24 قىركۇيەك, 2016

قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №4-1/502

210 رەت
كورسەتىلدى
27 مين
وقۋ ءۇشىن
  2015 جىلعى 29 مامىر, استانا قالاسى استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى «استىق تۋرالى» 2001 جىلعى 19 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 6-بابىنىڭ 32) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. مىنالار: 1) وسى بۇيرىققا 1-قوسىمشاعا سايكەس استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ قورلارىن قۇرۋعا, ولاردىڭ جۇمىس iستەۋى مەن تاراتىلۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, استىق قابىلداۋ كاسiپورىندارىنىڭ استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ جۇيەسiنە قاتىسۋ شارتتارى; 2) وسى بۇيرىققا 2-قوسىمشاعا سايكەس استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) كەپiلدiكتەر الۋ جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi وتەۋ قاعيدالارى بەكiتiلسiن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ وسىمدىك شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن قايتا وڭدەۋ جانە فيتوسانيتاريالىق قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىنىڭ مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاس­تىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مامىتبەكوۆ «كەلىسىلگەن» «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى ءمينيسترى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى _____________ب. سۇلتانوۆ ___________ ە. دوساەۆ 2015 جىلعى 5 ماۋسىم 2015 جىلعى 4 شىلدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 29 مامىرداعى №4-1/502 بۇيرىعىنا 1-قوسىمشا استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ قورلارىن قۇرۋعا, ولاردىڭ جۇمىس iستەۋى مەن تاراتىلۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, استىق قابىلداۋ كاسiپورىندارىنىڭ استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ جۇيەسiنە قاتىسۋ شارتتارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ قورلارىن قۇرۋعا, ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن تاراتىلۋىنا قويىلاتىن تالاپتار (بۇدان ءارى – تالاپتار) جانە استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنىڭ استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ شارتتارى (بۇدان ءارى – شارتتار) «استىق تۋرالى» 2001 جىلعى 19 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس ازىرلەندى جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ قورلارىن (بۇدان ءارى – قور) قۇرۋعا, ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن تاراتىلۋىنا قويىلاتىن تالاپتاردى, سونداي-اق استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنىڭ استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ شارتتارىن بەلگىلەيدى. 2. وسى تالاپتاردا جانە شارتتاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) استىق قولحاتتارىنىڭ تىزىلىمى – استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىندا مىندەتتى تۇردە جۇرگىزىلەتىن جانە قورعا ۇسىنىلاتىن استىق قولحاتتارىن تىركەۋ قۇجاتى; 2) قاتىسۋ شارتى – قور مەن استىق قابىلداۋ كاسىپورنى اراسىندا جاسالاتىن شارت, ونىڭ نەگىزىندە استىق قابىلداۋ كاسىپورنى استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسادى; 3) قاتىسۋشى – استىق قولحاتتارىن بەرە وتىرىپ, قويما قىزمەتى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىنا