ەرتىستەن ەسكەن اسەم اۋەن

وسكەمەندىكتەر وسى كۇنى ءوز­دەرىن سوناۋ ەۋروپا تورىندەگى بەك­زات ونەردىڭ ورداسى ريمدە, ميلاندا جۇرگەندەي سەزىنەتىندەرى بار. الەمدە كلاسسيكالىق مۋزى­كانىڭ ءجونى بولەك. تىڭدارمانى باسقا, تالعامى باسقا. جۇرتتىڭ مادەنيەتى كورىنەدى. وسى ۇدەدەن تابىلۋ ماقساتىندا ءوڭىر باسشىسى دانيال احمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن وتكەن جىلى قولعا الىنعان «اق ەرتىس» كلاسسيكالىق مۋزىكا فەستيۆالى بيىل ەكىنشى مارتە ءوتتى. شاھار شىرقاعان اسەم اندەرمەن دە شىرايلى. باۋ-با­عىن­دا بۇلبۇل قۇيقىلجىعان ەرتەدەگى شىعىس شاھارلارى سياقتى. قالا كۇنى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل شارا مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدى ۇستەپ, باعدارلامانى بايىتا تۇسكەندەي بولدى. زەر سالساق, بۇل ەرتىستىڭ جاعا­سىندا كىمدەر ءان سالمادى؟! ءان اتاسى امىرە مەن اسەت اسەمسال كۇيگە بولەگەن اق ەرتىس, ەركە ەرتىس قوي! ءاننىڭ تابيعاتى ۇلى وزەننىڭ ءوزى سياقتى. تىنىپ, تەرەڭىنەن اعا­تىن تۇسى بار. سىلدىرلاپ, سىل­قىلداپ كۇلەدى. كومەيدى تولتى­رىپ شىعاتىن ءۇن سياقتى ارناسىمەن اقىرىن لىقسيدى. جەل تۇر­عاندا تەربەلە مە, سيقىرلى ساز دا كوڭىلدى تەربەتپەي مە؟! تولقىندارى تولقي ما, ءان دە شال­قىماي ما؟! كۇركىرەپ اعاتىن كەزدەرى دە بولادى عوي, ءاننىڭ دە شىرقاۋ شەگى ىشەكتى ۇزىلدىرە جازدايدى. مىنە, وزەننىڭ ءوزى جەتى نوتا ىسپەتتى. ءىى حالىقارالىق «اق ەرتىس» كلاسسيكالىق مۋزىكا فەستيۆالىنىڭ تابيعاتى وسىنداي. فەستيۆالعا ەلىمىزدىڭ جانە شەت ەلدەردىڭ بەلگىلى ونەر شەبەرلەرى قاتىستى. شىعىس قازاقستان وبلىستىق درا­ما تەاترىنا جينالعان ونەر­سۇيەر قاۋىم مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى, تانىمال وپەرا ءانشىسى شاحيماردان ءابىلوۆ, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ايمان مۇساقوجاەۆا, «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ سو­ليسى سۇندەت بايعوجين, قازاق وپە­را­سىنىڭ ماقتانىشىنا اينال­عان دينا حامزينا سەكىلدى وتانداستارىمىزبەن بىرگە, ءماس­كەۋلىك فراۋچي اتىنداعى گيتا­را كۆارتەتىنىڭ, امەريكالىق دجاز ءانشىسى تۆانا رودس پەن «ەۆ­­رو­­ۆيدەنيە» جانە حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى دمي­تري يشحانوۆتىڭ, سونداي-اق ءتۇر­كياداعى سامسۋن مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ دي­ريجەرى ميحايل كيرحگوفف سەكىلدى الىستان ات ارىتىپ كەلگەن مۋزىكا مايتالماندارىنىڭ ونەرىن تاماشالادى. وسكەمەن قالاسىنىڭ ءتول مەرەكەسىنە وراي­لاستىرىلعان ايتۋلى شاراعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاق­سى­لىق ومار قاتىستى. فەستيۆال ەكى ساعاتقا سوزىلدى. بۇل ەكى ساعات تىڭدارمانداردى بيىك تە مارتەبەلى ونەردىڭ تۇنى­عىنا بويلاتتى. قۇلاق قۇرىشىن قان­دىرعان كونتسەرت مۋزىكا ءتىلى­مەن ءومىردىڭ ءوزىن ورگەندەي ەدى. سەزىم پەرنەسىن شەرتكەن اندەرمەن سۋسىنداعان ءوڭىر تۇرعىندارى رۋحاني تۇرعىدان تۇلەپ, ءوسىپ قايتتى. اسىرەسە, تالانتتى ءانشى, «اس­تانا وپەرا» تەاترىنىڭ ءسوليسى, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋ­رەاتى سۇندەت باي­عو­جيننىڭ «سەۆيل شاشتارازى» وپەراسىنان شىرقاعان ارياسى, شىعىس­قا­زاقستاندىق وپەرا ءانشىسى ايجان مازكەنوۆانىڭ ورىنداۋىندا­عى لاتيف ءحاميديدىڭ «قازاق ۆال­سى» مەن «استانا وپەرا» مەم­لەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ءسوليسى دينا حام­زي­نا­نىڭ ورىن­داۋىنداعى روديون ششەدريننىڭ «تەك ماحاببات ەمەس» وپەراسىنداعى ۆار­ۆارانىڭ اندەرى مەن ايتىس­تارى ءساتتى شىعىپ, ونەرسۇيەر قاۋىم­نىڭ جۇرەگىنە جەتتى. ساحناعا مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋ­رەاتى شاحيماردان ابىلەۆ شىعىپ احمەت جۇبانوۆ پەن لاتيف ءحاميديدىڭ «اباي» وپەراسىنان اريا ايتقاندا كورەر­مەننىڭ ەرەكشە قوشەمەتى بىرازعا دەيىن باسىلمادى. سونىمەن قاتار, بەل­­گى­لى وپەرا ءانشىسى الەكساندر زاتسەپيننىڭ «نادو منوي نەبو سينەە» تۋىندىسىن دا ناقىشىنا كەلتىرە ورىندادى. اسەم انمەن شالىقتاعان كو­ڭىل-كۇي تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىنداعى تولاسسىز ەڭبەكتىڭ بايىرقالاعان ءساتى سياقتى. وسى شيرەك عاسىردا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ونەر مەن مادەنيەتكە زور كوڭىل بولگەنىنىڭ ايعاعى – وسى مارتەبەلى ونەر كەشىنىڭ ءزاۋلىم دە زاماناۋي ونەر ورداسىندا, وڭىردەگى جاڭادان سالىنعان تەاتر عيماراتىندا وتكىزىلۋى دەۋگە بولادى. اتالعان عيماراتتىڭ ماتە­ريالدىق-تەحني­كالىق بازاسى جىلدان جىلعا نىعايىپ كەلەدى. سالتاناتتى كەش بارىسىندا جينال­عان قاۋىم وبلىس باسشىسى دانيال احمەتوۆ­تىڭ قولداۋىمەن قول جەتكىزگەن الەمگە تانىمال «Steinway» ماركالى جاڭا ءرويالدىڭ تۇساۋكەسەرىنە كۋا بولدى. ەندى شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى پيانيستەردى شاقىرىپ, ونەرىن تاماشالاۋعا مۇمكىندىگى بار. – بۇل فەستيۆال جىلدان جىلعا قاناتىن كەڭگە جايىپ كەلەدى. بۇگىندە فەستيۆالعا رەسەي, گەرمانيا, تۇركيا سەكىل­دى الەم ەلدەرىنەن انشىلەر كوپتەپ قاتىسۋدا, – دەدى فەس­تيۆال سوڭىندا ايگىلى سكريپكاشى ايمان مۇساقوجاەۆا. مۋزىكا مايتالماندارى شىعىس­قازاقستاندىقتاردىڭ ونەر دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن ىس­تىق ىقىلاسى مەن جوعارى تالعامىنا ريزاشىلىقتارىن جەتكىزدى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان» وسكەمەن