ءتاڭىر بەرگەن تالانتىمەن, ەرەكشە بىتكەن كەسكىن-كەلبەتىمەن كەمەل قازاق اتانعان ساكەن سەيفۋللين تۋرالى جىر جامپوزى سىرباي ماۋلەنوۆ: «ولىمگە جان ەكەنسىڭ قيا المايتىن, ولەڭنىڭ قۇشاعىنا سىيا المايتىن. قازاقتى كورگىڭ كەلسە, مىنە, وسى دەپ, كورسەتسە جەر جۇزىنە ۇيالمايتىن» دەگەن ەكەن. شىنىندا, ساكەندەي ساڭلاق ۇلت رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان دارىن يەسى عانا ەمەس, قازاق تىلىنە العاش رەت مەملەكەتتىك مارتەبە بەرۋگە ۇيىتقى بولعان الىپتاردىڭ بىرەگەيى ەدى. سول دارا تالانتتىڭ ارتىندا قالعان باي مۇراسىن ءار قىرىنان جۇرتقا ۇسىنۋ ءۇردىسىن ەلورداداعى اقىن مۋزەيىنىڭ ۇجىمى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. العاش ولەڭدەرىن توپتاستىرىپ «سۇڭقار ساكەن» دەگەن جيناق شىعارسا, ارتىنان فوتوالبوم جارىق كوردى. ەندىگى جەردە «سىرساندىق» دەگەن سەريامەن, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن بىرنەشە كىتاپ جۇرت قولىنا ءتيدى. كۇنى كەشە عانا ادەمى بەزەندىرىلگەن ەكى تومدىقتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ءبىرىنشى تومى – ەستەلىكتەر, ماقالالار, ەسسەلەردەن تۇرسا, ەكىنشى توم – «ساكەنگە ءومىرىن ارناعان ساڭلاق» دەگەن اتپەن باسىلىپ شىققان. ءبىرىنشى تومدا مۇحتار اۋەزوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, گالينا سەرەبرياكوۆا, سايفي قۇداش, وزگە دە ايتۋلى ازاماتتاردىڭ ماقالالارى توپتاستىرىلعان. ال ەكىنشى توم – نەگىزىنەن ساكەن سەيفۋلليننىڭ شىعارماشىلىعىن جان-جاقتى زەرتتەپ, زەردەلەگەن. «مالىم – جانىمنىڭ ساداعاسى, جانىم – ارىمنىڭ ساداعاسى» دەپ قازاق جۇرتىنىڭ جوقشىسى بولعان, كورنەكتى عالىم تۇرسىنبەك كاكىشەۆ شىعارماشىلىعىنا ارنالىپتى. بەتاشار ءسوزدى «ۇلت نامىسىن ءپىر تۇتقان...» دەگەن تاقىرىپپەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى نۇرلان ورازالين جازىپتى. عالىمنىڭ زامانداستارى ر.بەردىباەۆ, ءا.نۇرشايىقوۆ, ءسوز زەرگەرى ءابىش كەكىلباەۆ, وزگە دە بەلدى دە بەدەلدى قالام قايراتكەرلەرى تۇرسىنبەك كاكىشەۆتىڭ ۇلت قۇندىلىعىنا قوسقان ۇلەسىنە جان-جاقتى توقتالعان ەكەن.
ەكى تومنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىندە ساكەن سەيفۋللين مۋزەيىنىڭ تۇڭعىش ديرەكتورى ر.اسىلبەكوۆا, قازىرگى باسشىسى, بەلگىلى اقىن ن.ايت ۇلى, ساكەندى زەرتتەۋشى ا.كاكەن, قوعام قايراتكەرلەرى ي.ەلەكەەۆ, ز.الشىنباەۆ ءسوز الىپ, جىر سۇڭقارى مەن سول جىر سۇڭقارىنىڭ شىعارماشىلىعىن, ءومىرىن تەرەڭنەن تالداعان كاكىشەۆ جايلى وي تولعاسا, اقىن ب.توباياقوۆ جىر ارنادى. وسى باسقوسۋدا قىلشىلداعان 20 جاسىندا قاراعاندى وبلىسى, نۇرا اۋدانى, احمەت اۋىلىنان, ناقتىلاي تۇسسەك 1916 جىلى قازاق مەكتەبىن اشقان ساكەن سەيفۋللين ەكەنى دە ايتىلىپ, سول مەكتەپتىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ جايى دا قوزعالدى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
ءتاڭىر بەرگەن تالانتىمەن, ەرەكشە بىتكەن كەسكىن-كەلبەتىمەن كەمەل قازاق اتانعان ساكەن سەيفۋللين تۋرالى جىر جامپوزى سىرباي ماۋلەنوۆ: «ولىمگە جان ەكەنسىڭ قيا المايتىن, ولەڭنىڭ قۇشاعىنا سىيا المايتىن. قازاقتى كورگىڭ كەلسە, مىنە, وسى دەپ, كورسەتسە جەر جۇزىنە ۇيالمايتىن» دەگەن ەكەن. شىنىندا, ساكەندەي ساڭلاق ۇلت رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان دارىن يەسى عانا ەمەس, قازاق تىلىنە العاش رەت مەملەكەتتىك مارتەبە بەرۋگە ۇيىتقى بولعان الىپتاردىڭ بىرەگەيى ەدى. سول دارا تالانتتىڭ ارتىندا قالعان باي مۇراسىن ءار قىرىنان جۇرتقا ۇسىنۋ ءۇردىسىن ەلورداداعى اقىن مۋزەيىنىڭ ۇجىمى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. العاش ولەڭدەرىن توپتاستىرىپ «سۇڭقار ساكەن» دەگەن جيناق شىعارسا, ارتىنان فوتوالبوم جارىق كوردى. ەندىگى جەردە «سىرساندىق» دەگەن سەريامەن, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن بىرنەشە كىتاپ جۇرت قولىنا ءتيدى. كۇنى كەشە عانا ادەمى بەزەندىرىلگەن ەكى تومدىقتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ءبىرىنشى تومى – ەستەلىكتەر, ماقالالار, ەسسەلەردەن تۇرسا, ەكىنشى توم – «ساكەنگە ءومىرىن ارناعان ساڭلاق» دەگەن اتپەن باسىلىپ شىققان. ءبىرىنشى تومدا مۇحتار اۋەزوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, گالينا سەرەبرياكوۆا, سايفي قۇداش, وزگە دە ايتۋلى ازاماتتاردىڭ ماقالالارى توپتاستىرىلعان. ال ەكىنشى توم – نەگىزىنەن ساكەن سەيفۋلليننىڭ شىعارماشىلىعىن جان-جاقتى زەرتتەپ, زەردەلەگەن. «مالىم – جانىمنىڭ ساداعاسى, جانىم – ارىمنىڭ ساداعاسى» دەپ قازاق جۇرتىنىڭ جوقشىسى بولعان, كورنەكتى عالىم تۇرسىنبەك كاكىشەۆ شىعارماشىلىعىنا ارنالىپتى. بەتاشار ءسوزدى «ۇلت نامىسىن ءپىر تۇتقان...» دەگەن تاقىرىپپەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى نۇرلان ورازالين جازىپتى. عالىمنىڭ زامانداستارى ر.بەردىباەۆ, ءا.نۇرشايىقوۆ, ءسوز زەرگەرى ءابىش كەكىلباەۆ, وزگە دە بەلدى دە بەدەلدى قالام قايراتكەرلەرى تۇرسىنبەك كاكىشەۆتىڭ ۇلت قۇندىلىعىنا قوسقان ۇلەسىنە جان-جاقتى توقتالعان ەكەن.
ەكى تومنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىندە ساكەن سەيفۋللين مۋزەيىنىڭ تۇڭعىش ديرەكتورى ر.اسىلبەكوۆا, قازىرگى باسشىسى, بەلگىلى اقىن ن.ايت ۇلى, ساكەندى زەرتتەۋشى ا.كاكەن, قوعام قايراتكەرلەرى ي.ەلەكەەۆ, ز.الشىنباەۆ ءسوز الىپ, جىر سۇڭقارى مەن سول جىر سۇڭقارىنىڭ شىعارماشىلىعىن, ءومىرىن تەرەڭنەن تالداعان كاكىشەۆ جايلى وي تولعاسا, اقىن ب.توباياقوۆ جىر ارنادى. وسى باسقوسۋدا قىلشىلداعان 20 جاسىندا قاراعاندى وبلىسى, نۇرا اۋدانى, احمەت اۋىلىنان, ناقتىلاي تۇسسەك 1916 جىلى قازاق مەكتەبىن اشقان ساكەن سەيفۋللين ەكەنى دە ايتىلىپ, سول مەكتەپتىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ جايى دا قوزعالدى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
تۇلعا • كەشە
اۋا رايى • كەشە
يران ورمۇز بۇعازىن قايتا جاپتى
الەم • كەشە
يران اۋە كەڭىستىگىن ءىشىنارا اشتى
الەم • كەشە
ءال-فارابي داڭعىلىندا جول ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعاندار ۇستالدى
ايماقتار • كەشە
جەردە ماگنيتتىك داۋىل باستالدى
وقيعا • كەشە