ليتسەنزياسى بار, ونىمەن قور قاتىسۋ شارتىن جاساسقان جانە ول شارت قولدانىلاتىن استىق قابىلداۋ كاسىپورنى; 4) ۋاكىلەتتى ورگان – قۇزىرەتi شەگiندە قاتىسۋشىلاردىڭ قىزمەتiن ۇيلەستiرۋ مەن رەتتەۋدi, سونداي-اق مەملەكەتتiك استىق رەسۋرستارىن باسقارۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان. 2. قوردى قۇرۋعا, ونىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن تاراتىلۋىنا قويىلاتىن تالاپتار 3. قور قىزمەتىنىڭ نەگىزگى ماقساتى استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنىڭ وزدەرى بەرگەن استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداماۋىنان قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. 4. قوردى قۇرۋ جانە ونىڭ جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن مىناداي تالاپتار قويىلادى: 1) اكتسيونەرلىك قوعام نىسانىندا قۇرىلاتىن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم بولۋى قاجەت; 2) قوردىڭ مەنشىكتى كاپيتالىنىڭ مولشەرى استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلاردىڭ الدىندا قور قابىلداعان شارتتى مىندەتتەمەلەردىڭ جالپى سوماسىنىڭ 5 (بەس) پايىزىنان كەم بولماۋى ءتيىس, بۇل رەتتە مولشەرى كەمىندە 1000000000 ء(بىر ميلليارد) تەڭگەنى قۇراۋى قاجەت. 5. قور مەملەكەتتىك تىركەلگەن كۇنىنەن باستاپ 3 ايدان كەش ەمەس مەرزىمدە ۋاكىلەتتى ورگانعا ونىڭ ادىلەت ورگاندارىندا مەملەكەتتىك تىركەلگەنىن راستايتىن قۇجاتتاردى, قۇرىلتاي قۇجاتتارىن, سونداي-اق مەنشىكتى كاپيتالىنىڭ مولشەرى مەن قۇرىلىمى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنادى. 6. كەپىلدەندىرۋ جاعدايى تۋىنداعان كەزدە استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلاردىڭ تالاپتارىن ءبىرىنشى كەزەكتە قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قوردىڭ مەنشىكتى كاپيتالى مولشەرىنىڭ كەمىندە 80 (سەكسەن) پايىزى تۇراقتى نەگىزدە وتىمدىلىگى جوعارى قارجى اكتيۆتەرىنە (اقشا, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردەگى دەپوزيتتەر, مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ رەسمي تىزىمدەرىنە ەنگىزىلگەن قۇندى قاعازدار) ورنالاستىرىلادى. 7. قور استىق قابىلداۋ كاسiپورىندارىنىڭ وزدەرi بەرگەن استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەرiن ورىنداماۋىنان استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرiن قورعاۋ ماقساتىندا كەپىلدىك تولەمدى جۇرگىزۋ ءۇشىن وتەماقى قورىن (رەزەرۆ) قۇرادى. 8. قوردىڭ باسقارۋ ورگاندارىن قالىپتاستىرۋ ءتارتىبى مەن قۇزىرەتى ونىڭ قۇرىلتاي قۇجاتتارىمەن انىقتالادى. 9. قور ءوز قىزمەتىن «كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار» تۋرالى 2001 جىلعى 16 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس جۇزەگە اسىرادى. 3. استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنىڭ استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ شارتتارى 10. استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ ءۇشىن استىق قابىلداۋ كاسىپورىنىنا مىناداي شارتتار قويىلادى: 1) قاتىسۋ شارتىن جاساسۋ ءۇشىن ازاماتتىق قۇقىق قابىلەتىنە يە بولۋى; 2) استىق قولحاتتارىن بەرە وتىرىپ, قويما قىزمەتى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىنا ليتسەنزياسىنىڭ جانە «استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ زەرتتەپ-تەكسەرۋ اكتىسىنىڭ نىسانىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى 11 ماۋسىمداعى № 15-03/313 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 7756 بولىپ تىركەلگەن) بەكىتىلگەن استىق قابىلداۋ كاسىپورنىن جاڭا ءونىم استىعىن قابىلداۋعا دايىندىعى تۇرعىسىنان زەرتتەپ-تەكسەرۋ اكتىسىنىڭ (بۇدان ءارى – زەرتتەپ-تەكسەرۋ اكتىسى) بولۋى; 3) تولەۋ مەرزىمى وتكەن بەرەشەگىنىڭ بولماۋى: استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلار مەن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر الدىندا; قورعا ءوتىنىش بەرگەن كۇننىڭ الدىنداعى 3 ايدان استام مەرزىمگە سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەردى جانە جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورلارىنا اۋدارىمداردى تولەۋ بويىنشا; 4) «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» 2014 جىلعى 5 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىمەن كوزدەلگەن نەگىزدەمەلەر بويىنشا تاراتۋعا جاتپايدى, ونىڭ مۇلكىنە تىيىم سالىنباۋى ءتيىس, ونىڭ مۇلكى ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ مىندەتتەمەلەرى بويىنشا كەپىلدىك نىسانى بولماۋى ءتيىس, ونىڭ قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتى توقتاتىلماۋى ءتيىس; 5) قورعا ءوتىنىش بەرگەن كۇننىڭ الدىنداعى 12 اي ىشىندە ولارعا بەرىلگەن استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعانى نەمەسە تيىسىنشە ورىنداماعانى ءۇشىن سوتتارمەن جاۋاپقا تارتۋ فاكتىلەرىنىڭ بولماۋى. 11. استىق قابىلداۋ كاسىپورنى استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ ءۇشىن وسى تالاپتاردىڭ جانە شارتتاردىڭ 10-تارماعىندا كوزدەلگەن تالاپتارعا استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ سايكەستىگىن راستايتىن مىناداي قۇجاتتاردى قوسا بەرە وتىرىپ, قورمەن كوزدەلگەن نىسان بويىنشا قورعا جازباشا ءوتىنىش (بۇدان ءارى – ءوتىنىش) بەرەدى: 1) استىق قابىلداۋ كاسiپورنىن مەملەكەتتiك تiركەۋ (قايتا تiركەۋ) تۋرالى كۋالiكتiڭ نەمەسە انىقتامانىڭ كوشiرمەسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى); 2) استىق قابىلداۋ كاسىپورنى جارعىسىنىڭ كوشىرمەسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى); 3) قۇرىلتايشىلار قۇرامى تۋرالى قۇرىلتاي شارتىنان ءۇزىندى كوشىرمە (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى) نەمەسە قورعا ءوتىنىش بەرگەن كۇنگە دەيىن 1 اي بۇرىن تىركەۋشى بەرگەن «باعالى قاعازداردى ۇستاۋشىلار تiزiلiمدەرiنiڭ جۇيەسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىقتى بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ 2014 جىلعى 27 تامىزداعى № 167 قاۋلىسىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 9803 بولىپ تىركەلگەن) بەكىتىلگەن قۇندى قاعازداردى ۇستاۋشىلار ءتىزىلىمىنىڭ جۇيەسىندەگى قۇندى قاعازداردى ۇستاۋشىلاردىڭ جەكە شوتىنان ءۇزىندىنىڭ تۇپنۇسقاسى; 4) استىق قولحاتتارىن بەرە وتىرىپ, قويما قىزمەتى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىنا ليتسەنزيانىڭ ەلەكتروندىق نىسانى; 5) جاڭا ءونىم استىعىن قابىلداۋعا دايىندىعى تۇرعىسىنان زەرتتەپ-تەكسەرۋ اكتىسىنىڭ كوشىرمەسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى); 6) استىق قويماسىنا (ەلەۆاتور, استىق قابىلداۋ پۋنكتى) مەنشىك قۇقىعىن جانە ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ مىندەتتەمەلەرى بويىنشا وعان سالىنعان اۋىرتپالىقتىڭ جوق ەكەنىن راستايتىن, «قۇقىقتىق كاداستردان اقپارات ۇسىنۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى 28 ناۋرىزداعى № 131 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 7586 بولىپ تىركەلگەن) بەكىتىلگەن