پولياكتاردىڭ قازاقشا تويى

كراكوۆ قالاسىنىڭ  تۇرعىنى, پولياك قىزى اگنەشكا سلوميان تۇر­مىسقا شىقتى. تويىندا كەيبىر قازاق قىزدارى جار ەتەگىنەن ۇستاپ, بوساعا اتتاعاندا كيە بەرمەيتىن قازاقتىڭ ۇلتتىق كويلەگىن, باسىنا قالىڭدىقتىڭ جەلەگى جەلبىرەگەن ساۋكەلەسىن كيىپ, حەحلو كولىنىڭ ماڭايىن قازاقتىڭ ۇلتتىق ويۋلارىمەن بەزەندىردى. جاس وتاۋدىڭ شاڭىراعى مىقتى بولسىن دەگەن تىلەكتى قازاقستاننىڭ پولشادا­عى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى التاي ابيبۋللاەۆ ايتىپ, ول وسى جاڭالىقتى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جۇرتشىلىقپەن ءبولىستى. وسىدان كەيىن ءبىز قالىڭدىق اگنەش­كامەن بايلانىسقا شىعىپ: «ءسىزدىڭ قازاق ءما­دەنيەتىنە دەگەن ىقىلاسىڭىزدىڭ سىرى نە­دە؟» دەپ ساۋال تاستادىق. – ونىڭ تامىرى مەنىڭ ستۋدەنتتىك كەزىمنەن باستالدى. ءاۋ باستا كراكوۆتا ۋنيۆەرسيتەتتە وقىعاندا تاڭداعان ماماندىعىم – رەسەيتانۋ بولاتىن. الايدا, مەنى بالا كۇنىمنەن كوشپەلىلەر مادەنيەتى قاتتى قىزىقتىراتىن. ءۇشىنشى كۋرس­تا جۇرگەندە ورتالىق ازيا ەلدەرىن, ونىڭ ىشىندە قازاقستان جايلى بىلە تۇسسەم دەگەن نيەتپەن ىقىلاسىمدى وسى بەتكە اۋداردىم. نەگە قازاقستان دەسەڭىز, ول ءبى­رىنشىدەن, مەنى ەلىكتىرەتىن كوشپەلى مادەنيەتتىڭ كونە بەسىگىنىڭ ءبىرى ەكەندىگىنەن, ەكىنشىدەن, بۇل ەلدى پولياكتاردىڭ ۇلكەن دياسپوراسىنىڭ ءوزىنىڭ ەكىنشى وتانى سانايتىنىنان. سودان ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن سوڭ ماگيستراتۋرانىڭ بەس ايىن ال­ماتىداعى قازاق حالىقارا­لىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋني­ۆەرسيتەتىندە وقىپ, قازاق وتباسىندا تۇرىپ, ديسسەرتاتسيامدى «قازاق وتباسىنداعى ءداستۇر مەن سالتتىڭ ساقتالۋى» تاقىرىبىندا قورعادىم. ماعان قازاق وتباسىلارىنداعى تۋىس­تىقتىڭ ساقتالۋى قاتتى اسەر ەتتى. ماسەلەن, بىرگە تۋعانى ەمەس, تۋىسىنىڭ, اۋىلداسىنىڭ بالاسى وقۋعا كەلسە, قالاداعى جەر­لەستىڭ پاتەرىنىڭ ەسىگى اشىق. ۇيلەرىنە جاتقىزىپ, اسىن بەرىپ, قۇجاتىن تاپسىرۋىنا دەيىن كو­مەكتەسەدى. ەۋروپادا بولسا تۋىس­تىق قاتىناستاردىڭ دەڭگەيى مۇن­شالىقتى ەمەس. ال قازاقتىڭ تويلارى قانداي, ونداعى ساق­تالعان عۇرىپتار – كەلىننىڭ بەتىن اشۋ, شاشۋ شاشۋ, باتا بەرۋ, كەلىننىڭ تۋىسقاندارعا شاي قۇيىپ بەرۋى – ءبارى-ءبارى وتە ادەمى دە, ءارى تاڭسىق, ءارى ادامداردى ءبىر-بىرىنە جاقىنداتاتىن دۇنيەلەر. شىن مانىندەگى ادامي قۇندىلىقتار. سول زەرتتەپ جۇرگەن ۋاقىتىم­نىڭ وزىندە كەيىن تۇرمىسقا شىق­قاندا قازاقتىڭ عۇرپىنان ءبىر نارسەلەر تويىمدا كورىنىس بەرسە دەگەن وي قىلاڭ بەرگەن. توماشتىڭ مەنىمەن تانىسپاي تۇرعانداعى قازاقتار تۋرالى ەستىگەنى تىپتەن ماردىمسىز بولاتىن. ونى وسى ەلمەن تا­نىستىرۋ ءۇشىن تۋريستىك ساپارمەن قازاقستانعا كەلىپ, باتىسقا, شىعىسقا, سولتۇستىك پەن وڭتۇستىككە بارىپ, قازاق جەرىنىڭ تابيعاتىن تاماشالاتىپ, ءوزىم بىلەتىن جايلاردى اڭگىمەلەۋدەن جالىقپادىم. اقىرىندا توماش تا قازاق دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن جانعا اينالدى. بىلتىر توماش ەكەۋمىز كوك­شەتاۋ قالا­سىندا پولياكتار ءوت­كىزگەن شاراعا ارنايى كەلدىك, الماتى ارقىلى كوكشەگە ساپار شەگەردە شىمبۇلاق باسىندا توماش ۇيلەنۋگە ۇسىنىس ايتتى. قالىڭدىق كويلەگىن كوكشەدەن الدىم. ەۋروپالىق قىزدار قازاق قىزدارىنا قاراعاندا دەنەلى كەلەدى ەمەس پە, ماعان دايىن كويلەك تابۋ دا وڭاي بولمادى. تىكتىرۋگە ۋاقىت جوق, سودان پروكاتقا قالىڭدىق كويلەگىن بەرەتىن دۇكەندە عانا ماعان شاق كويلەك بار ەكەن. قىر­سىق قىلعاندا, دۇكەن يەسى «كويلەك تەك پروكاتقا بەرىلەدى» دەپ تۇرىپ الدى. قويماي ءجۇرىپ, 3-4 رەت بارىپ, تويدىڭ پولشادا وتەتىنىن, ول جاقتا ماعان مۇنداي كويلەك تابىلمايتىنىن ايتىپ ازەر دەگەندە كوندىردىم. ال توماش كيگەن ۇلتتىق كيىمدى قازاقتىڭ ءدامىن تاتقان, توپىراعىن باسىپ, جەرى مەن ەلىنىڭ قاسيەتىن ۇققان تانىسىم, پولياك قىزى – اگاتا رۋتينسكايا سىيعا تارتتى. توي وتە كوڭىلدى ءوتتى, قوناقتارعا قا­زاق ويۋلارىمەن بەزەندىرىلگەن زال, وزگە دە پايدالانىلعان قازاق ءستيلى كەرەمەت ۇنادى», – دەدى پولياك قىزى. وسىلايشا, پولياك ازاماتتارى اگنەشكا سلوميان مەن توماش مازۋرەك كوتەرگەن شاڭىراقتاعى قازاق ەلىنە دەگەن قۇرمەت ولار­دىڭ ماحابباتىمەن بىرگە مازداپ, توي مەيماندارىنىڭ دا كوڭىلدەرىنە جىلى شۋاق ۇيالاتىپتى. اگنەشكا سلوميان كراكوۆتاعى شىعىس باستامالارى ينستيتۋتىنا باسشىلىق ەتەدى, ال ونىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جايىنداعى دوك­تورلىق ديسسەرتاتسياسىنىڭ ءبىر بولىگى قازاقستاندىق ۇەۇ جۇ­مىستارىنا ارنالعان ەكەن. «مەنىڭ قازاق ەلىنە, ونىڭ حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىم ءبىر كۇندە قالىپتاسىپ, الىپ-ۇشىپ, تەز جانىپ, تەز سونەتىن جالىن ەمەس, ول جىلدار بويىنداعى ىزدەنىسىممەن كەلگەن شىنايى قۇرمەت سەزىمى. ءارى كەتكەندە 2 جىلدا ءبىر رەت قازاقستانعا جول تارتپاسام, بىردەڭەمدى جوعالتقانداي كۇي كەشەمىن, مەن قازاقتاردى جاقسى كورەمىن», – دەدى اگنەشكا سلوميان. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»