماعان. اعىمداعى جانە كۇردەلى ءجوندەۋلەردى جۇرگىزىپ, ءبىرقاتار ورىندارعا سۋ جاڭا تەتىكتەردى قوندىرعان قۇزىرلى ورىندار بيىلعى قىسقا دا ءازىرمىز دەپ وتىر. ساناۋلى كۇندەردەن سوڭ باستالاتىن جىلىتۋ ماۋسىمى قۇزىرلى ورىنداردىڭ تەگەۋرىندى جۇمىسىن قاجەت ەتەدى جانە ولارعا زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ماڭعىستاۋدا كۇن جىلى بولادى دەگەنمەن, قىستىڭ اتى قىس. جىلۋسىز ءبىر كۇن وتىرۋ ەش مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان, جۇمىستاردىڭ ساپالى ءجۇرۋى – ءتيىستى مەكەمەلەر ءۇشىن دە, تۇرعىندار ءۇشىن دە اسا ماڭىزدى.