جىلجىمايتىن م ۇلىككە قۇقىقتاردىڭ (اۋىرتپالىقتاردىڭ) تىركەلگەندىگى جانە ونىڭ تەحنيكالىق سيپاتتامالارى تۋرالى انىقتاما; 7) سوڭعى قارجىلىق جىلعا قارجىلىق ەسەپتىلىكتى قۇرايتىن قۇجاتتاردىڭ كوشىرمەلەرى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى), سونداي-اق بار بولسا سوڭعى ەسەپتىك كەزەڭگە ارالىق قارجىلىق ەسەپتىلىكتىڭ كوشىرمەلەرى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى); 8) استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ وتكەن قارجىلىق جىلعا جىلدىق قارجىلىق ەسەپتىلىگىنىڭ دۇرىستىعىن راستايتىن اۋديتورلىق قورىتىندىنىڭ كوشىرمەسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى) (ەگەر ءوتىنىش اعىمداعى جىلعى 1 ماۋسىمعا دەيىنگى مەرزىمدە بەرىلگەن جاعدايدا, سوڭعى قارجىلىق جىلدىڭ الدىنداعى قارجىلىق جىلعا اۋديتورلىق قورىتىندىنىڭ كوشىرمەسى ۇسىنىلادى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى); 9) استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ ءوتىنىش بەرىلگەن كۇننىڭ الدىنداعى 12 اي ىشىندە استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلار الدىنداعى تولەم مەرزىمى وتكەن بەرەشەگىنىڭ جانە ولار بەرگەن استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعانى نەمەسە ءتيىستى تۇردە ورىنداماعانى ءۇشىن سوتپەن جاۋاپقا تارتۋ تۋرالى, استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ باسشىسى مەن باس بۋحگالتەرى قول قويعان جانە استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ مورىمەن راستالعان حابارلاندىرۋ حاتى; 10) استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ ءوتىنىش بەرىلگەن كۇننىڭ الدىنداعى 3 ايدان استام مەرزىمدە بانكى الدىندا تولەم مەرزىمى وتكەن بەرەشەگىنىڭ جوقتىعى تۋرالى ءبىرىنشى باسشىنىڭ نەمەسە قول قويۋ قۇقىعى بار تۇلعانىڭ جانە باس بۋحگالتەردىڭ قولى قويىلعان, بانكىنىڭ ءمورى بار بانكى انىقتاماسىنىڭ تۇپنۇسقاسى (ەگەر استىق قابىلداۋ كاسىپورنى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بىرنەشە بانكىنىڭ نەمەسە فيليالدارىنىڭ, سونداي-اق شەتەل بانكىنىڭ كليەنتى بولعان جاعدايدا, بۇل انىقتاما وسىنداي بانكىلەردىڭ ارقايسىسىنان ۇسىنىلادى); 11) قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى ءمينيسترىنىڭ 2008 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى № 622 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن دەربەس شوتتاردى جۇرگىزۋ ەرەجەلەرىنىڭ (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 5446 بولىپ تىركەلگەن) 18-تارماعىنا سايكەس ءوتىنىش بەرىلگەن كۇننىڭ الدىنداعى 3 ايدان استام مەرزىمدە استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر مەن جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورلارىنا اۋدارىمداردى تولەۋ بويىنشا مەرزىمى وتكەن بەرەشەگىنىڭ جوقتىعى تۋرالى ءبىرىنشى باسشىنىڭ نەمەسە قول قويۋعا قۇقىعى بار ادامنىڭ قولى قويىلعان, وسى مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگانىنىڭ مورىمەن راستالعان, ءتيىستى مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگانى نىسانى انىقتاماسىنىڭ كوشىرمەسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى). 12. قور ءوزىنىڭ قور جارعىسىندا كوزدەلگەن ۋاكىلەتتى ورگانىنىڭ تۇلعاسىندا وسى تالاپتاردىڭ جانە شارتتاردىڭ 11-تارماعىندا كوزدەلگەن استىق قابىلداۋ كاسىپورىنىنىڭ ءوتىنىشى مەن قۇجاتتارىن قورعا تۇسكەن كەزدەن باستاپ كۇنتىزبەلىك 30 كۇن ىشىندە استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قوسۋ (قوسپاۋ) تۇرعىسىنان ءوتىنىشتى قاراستىرادى. كورسەتىلگەن مەرزىمگە استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنا جەتىسپەيتىن قۇجاتتاردى دايىنداۋ ءۇشىن قور بەرەتىن ۋاقىت كەزەڭى قوسىلمايدى. 13. استىق قابىلداۋ كاسىپورنى قۇجاتتاردىڭ تولىق توپتاماسىن ۇسىنباعان جانە قور بەرگەن مەرزىمدە جەتىسپەيتىن قۇجاتتاردى ۇسىنباعان جاعدايدا, قور جەتىسپەيتىن قۇجاتتاردى ۇسىنۋ مەرزىمى اياقتالعان كۇننەن باستاپ 5 جۇمىس كۇنى ىشىندە استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ ءوتىنىشى مەن قۇجاتتارىن قاراماي قايتارادى. 14. قور استىق قابىلداۋ كاسىپورنىن استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە كوسۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك 7 كۇن ىشىندە قور جانە استىق قابىلداۋ كاسىپورىنى قاتىسۋ شارتىن جاساسادى جانە قور استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنا استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنىڭ قاتىسۋشىسى كۋالىگىن بەرەدى. قوردىڭ جانە/نەمەسە قاتىسۋشىنىڭ اتاۋى وزگەرگەن جاعدايدا, قوردىڭ اتاۋى وزگەرگەن ساتتەن جانە/نەمەسە قاتىسۋشىنىڭ راستايتىن قۇجاتتاردى ۇسىنا وتىرىپ, اتاۋى وزگەرگەندىگى تۋرالى حابارلامامەن جۇگىنگەن ساتىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك 10 كۇن ىشىندە استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشىعا بۇرىن بەرىلگەن كۋالىك اۋىستىرىلۋى ءتيىس. 15. قاتىسۋشى اي سايىن قاعاز جانە/نەمەسە ەلەكتروندىق جەتكىزگىشتە قورعا استىق قولحاتتارى ءتىزىلىمىنىڭ دەرەكتەرىن ۇسىنادى, وعان قاتىسۋشىنىڭ ۋاكىلەتتى ادامى قول قويادى, قاتىسۋشىنىڭ ءمور بەدەرىمەن راستالادى. قاتىسۋشى استىق قولحاتتارىنىڭ ءتىزىلىمىن ەلەكتروندىق جەتكىزگىشتە ۇسىنعان جاعدايدا, ءتىزىلىم قاتىسۋشىنىڭ ۋاكىلەتتى ادامىنىڭ ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭباسىمەن راستالادى. قور جانە قاتىسۋشى جىلىنا كەمىندە ءبىر رەت كەپىلدىك بەرىلەتىن استىق قولحاتتارىنا مونيتورينگ جاساۋ ماقساتىندا استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنداعى استىق قولحاتتارى ءتىزىلىمىنىڭ دەرەكتەرى مەن قورداعى استىق قولحاتتارى ءتىزىلىمىنىڭ دەرەكتەرىن سالىستىرىپ تەكسەرۋدى جۇرگىزەدى. 16. قاتىسۋشى قاتىسۋ شارتىنا سايكەس قورعا استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋدىڭ جىل سايىنعى مىندەتتى جارناسىن تولەيدى. قارجى جىلىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جىل سايىنعى مىندەتتى جارنا كەپىلدى تولەم جۇرگىزۋ ءۇشىن وتەماقى قورىن (رەزەرۆىن) قالىپتاستىرۋعا جىبەرىلەدى. 17. قاتىسۋشى اتاۋىنىڭ وزگەرگەندىگى تۋرالى قوردى كۇنتىزبەلىك 30 كۇن ىشىندە حاباردار ەتەدى, سونداي-اق قورعا جىل سايىن مىناداي قۇجاتتاردى: جاڭا ءونىم استىعىن قابىلداۋعا دايىندىعىن زەرتتەپ-تەكسەرۋ اكتىسىنىڭ كوشىرمەسىن; وتكەن قارجى جىلىنا اۋديتورلىق ەسەپتىڭ كوشىرمەسىن ۇسىنادى. 18. قور ءوز قاتىسۋشىلارىنىڭ ءتىزىمى تۋرالى اقپاراتتى قوردىڭ كورپوراتيۆتى ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 19. استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ: 1) قاتىسۋشىنى قاتىسۋ شارتىندا كوزدەلگەن قوردان شىعارۋ جاعدايى بولعان كەزدە; 2) سوتتاردىڭ شەشىمى بويىنشا; 3) قاتىسۋ شارتى تاراپتارىنىڭ ءبىرى تاراتىلعان كەزدە توقتاتىلادى. استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ قوردا قاتىسۋى توقتاتىلعان كۇننەن باستاپ 5 كۇن ىشىندە قور ونى قوردىڭ كورپوراتيۆتى ينتەرنەت-رەسۋرسىنداعى قاتىسۋشىلار تىزىمىنەن الىپ تاستاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى  اۋىل شارۋاشىلىعى 2015 جىلعى 29 مامىرداعى №4-1/502 بۇيرىعىنا 2-قوسىمشا استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) كەپiلدiكتەر الۋ جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi ورىنداۋعا كەپiلدiك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) استىق قولحاتتارى بويىنشا مiندەتتەمەلەردi وتەۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) كەپىلدىكتەر الۋ جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى وتەۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «استىق تۋرالى» 2001 جىلعى 19 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا (بۇدان ءارى – زاڭ) سايكەس ازىرلەندى جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) كەپىلدىكتەر الۋ جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ (قورلارىنىڭ) (بۇدان ءارى – قور) استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى وتەۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) باعا كەستەسى – كەپىلدىك تولەمدەردىڭ مولشەرىن ايقىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى جانە نارىقتىق قۇنىنا سايكەس بەلگىلى ءبىر كەزەڭگە قور بەلگىلەگەن استىقتىڭ قۇنىن قامتيتىن قۇجات; 2) كەپىلدىك جاعداي – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى بەلگىلەگەن, استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ استىق ساپاسىن جوعالتۋ نەمەسە ناشارلاتۋ فاكتىسى; 3) كەپىلدىك جاعدايى تۋىنداعان كۇن – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى قاتىسۋشىنىڭ مىندەتتەمەلەردى ورىنداماۋ فاكتىسىن راستايتىن قۇجاتتى استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلارعا بەرگەن كۇنى; 4) قاتىسۋ شارتى – قور مەن استىق قابىلداۋ كاسىپورنى اراسىندا جاسالعان شارت, ونىڭ نەگىزىندە سوڭعىسى استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسادى; 5) قاتىسۋشى – استىق قولحاتتارىن بەرە وتىرىپ, قويما قىزمەتى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىنا ليتسەنزياسى بار, ونىمەن قور قاتىسۋ شارتىن جاساسقان جانە ول شارت قولدانىلاتىن استىق قابىلداۋ كاسىپورنى; 6) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى – ءتيىستى وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى. 2. قوردىڭ كەپىلدىگىن الۋ جانە قوردىڭ مىندەتتەمەلەردى وتەۋ ءتارتىبى 3. قور زاڭنىڭ 6-بابى 12) تارماقشاسىنا سايكەس قاتىسۋشى بەرگەن استىق قولحاتتارى بويىنشا مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. 4. كەپىلدىك جاعدايى تۋىنداعان كەزدە قور وتەۋ ساتىندە قالىپتاسقان جوعالعان نەمەسە ساپاسى ناشارلاعان استىقتىڭ نارىقتىق قۇنىنىڭ 80 (سەكسەن) پايىزىنان كەم ەمەس مولشەردە قاتىسۋشىنىڭ مىندەتتەمەلەرىن اقشالاي وتەۋدى جۇرگىزەدى. 5. كەپىلدىك جاعدايى تۋىنداعان كەزدە استىق قولحاتىن نەمەسە استىق قولحاتىنىڭ كەپىل كۋالىگىن ۇستاۋشى كەپىلدىك جاعدايى تۋىنداعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك 30 كۇن ىشىندە كەپىلدىك تولەمدى الۋ ءۇشىن قورعا جۇگىنەدى. 