ايگىلى تۇرىك ءپيانيسى قازاقستاندا العاش رەت كونتسەرت قويدى

بارشامىزعا ءمالىم, 2016 جىل يۋنەسكو تاراپىنان الەمدىك دەڭگەيدە حالىقارالىق  «قوجا احمەت ياساۋي جىلى» دەپ جاريالاندى.  وسى اتاۋلى وقيعاعا وراي, استاناداعى يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعى قازاقستاندىق ونەرسۇيەر قاۋىمعا ۇلكەن تارتۋ جاسادى. تۇرىك مادەنيەت  ورتالىعى,  تۇركيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى جانە قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قولداۋىمەن الەمگە تانىمال تۇرىك ءپيانيسى تۋلۋيحان ۋعۋرلۋ ياساۋي بابامىزعا ارناپ جازعان  شىعارمالارىن پيانينودا ورىنداپ,  قازاقستاندا العاشقى كونتسەرتىن وتكىزدى. جالپى, ەكى كونتسەرت جوسپار­لانسا, ونىڭ العاشقىسى كەشە استاناداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ «شابىت» عيما­راتىندا ءوتتى. ال ەكىنشىسى 22 قىركۇيەكتە بابامىزدىڭ تۋعان جەرى – تۇركىستان قالاسىندا قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىق­ارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەر­سيتەتىندە وتكىزىلمەك. كەش شىمىلدىعىن  يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەني ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى الماگۇل يسينا اشتى. سودان سوڭ  اتالعان ونەر ورداسىنىڭ پرورەكتورى تۇرار الىپباەۆ  رەكتور ايمان مۇساقوجاەۆانىڭ اتىنان ارنايى اقجارما تىلەكتەرىن  اقتارىپ, قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. سونداي-اق, تۇركيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى نەۆزيات ۋيانىك  تالانتتى پيانيست تۋلۋيحان ۋعۋرلۋدىڭ قازاقستاندا تۇڭعىش رەت تۇساۋىن كەسكەلى وتىرعان شىعارماسىنا از-كەم توقتالىپ, ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا تۇرىك حالقى اتىنان ىستىق ىقىلاسىن ءبىلدىردى جانە  جۇرەكجاردى سالەمىن جولدادى. ايتا كەتەيىك, تۋلۋيحان ۋعۋرلۋ 1965 جىلى 15 قاراشادا ىستان­­بۇل قالاسىندا تۋعان. ءتورت جاسىنان باستاپ ىستانبۇل كون­سەر­ۆاتورياسىنىڭ پيانينو بولىمىندە وقىعان. 7 جاسىندا مەم­لەكەت تاراپىنان اشىلعان «تالانتتى  بالالار سىناعىن» تاپ­سىرىپ, جوعارى مۋزىكا ءبىلى­مىن شەتەلدە جالعاستىرۋعا ءمۇم­كىندىك العان. ليتسەي جانە كون­سەر­ۆاتوريادان كەيىن ءبىلىمىن ۆەنا مۋزىكا اكادەمياسىندا ءتامام­دادى. اكادەميانىڭ ماگيس­ت­راتۋراسىندا وقىپ ءجۇرىپ, شى­عار­ماشىلىق ومىرىندە ەڭ ماڭىز­دى شەشىمىن قابىلداعان, ياعني كلاسسيكامەن قوشتاسىپ, تەك ءوزىنىڭ شىعارمالارىن ورىنداي باستاعان. تۋلۋيحان ۋعۋرلۋ ەلوردالىق كورەرمەندەرگە ونەر كورسەتەر الدىنداعى كوڭىل تولقىنىسىن بىلايشا جەتكىزدى: «جىراقتا ءبىر عۇلاماعا ارناپ شىعارما جازاسىز جانە ونى سول عۇلامانىڭ تۋعان جەرىنە  بارىپ ورىندايسىز. بۇل دەگەنىڭىز – سوزبەن جەتكىزىپ ايتا المايتىن باقىت! قازاقستان, ياساۋي­دىڭ تۋىپ-وسكەن جەرى, سون­دىق­تان تۇركىستان جانە شىمكەنت مەن ءۇشىن وتە قىمبات, قاسيەتتى ورىندار. بۇل جەرلەردى بارىپ كورۋ بورىشىمىز, مىندەتىمىز. جال­پى, عۇلاما بابامىزعا ارنا­عان شى­عارمامدى ول تۋعان جەرگە ورىنداۋ مەنى قاتتى تەبىرەنتەدى». تۋلۋيحان ۋعۋرلۋ ءدال قازىر ءوز ەلىندە قالىپتاسقان ايتار­لىق­تاي كۇردەلى كەزەڭدە تۇركياعا قولداۋ بىلدىرگەن, ءىشى مەن سىرتى بىردەي, سوزىنە بەرىك باۋىرلاس ەل – قازاقستاندا ونەر كورسەتۋ ءوزىن ەرەكشە ءبىر قۋانىشقا ءبو­لەي­­تىنىن ايتا كەلە, ياساۋي­دىڭ فيلو­سوفيا­سىنا قاتىستى كوزقاراسىن بىلايشا تۇيىندەدى: «اعارتۋشىلىق ۇدەرىسى الدى­مەن بىزدە, ال باتىستا بىزدەن كەيىن باستاۋ الدى. ياعني, ەل­دىڭ ءتۇسىنى­گىندەگىدەي الەم رەنەس­سانس داۋىرىنەن باستاپ قاي­تا جاڭ­عىرىپ ورلەمەدى. الەم ازيا­دان انادولىعا, انادولىدان بال­قان­دارعا قاراي شاشىراعان ساۋلە­مەن تۇلەدى,  ورلەدى. احمەت ياساۋي تۇركى حالىقتارىنا ەڭ قارا­پايىم جانە ەڭ دۇرىس جول­مەن يسلامدى تانىتتى. ياساۋي  جولى سەلجۋك مەملەكەتى مەن وسمان يمپەرياسىنىڭ نەگىزگى يدەيا­سىنا ارقاۋ بولدى. سونداي-اق, وزىنەن كەيىنگى ءبىلىم جانە ءدىن ادامدارىنىڭ كوشباسشىسى بولا ءبىلدى. سەلجۋك جانە وسمان يمپەرياسىنىڭ دانالىعى, كۇش-قۋاتى مەن جەتىستىگىنىڭ ءتۇپ نەگىزى ياساۋي جولىمەن سۋسىنداۋىندا جاتىر. سوندىقتان, بۇدان بىلاي ەڭ الدىمەن ءوز ءتول قۇندىل­ىق­تارى­مىز­دى قايتادان ۇلىقتاپ ۇيرە­نۋى­مىز كەرەك دەگەن ويدامىن. بۇل ۇزىن جولدا اتقارىلاتىن قىرۋار ءىس بار. ونىڭ ىرگەتاسى مەن ءتۇپ قازى­عى­نىڭ ءبىرى – قوجا احمەت ياساۋي». ءيا, ياساۋي مىڭ جىل بۇرىن قالدىرعان پىكىرلەرىمەن ءالى كۇنگە دەيىن ارامىزدا, بىزدەردى ويعا جەتەلەيدى. «ويلانۋ جانە ەڭبەك ەتۋ عيبادات». راۋشان سۇلەيمەنوۆا, جۋرناليست سۋرەتتى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات