قاڭتارىلعان قۇرىلىس, اڭتارىلعان جۇمىسشىلار

ءبىز «استانا-پاۆلودار» تاس جولى قۇرىلىسىنا قا­تى­سۋشى 300 جۇمىسشى قول قويعان شاعىم حات بويىنشا جۇ­مىسى توقتاپ تۇرعان جول بويىنداعى ۋچاسكە وكىلدەرىمەن كەزدەستىك. قۇرىلىسشىلار شاعىمىنا وراي ءبىز ءسوز ەتكەلى وتىرعان بۇل ءما­سەلەدە «نۇرلى جول» مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەر­ىن­­دە جۇزەگە اسىرىلاتىن «ور­تا­­لىق-شىعىس» ءدالىزى جوباسىن ءجۇر­گىزەتىن كومپانيالار ارا­سىن­داعى داۋ-جانجال سوتقا دەيىن جەت­كەن. بۇل جوبا استانادان ەكى­­باستۇزعا, ەكىباستۇزدان پاۆ­لو­دارعا دەيىنگى ارالىقتا جۇرگى­زىلىپ جاتقان جول قۇرىلىسىن ودان ءارى شىعىس قازاقستانعا جەت­كىزۋى كەرەك. الدىمەن 2014 جىلى «ورتالىق-شىعىس» ءدالىزى ايا­سىندا اقمولا وبلىسىنىڭ شەكاراسىنان پاۆلوداردىڭ لە­نين كەنتىنە دەيىنگى ارالىقتاعى جول­دى جوندەۋ جۇمىستارى باستال­دى. ءبىزدىڭ وبلىس بويىنشا 6 بولىكتەن تۇراتىن جولدىڭ جالپى ۇزىندىعى 215 شاقىرىمدى قۇرايدى. بولاشاقتا, 2017 جىلدارى «استانا-پاۆلودار» باعىتىنداعى اۆتوموبيل جولىن پايدالانۋشىلار 1-سانات­تى, 4 جولاقتى اۆتوموبيل جو­لى­مەن قاۋىپسىز جانە جايلى جەتۋىنە جاعداي جاساۋ ءۇشىن «قاز­اۆ­توجول» ۇلتتىق كومپانيا­سى» اق-تىڭ وبلىستىق فيليالى بارلىق كۇش-قۋاتىن سالادى دە­لىندى. بۇل ارالىقتى قامتىعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمى 2017 جىلدىڭ سوڭىنا بەلگىلەنگەن. جول ءتورت جولاقتان تۇرادى. جاڭا تەحنولوگيالار ۇردىسىمەن جولعا بەتون جانە اسفالت-بەتون جابىنى توسەلۋدە. «قازاۆتوجول» اق-تىڭ جەرگىلىكتى فيليالىنىڭ حابارىنا قاراعاندا, وبلىس اۋماعىنداعى جول قۇرىلىسىنا «يۋنيسەرۆ», «اق جول», «اۆتودورسەرۆيس» ءجا­نە «دەناراحسازكونستراكشن» كوم­پا­نيالارى كەلىپ, جۇمىس باستا­عان كورىنەدى. 2015 جىلى جول قۇرى­لى­سىمەن اينالىسىپ جاتقان 7 نەگىزگى مەردىگەر ۇيىم ءبىزدىڭ وبلىس­تا في­ليالدارىن اشىپتى. ولار: «قاز­اق­دورسترويدىڭ» سولتۇستىك-شى­عىس فيليالى, «مو-11», «اۆتو­دور­سەرۆيس», «Uniserv», «اق جول», «دەنا­راحسازكونستراكشن», «ابك اۆ­تودور نس» كومپانيالارى. بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن, ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن وبلىس ورتا­لىعى مەن اقسۋ قالاسىن قوساتىن جاڭا كوپىر قۇرىلىسى «ورتالىق-شىعىس» ءدالىزى شەڭبەرىندە 2013 جىلى باستالعان-دى. «قاز­اۆ­توجول» اق جەرگىلىكتى فيليا­لىنىڭ مالىمەتتەرىنشە, كوپىردىڭ قۇ­رىلىس جۇمىستارىمەن «قاز دور­ستروي» كومپانياسى اينالىسۋدا. كوپىردىڭ ۇزىندىعى 12,3 شاقىرىمدى قۇرايدى. وزەننىڭ ەكى جاعالاۋىنان قاراما-قارسى باعىتتا ءبىر ۋاقىتتا باستالعان قۇ­رى­لىس ءتۇيىسىپ, سۋ ۇستىندەگى اسپا­لى كوپىردىڭ ورتاسى جالعانىپ تا قويدى. جوبانىڭ قۇنى 53 ملرد 808 ميلليون تەڭگەگە باعالا­نىپ­تى. كوپىردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن 10 مىڭ توننا مەتالل جانە 30 مىڭ تەكشە مەتر بەتون پايدالانىلادى ەكەن. ال ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىندەگى وسىنداي جارقىن ماقساتقا ءوز ۇلەس­تەرىن قوسىپ, جۇمىس ورىن­دارىنىڭ تابىلعانىنا قۋانعان قۇ­رىلىسشىلاردىڭ كوڭىل لەبى «ور­تالىق-شىعىس» تاسجولىنىڭ 25 شاقىرىمدىق ۋچاسكەسىنە, لەنين كەنتىمەن پوگرانيچنيك ارالىعىنا كەلگەندە سۋ سەپكەندەي باسىلىپ قالعانى وكىنىشتى-اق. قازىر جول قۇرىلىسى توقتاپ تۇر. سەبەبى, باس مەردىگەر كومپانيا 300-دەي جۇ­مىسشى, قۇرىلىسشىعا ءۇش-ءتورت اي ەڭبەكاقى تولەمەپتى. قاجەتتى قۇ­رى­لىس ماتەريالدارى, جانار-جاعار­ماي قورى دا تاۋسىلۋعا جاقىن. جول بويىنداعى 6 قۇرىلىس ۋچاس­­­كەسىنىڭ ءبىرى – پاۆلودار-اس­تانا باعى­تىنداعى جولدىڭ لەنين كەن­­تىنەن پوگرانيچنيك اۋىلىنا دەيىن­گى 25 شاقىرىم قازىر جۇمىسى توق­تاپ تۇرعان ارالىق. قۇرىلىس جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزگەن «اۆتودورسەرۆيس» كوم­پا­نياسىنىڭ قۇ­رى­لىسشى جىگىتتەرىنىڭ ايتۋلارىن­شا, ءبىر كۇندە 400 مەتردەن استام جەرگە بەتون قۇيىلادى. قيىرشىق تاس, قۇم ەكىباستۇزدان, مايقايىڭنان جەت­كىزىلەدى. قولدانىستاعى جولدىڭ ەسكى قاباتى تۇگەلدەي الىنىپ, جاڭا توپىراق سالىنىپتى. قۇم, قيىرشىق تاس توسەلىپ, بەتون قۇيىلىپ, اسفالتتى قىرىپ, ۇساقتاۋ ءۇشىن نەمىس تەحنولوگيا­سى قول­دانىلعان. ەكىباستۇز بەن لەنين كەن­تىنە دەيىنگى ارالىقتاعى جولعا بەتون توسەلىپتى. بەتون فيرمانىڭ ءون­دىرىستىك بازاسىندا ورنالاسقان شاعىن زاۋىتتا دايىندالادى. زەرتحانادا تەكسەرۋدەن وتەدى. زاۋىت جۇمىسى اۆتو­ماتتاندىرىلعان. دايىن بەتون جۇك كولىكتەرىنە تيەلىپ, جول ۋچاس­كە­سىنە جونەلتىلەدى. بەتون قۇياتىن تەحنيكا نەمىس تەحنولوگياسى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. قالىڭدىعى – 25 سانتيمەتر, ەنى – 9 مەتر. بەتوندى كۇن كوزىنەن ساقتايتىن ارنايى قوسپا سەبىلەدى. – ءبىز دە باسقالار سەكىلدى جول قۇرى­لىسىن ساپالى اياقتاۋ ءۇشىن, ءوزىڭىز كورىپ تۇرعانداي, كۇندىز-ءتۇنى جۇمىس ىستەدىك. ماڭداي تەر توگىلدى. ەڭبەكاقىمىزدى دەر كەزىندە تولەمەگەن سوڭ جۇمىستى توقتاتۋعا ءماجبۇر بولدىق. قازىر ءبىزدىڭ مەكەمەدە 3 مەردىگەر كومپانيا بار, 450 ادام جۇمىسقا جۇمىلدىق, 250-دەي تەحنيكا بار. بۇل ەندى قانداي جۇمىس بولماق, سوندا؟ ەڭبەكاقىلارىنىڭ تولەنۋىن تالاپ ەتكەن بالەنباي جۇمىسشى قول قويعان ارىزىمىزدى كورىپ تۇرسىز, – دەيدى مەردىگەر كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ءبىرى راحىمبەرلى ءابىلوۆ. جالپى, 2014 جىلى «قازاۆتوجول» اق پەن «اۆتودورسەرۆيس» فيرماسى» جشس اراسىندا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى جولدىڭ 25 شاقىرىمىن جوندەۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلادى. قازىر «اۆتودورسەرۆيس» فيرماسى» جشس-ءنىڭ قۇرىلتايشىلارى اراسىندا ءوزارا داۋ-داماي تۋىنداپ, داۋلاسقان وسى قوس قۇرىلتايشىنىڭ اراسىندا قالعان قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ تاع­دىرى, قۇرىلىسشىلاردىڭ جان­اي­قاي­لارى, ەكى ارالىقتا بىتپەي قالاتىن جوبانىڭ, ياعني جولدىڭ جاعدايى الاڭ­داتىپ تۇر. لەنين كەنتى مەن پوگرانيچنيك ارا­لىعىنداعى 25 شاقىرىمدىق جول قۇرىلىسىن توقتاتپاي, قۇرىلىس­شى­لاردى جۇمىسقا قايتا تارتۋ ءۇشىن «قازاۆتوجول» اق قازىر بانكتەن «ەس­كروۋ-شوت» اشىپ, جول ۋچاسكەسىنىڭ قۇرىلىسىن تولىق باقىلاۋعا السا كەرەك. «قازاۆتوجول» زاڭ بويىنشا «اۆتودورسەرۆيس» فيرماسى» جشس-دا ورىن العان جاعدايعا ارالاسا المايدى. بىراق, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بويىنشا سالىنىپ جاتقان جوبانىڭ توق­تاۋىنا نەمەسە ۋاقىتىندا اياقتال­ماۋىنا جول بەرمەيمىز, دەيدى «قاز­اۆتوجول» اق وكىلدەرى. اۋەلدە «قازاۆتوجول» اق وب­لىس­تىق فيليالى «بارلىق قۇرىلىس ۋچاس­كەلەرىنىڭ جۇمىسى, جولداردىڭ ءجون­دەلۋى مەن قالپىنا كەلتىرۋ شارالا­رى قاتاڭ تۇردە قاداعالانادى. مەر­دىگەر كومپانيانىڭ قىزمەت ساپاسى, اۆتورلىق باقىلاۋ, تەحنيكالىق باقى­لاۋ قىزمەتتەرى, تاپسىرىس بەرۋ­شىنىڭ قىزمەت ساپاسى مەن جۇمىس ساپا­سىن «پاۆلودار-جول لابوراتوريا» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكە­مەسى باقىلايدى...» دەگەن-ءدى. ەندى وب­لىستىق ەڭبەك باسقارماسى «جۇمىس­شى­لاردىڭ شاعىمى 30 كۇن بويى قا­رالادى. جۇمىس بەرۋشىنىڭ كىناسى انىق­تالسا, اكىمشىلىك حاتتاما تولتى­رى­لىپ, وعان 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەت­كىشكە دەيىنگى كولەمدە ايىپپۇل سالى­نادى. باسقارمانىڭ ۇيعارىمى ورىن­دالماعان جاعدايدا, ماتەريالداردى سوتقا جولدايمىز», دەيدى. باستىسى, «اس­تا­نا-پاۆلودار» اۆتوجولىنىڭ 25 شا­قى­رى­مىنداعى قۇرىلىستىڭ توقتاعا­نىنان, جۇمىسشىلاردىڭ جالاقى ال­ما­عا­نىنان, قۇرىلىسقا قاجەتتى ماتەريال­دار بويىنشا قارىزدىڭ 100 ميل­ليون تەڭگەدەن اسىپ كەتكەنىنەن, ءتىپتى استاناداعى شەنەۋنىكتەر دە حابار­دار ەكەن. ولاي بولسا, «نۇرلى جول» باع­دار­­لاماسى اياسىندا جۇرگىزىلىپ جات­قان استانا-پاۆلودار باعىتىن­داعى جول قۇرىلىسىنىڭ اياقتا­لۋىنا «اۆتودورسەرۆيس» جشس قۇرىل­تاي­شىلارى نەگە كەدەرگى كەلتىرەدى؟.. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار وبلىسى