6. كەپىلدىك تولەمدى الۋ ءۇشىن قورعا: 1) كەپىلدىك تولەمدى جۇزەگە اسىرۋعا استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ ءوتىنىشى; 2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسىنىڭ استىقتىڭ جوعالۋ نەمەسە ساپاسىنىڭ ناشارلاۋ فاكتىسىن راستايتىن قۇجاتى (انىقتاما, اكت كوشىرمەسى); 3) استىق قولحاتىنىڭ كوشىرمەسى (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى) نەمەسە كەپىلدىك كۋالىگىنىڭ كوشىرمەسى (استىق قولحاتىنىڭ كەپىلدىك كۋالىگىن ۇستاۋشى جۇگىنگەن جاعدايدا) (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلادى); 4) ساقتاۋ شارتىنىڭ كوشىرمەسى; 5) قارىز, كەپىلدىك شارتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى جانە قور كەپىلدىك بەرگەن, استىق قولحاتىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالماعاندىعىن راستايتىن قۇجاتتار (استىق قولحاتىنىڭ كەپىلدىك كۋالىگىن ۇستاۋشى جۇگىنگەن جاعدايدا); 6) ونىڭ جەكە تۇلعا ەكەنىن راستايتىن قۇجاتتىڭ كوشىرمەسى (ەگەر استىق قولحاتىن ۇستاۋشى جەكە تۇلعا بولسا), قۇرىلتاي جانە تىركەۋ قۇجاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى (ەگەر زاڭدى تۇلعا بولسا); 7) كەپىلدىك تولەمىن الۋ ءۇشىن قورعا جۇگىنۋ قۇقىعىنا سەنىمحات (استىق قولحاتىن ۇستاۋشى جەكە تۇلعانىڭ ءوزى نەمەسە زاڭدى تۇلعانىڭ باسشىسى جۇگىنبەگەن بولسا) ۇسىنىلادى. قور تالاپتاردى قاناعاتتاندىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان جاعدايدا وسى تارماقتىڭ 3) – 5) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ تۇپنۇسقالارى ۇسىنىلادى. 7. قور كۇنتىزبەلىك 30 كۇن ىشىندە استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ تالابىن قارايدى جانە ونى قاناعاتتاندىرۋ نە ودان باس تارتۋ تۋرالى شەشىم شىعارادى. كورسەتىلگەن مەرزىمگە وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن تالاپتى قاراۋدى توقتاتا تۇرۋ مەرزىمى قوسىلمايدى. تالاپتاردى قاراۋعا كەپىلدىك جاعدايدىڭ تۋىنداۋىنا جول بەرگەن قاتىسۋشى تارتىلادى. 8. تالاپتى قاراعان كەزدە قور اقپارات ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا جانە/نەمەسە ءتيىستى قۇزىرەتتى ورگاندارعا (ۇيىمدارعا) جۇگىنە الادى, سونداي-اق قاتىسۋعا مامانداردى تارتا الادى. 9. قور كەپىلدىك تولەمدى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى تالاپتى قاناعاتتاندىرۋدان مىناداي جاعدايلاردا باس تارتادى: 1) كەپىلدىك جاعدايى تۋىنداماعاندا; 2) تالاپتى قاراۋ مەرزىمى ىشىندە قاتىسۋشى استىق قولحاتى بويىنشا ءوز مىندەتتەمەلەرىن ەرىكتى تۇردە ورىنداعاندا (كەپىلدىك نەمەسە قويمالىق كۋالىكتەرگە); 3) وسى قاعيدالارمەن بەلگىلەنگەن قورعا جۇگىنۋدىڭ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن بولسا; 4) ساقتاۋ شارتىنىڭ جاسالۋىنا بايلانىستى قاتىسۋشى جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلعان جاعدايدا (ەڭسەرىلمەيتىن كۇشتىڭ ارەكەتىن, استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ ورەسكەل ابايسىزدىعىن جانە كىناسىن قوسا العاندا); 5) ول بويىنشا استىق قولحاتى جارامسىز دەپ تانىلعان جانە/نەمەسە قاتىسۋشى استىق قولحاتى بويىنشا مىندەتتەمەلەردەن بوساتىلعان زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت شەشىمىنىڭ (ۇكىمىنىڭ) بولۋى; 6) قاتىسۋشى ۇسىنعان استىق قولحاتتارى تىزىلىمىندە استىق قولحاتتارى تۋرالى دەرەكتەردىڭ بولماۋى; 7) وسى قوردىڭ قاتىسۋشىسى بولىپ تابىلمايتىن, استىق قابىلداۋ كاسىپورنى بەرگەن استىق قولحاتىن ۇستاۋشى جۇگىنگەن كەزدە. 10. قور استىق قولحاتىن ۇستاۋشىلاردىڭ تالاپتارىن قاراۋدى مىناداي جاعدايلاردا توقتاتا تۇرادى: 1) استىق قولحاتى بويىنشا كەز كەلگەن داۋدىڭ سوت تارتىبىمەن قارالۋى; 2) قۇزىرەتتى قۇقىق قورعاۋ جانە/نەمەسە سوت ورگاندارىنىڭ ءتيىستى شەشىمىنىڭ شىعارىلۋىنا جانە/نەمەسە زاڭدى كۇشىنە ەنۋىنە دەيىن – تاراپتاردىڭ جوسىقسىز ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ فاكتىسى بويىنشا قاتىسۋشىنىڭ جانە/نەمەسە استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ لاۋازىمدى ادامدارىنىڭ ءىس-ارەكەتىن قاراۋى (استىق قولحاتىن قولدان وزگەرتۋ كەپىلدىك جاعدايىنىڭ تۋىنداۋىنا باعىتتالعان نەمەسە ونىڭ تۋىنداۋىنا سەبەپشى بولعان استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىنىڭ جانە قاتىسۋشىنىڭ زاڭسىز قاساقانا ءىس-ارەكەتىن, ۇرلىق, ونىڭ ىشىندە ءسوز بايلاسۋ, شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن اقپاراتتى بەرۋدى قوسا العاندا); 3) قور اقپاراتتى جانە/نەمەسە استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ تالاپتارىن قاراۋعا تارتىلعان ماماننىڭ قورىتىندىسىن الۋعا جۇگىنگەن جاعدايدا ءتيىستى جاۋاپتاردى جانە/نەمەسە قورىتىندىنى العانعا دەيىن. 11. ۋاقىتشا باسقارۋ ەنگىزىلگەن قاتىسۋشىنىڭ استىق قولحاتىن ۇستاۋشىلارىنىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرۋدى قور ءبىرىنشى كەزەكتە جۇرگىزەدى. بۇل رەتتە قور مۇنداي قاتىسۋشىنىڭ استىق قولحاتتارىن ۇستاۋشىلارىنىڭ تالاپتارىن قاراعان كەزدە ۋاقىتشا اكىمشىلىكتەن كەپىلدىك تولەمدى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قاجەتتى اقپاراتتى تالاپ ەتۋگە مىندەتتى. 12. قور استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ تالابىن قاناعاتتاندىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان جاعدايدا قور شەشىم شىعارىلعان كۇننەن باستاپ ون جۇمىس كۇنى ىشىندە استىق قولحاتىن ۇستاۋشىعا ونىڭ ەسەپ شوتىنا اقشا قاراجاتىن اۋدارۋ ارقىلى كەپىلدىك تولەمىن جۇرگىزەدى. 13. استىق قولحاتىن ۇستاۋشىعا قاتىسۋشى استىق قولحاتىن (كەپىلدىك كۋالىكتى) تالاپ ەتۋدىڭ ورنىنا بەرمەگەن, وسى قاعيدالاردىڭ 15-تارماعىنا سايكەس ەسەپتەلگەن استىق قۇنىنىڭ تيەسىلى بولىگى قايتارىلادى. 14. قور ءتيىستى شەشىم قابىلداناتىن اعىمداعى ايدىڭ ءبىرىنشى كۇنىندەگى جاعداي بويىنشا استىققا ارنالعان نارىقتىق قۇندى قولدانا وتىرىپ, كەپىلدىك تولەمدەر جۇرگىزىلەتىن, استىققا ارنالعان باعا كەستەسىن بەكىتەدى. 15. كەپىلدىك تولەم ءۇش كورسەتكىشتىڭ: 1) قاتىسۋشى بەرمەگەن استىق كولەمىنىڭ; 2) استىق قولحاتىندا (كەپىلدىك نەمەسە قويمالىق كۋالىكتەرىندە) كورسەتىلگەن استىقتىڭ ساپاسىنا ۇقساس ساپالىق كورسەتكىشتەرگە سايكەس باعا كەستەسى بويىنشا ءبىر توننا استىق قۇنىنىڭ; 3) 0,8 ء(نول ءبۇتىن وننان سەگىز) پايىزدان كەم ەمەس مولشەردە قور بەلگىلەگەن تولەم كوەففيتسيەنتىنىڭ تۋىندىسى رەتىندە انىقتالادى. 16. استىق قولحاتىن ۇستاۋشىنىڭ استىق قولحاتتارىن بەرە وتىرىپ, قويما قىزمەتى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى قاتىسۋشىنىڭ الدىندا بەرەشەگى بولعان جاعدايلاردا, كەپىلدىك تولەمىنەن كورسەتىلگەن قىزمەتتەر ءۇشىن قاتىسۋشىنىڭ الدىنداعى بەرەشەكتىڭ سوماسى شەگەرىلەدى. 17. استىق قولحاتىن ۇستاۋشى الدىنداعى قاتىسۋشىنىڭ مىندەتتەمەلەرىن وتەۋدى جۇزەگە اسىرعان قورعا ول تولەگەن سوما شەگىندە استىق قولحاتىندا قور پايداسىنا جازبا جاساۋ ارقىلى استىق قولحاتىن ۇستاۋشى وسى قاتىسۋشىعا قوياتىن تالاپ ەتۋ قۇقىعى وتەدى. قور بەرەشەكتى تولىق كولەمدە وتەمەگەن جاعدايدا استىق قولحاتىن ۇستاۋشى ءتيىستى وتەلگەن كولەمگە ارنالعان استىق قولحاتى بويىنشا قۇقىقتى استىقتىڭ كولەمىن بىرنەشە استىق قولحاتتارىنا ءبولۋ جانە استىق قولحاتتارى بويىنشا استىقتىڭ ءتيىستى كولەمىن وتكىزۋ ارقىلى بەرەدى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 6 تامىزدا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №11848 بولىپ ەنگىزىلدى.
سوڭعى جاڭالىقتار

قالا كوركىنە اينالماق ەكو-پارك

ەكولوگيا • بۇگىن, 13:23