تۇپكىلىكتى ۇستانىمدار تۇعىرى

كونستيتۋتسيالىق قۇندى­لىق­تار دەگەنىمىز – ەلىمىزدىڭ كون­س­تيتۋتسياسىندا كورىنىس تاپ­قان, قوعام ءۇشىن باستى تالاپ بولىپ تابىلاتىن ادىلدىكتى, تەڭ­دىكتى, ەرىكتىلىكتى قامتاماسىز ەتە الاتىن, ياعني ءوزارا تەپە-تەڭدىكتى ساقتايتىن الەۋمەتتىك پرين­­تسيپتەردىڭ, ۇستانىمداردىڭ, باستى ومىرلىك باعدارلاردىڭ جيىنتىعى. ماسەلەن, قولدا­نىستاعى كونستيتۋتسيا ءتاۋ­ەلسىز قازاقستاننىڭ ادىلدىك قاعي­داتىنا نەگىزدەلگەن مۇددەلەرىن بىرىكتىرەتىن الەۋمەتتىك توپتا­رىنىڭ, مەملەكەتتەگى بۇقارالىق جانە جەكە مۇددەلەردى ورتاق­تاس­تىرا الاتىن, جەكە تۇلعا­نىڭ دامۋىنا امبەباپ جاع­داي جا­سايتىن باستى قۇندىلىق­تارى مەن باعدارلارىن, پرين­تسيپ­تەرىن تۇپكىلىكتى بەكىتتى. كونستيتۋتسيانىڭ رۋحى مەن يدەيا­لارىن كۇندەلىكتى ومىرگە ەنگىزۋ, قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق جاقتارىن كونستيتۋتسياعا سايكەستەندىرۋ قۇقىقتىق, ياعني مەملەكەتتىك سترا­تەگيالىق جوسپارلاۋ ساياسا­تىنىڭ دايەكتىلىگىن تالاپ ەتەدى. كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىق­تارعا ادام جانە ازا­ماتتىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى, قۇقىقتىق مەملەكەتتىلىك, الەۋ­مەتتىك مەملەكەتتىلىك, زايىرلى مەملەكەت, قوعامدىق تاتۋلىق پەن ساياسي تۇراقتىلىق, پاتريو­تيزم, يدەولوگيالىق جانە سايا­سي ارالۋاندىلىق (پليۋراليزم), بۇكىل حالىقتىڭ يگىلىگىن كوزدەيتىن ەكونوميكالىق دا­مۋ, مەنشىك نىساندارىنىڭ بىردەي قورعالۋى, ازاماتتىق, حالىقتىق جانە مەم­لەكەتتىك ەگەمەندىك, مەملەكەت ءومىرىنىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرىن شەشۋدە دەموكراتيالىق ادىستەردى قولدانۋ, مەملەكەت اۋماعىنىڭ تۇتاستىعى, رەسپۋبليكالىق باسقارۋ نىسانى, مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بىرتۇتاستىعى جانە زاڭدار نەگىزىندە زاڭ شىعارۋشى, اتقارۋشى جانە سوت تارماقتارىنا ءبولىنۋى, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ءمار­تەبەسى جانە ت.ب. جاتادى. كون­ستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتار, كونستيتۋتسيالىق پرينتسيپتەر جانە كونستيتۋتسيالىق نورمالار ءوزارا ۇقساس, سەبەبى قوعام دامۋىنداعى جالپى يدەيالار مەن ادامزات قوعامىنىڭ باس­تى ۇستانىمدارىن, ەڭ باستى باعدارل­اردى قامتيدى. كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىق­تار – قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ قۇرامداس بولىگى. تاۋەلسىز قازاق­ستان ەلىنىڭ ازاماتتارىنىڭ ساياسي, ازاماتتىق, كوپۇلتتىق بىرلىگى, بولاشاعى ءبىرتۇتاس ماڭگىلىك ەلدى قۇرۋ ورتاق مۇراتى بولىپ تابىلاتىن قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ نەگىزىن قالادى. ەلىمىزدىڭ كون­ستيتۋتسياسىندا جالپىعا ورتاق تانىلعان جانە قازاقستان قوعامى مەن مەملەكەتىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن ساقتاپ قالۋدى كوزدەگەن جوعارى مۇددەلەردى بىرىكتىرە الاتىن قۇندىلىقتار كورىنىس تاپقان. تاۋەلسىز, گۇلدەنگەن مەملەكەت رەتىندە ماڭگى ءومىر ءسۇرۋ يدەياسى, ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىن, سونداي-اق ورتاق تاريحي تاعدىرى بار حالىقتاردىڭ ءبىرتۇتاس ۇلت بولىپ قالىپتاسۋىنىڭ باستى قۇندىلىقتارى كونستيتۋتسيانىڭ العى ءسوزى مەن جالپى ەرەجەلەرىندە ورنىققان. قورىتا كەلە, كونستيتۋتسيا­لىق قۇندىلىق دەگەنىمىز – قوعام مەن مەملەكەت دامۋىنىڭ بەل­گىلى كەزەڭىندە مەملەكەتتى قا­لىپ­­تاستىرۋشى الەۋمەتتىك توپ­­تاردىڭ ورتاق مۇددەسىن قا­ناعات­تاندىراتىن, ولاردىڭ تاريحى مەن داستۇرىنە سۇيەنە وتىرىپ انىقتالعان, ادىلدىك پەن تەڭدىككە نەگىزدەلگەن ارمان-يدەيالار, الەۋ­مەتتىك باعدارلار مەن باستى ۇس­تانىمداردىڭ كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق كورى­نىسى ەكەنىن ايتا كەتپەكپىن. ءۇنزيلا شاپاققىزى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى