ءدىني ەكسترەميزممەن كۇرەس – دىنمەن تايتالاسۋ ەمەس

الماتى قالاسى اكىمدىگى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى. بۇل جولى «تۇران» ۋني­ۆەر­سيتە­تىنىڭ ءماجىلىس زالىنا جينالعان كەڭەس مۇشەلەرى قو­عامدىق تالقىلاۋعا ءتۇسىپ جاتقان «تەرروريزم مەن ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس» تۋرالى زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا قاتىستى پىكىر الماستى. جيىن­عا الماتى قالاسىنداعى مە­شىتتەردىڭ يمامدارى مەن قا­زاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ وكىلدەرى شاقى­رىلدى. – سوڭعى كەزدەرى ورىن الىپ جاتقان وقيعالار قوعامدى بەيجاي قالدىرمايتىنى انىق. ءويت­كەنى, تىنىشتىعىمىز بۇزىلا جازدادى. بەيبىت تۇرعىندار مەن ءتارتىپ ساقشىلارىنا قارسى وق اتىلدى. بۇل – تەرروريزم اتتى تاجال­دىڭ تىرناعى ءبىزدىڭ ەلىمىزگە دە قاندى ءىزىن سالا باستادى دەگەن ءسوز. بۇدان ءارى قول قۋسىرىپ وتىرۋعا بولمايدى. سول سەبەپتەن دە ەلىمىزدەگى بىرقاتار زاڭ­دار قايتا قارالىپ, وزگەرتىلەدى. جانە بۇل ەنگىزىلەتىن وزگەرتۋلەر قوعامداعى ماسەلەلەردى زەرت­تەپ, ماماندارمەن اقىلداسا وتىرىپ جاسالماقشى. ءبىزدىڭ قوعامدىق كەڭەستىڭ مىندەتى – تاقىرىپقا ءۇن قوسىپ قانا قويماي, ناقتى ۇسىنىستاردى جيناپ, ەكشەپ الۋ, – دەدى قوعامدىق كەڭەس ءتور­اعاسى, الماتى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى راح­مان الشانوۆ جيىن بارىسىندا. قوعامدىق تالقىلاۋ بارىسىندا بەلگىلى ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەردى تالقىلاۋعا ەلىنىڭ, ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قارا­مايتىن ءاربىر ازامات مۇددەلى بولۋى كەرەكتىگىن ايتتى. «تەر­روريزم مەن ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس تۋرالى زاڭدى تالقىلاۋ تەك ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەن ارنايى قىزمەت­تىڭ عانا جۇمىسى ەمەس. بۇل – مەنىڭ, سەنىڭ, ءبارىمىزدىڭ ازامات­تىق پارىزىمىز. تەر­روريزم مەن ءدىننىڭ اتىن جامىل­عان لاڭكەستىك قاۋپىنە «ە, مەنەن اۋلاق...» دەپ سالعىرت قا­راي­تىن بولساق, ۇيىمىزدەن دە, ەلىمىزدەن دە بەرەكە كەتەدى. ءارى بۇل زاڭدى قابىلداۋ بارىسىندا بىرجاقتىلىق ورىن الماۋى ءتيىس. بۇل تەك كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتىن ناقتىلاپ, قوسىمشا قۇقىق بەرۋشى قۇجات ەمەس, قوعامدىق سانانى اعارتۋشى, الدىن الۋشى, ساۋىقتىرۋشى, قىسقاسى ادامداردىڭ مۇددەسىن كوزدەيتىن زاڭ بولۋى ءتيىس. سون­دا عانا لاڭكەستىكپەن كۇرەس ناتيجەلى بولادى. ول ءۇشىن مامانداردىڭ, اسىرەسە ءدىن سالا­سىنىڭ وكىلدەرىنىڭ پىكىرى, ءبىلىمى اۋاداي قاجەت» دەيدى ساياساتتانۋشى. ءدال وسىنداي پىكىردى ال­ماتى قالاسىنىڭ باس يمامى نۇربەك قاجى ەسماعام­بەت تە قۋاتتايدى. «ءدىني ەكسترە­ميزممەن كۇرەس تۋرالى زاڭ­نىڭ قابىلدانعانى, قاتايتىلعانى دۇرىس. ەلىمىز­دىڭ قاۋىپسىزدىگىنەن قىمبات ەشنارسە جوق. سول سياقتى ءدىنى­مىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن دە قورعاۋىمىز كەرەك. تەك وسى ءدىني ەكسترەميزممەن كۇرەسۋ قۇرالدارى دىنمەن كۇرەسۋگە باعىتتالىپ كەتپەۋى كەرەك. تەرروريزممەن كۇرەسۋگە ءبى­لەكتىڭ كۇشى عانا ەمەس, ءبىلىم­نىڭ قۋاتىن دا قولدانايىق. قابىلداناتىن زاڭدا وسى ءما­سەلە ناقتى كورىنىس تابادى دەپ سەنەمىز. بۇل تۇرعىداعى ناقتى ۇسىنىستارىمىزدى قوعامدىق كەڭەسكە ۇسىندىق. سول سياقتى قوعامداعى يمامداردىڭ ستاتۋسىن انىقتاۋ ماسەلەسى وتكىر تۇر. سەبەبى, ءدىن مەملەكەتتەن بولەك بولعانىمەن, زايىرلى قوعام وكىلدەرى ءۇشىن مەشىت قۇلشىلىق ەتەتىن جەر عانا ەمەس, تاربيە وشاعى ىسپەتتى. جالپى, ەلىمىزگە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى زاڭدى دا قايتا قاراپ, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ دا مارتەبەسىن ناقتىلايتىن كەز جەتتى. ءدىن – بۇلجىمايتىن قاعيدالاردىڭ كيەلى جيىنتىعى بولعانىمەن, جاماعاتتى يماندىلىق جولىنا شاقىرۋداعى جۇمىستارعا جاڭاشىلدىق كەرەك...», – دەيدى قالانىڭ باس يمامى. قوعامدىق كەڭەستە ايتىلعان وردالى ويلار ۇسىنىس رەتىندە قابىلدانىپ, ءتيىستى دەڭگەيدەگى جۇمىس كوميسسيالارىنا جولداناتىن بولدى.  قالماحانبەت مۇقامەتقالي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى