رەسپۋبليكاداعى ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى جوعارى ءوڭىرلەردىڭ ءبىرى – باتىس قازاقستان. بۇگىندە مۇندا وسى الەۋەتتى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە پايدالانا ءبىلۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلۋدا. بۇل جونىندە قانداي تىڭ ويلار مەن ۇسىنىستار بار؟ مۇنداي ساۋالعا تاياۋدا ورال قالاسىندا وتكىزىلگەن «AKZHAIYK INVEST» يننوۆاتسيالىق فورۋمىندا جان-جاقتى جاۋاپتار قايتارىلدى. ءارى اتالعان فورۋم وڭىردە يننوۆاتسيالىق قۇرىلىم جاساقتاۋدىڭ باستى جولى بولا الاتىنى اتاپ كورسەتىلدى. ونىڭ ءتۇپ-توركىنى ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا, قاۋىپسىز ءونىم ءوندىرۋ ءارى قازىرگى زامانعا ساي دامىعان قالا قۇرۋ بولىپ وتىر.
بۇل ماقسات وڭىردەگى ءىرى كومپانيالاردىڭ قولداۋى مەن كومەگى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلماق. ارينە, وسىعان قاراپ وبلىستا بۇعان دەيىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋ ۇلگىلەرى جاساقتالماعان دەپ تۇسىنسەك ۇشقارلىققا ۇرىنامىز. اتاپ ايتقاندا, اقجايىق ايماعىندا 2014 جىلدان باستاپ «بولاشاق-ت» جانە «سۆ پليۋس» ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتتارى جۇمىس ىستەيدى. ولار قۇرىلىس ماتەريالدارىن وزدەرى شىعارىپ, ونى وزدەرى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا پايدالانادى. ال ەكىنشى ءبىر ينۆەستيتسيالىق جوبا – بەكىرە بالىقتى تابيعي ەمەس, تۇيىق سۋ ايدىنىندا ءوسىرۋ ءوندىرىسى. سونىمەن بىرگە مۇنىڭ قاتارىن ماشينا جاساۋ, اگروسەكتور ونىمدەرىن وڭدەۋ كەشەنى, قۇرىلىس يندۋسترياسى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس پەن تۋريزم سالاسى تولىقتىرادى. وڭىردە ونىڭ ءبارىن جاڭاشا كوزقاراس تۇرعىسىندا دامىتۋ بەلگىلەنگەن.
وبلىستا بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن كەلىسىمدەر جاسالعان. سونىمەن بىرگە, ساراپشىلارمەن, وتاندىق جانە شەتەلدىك يننوۆاتسيالىق كومپانيالارمەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەر دە ناتيجەسىز ەمەس. سونىڭ ءبىرى استانا قالاسىندا وبلىس اكىمدىگى مەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىندا جاسالعان كەلىسسوز. سوعان ساي ورال قالاسىنىڭ جىلۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ءىرى جوباعا قول قويىلدى. ونىڭ قارجىلاندىرۋ قورى 7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. مۇنداي بىرىگىپ ىسكە اسىرىلاتىن جوبالار قاتارىندا – تەحنيكا پاركى مەن قالالىق جولاۋشىلار تاسىمالى باسقارماسى جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە قوناقۇي بيزنەسىن دامىتۋ جوبالارى بار. كوممۋنالدىق قىزمەتتى باسقارۋ سالاسى دا وسى تىزىمدە تۇر.
سونداي-اق, بۇگىندە ورال قالاسىندا ەلەكتر قۋاتىن ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋگە باسا نازار اۋدارىلعان. وسى ارقىلى وبلىس ورتالىعىنداعى جارىق جۇيەسىن جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋ كوزدەلگەن. وڭىردەگى تاعى ءبىر ەلەۋلى ەرەكشەلىك «اقىلدى» جانە تازا قالا باعدارلاماسى اياسىنداعى تىڭ جوبانىڭ قولعا الىنۋى دەۋگە بولادى. تۇرمىستىق قالدىقتاردى وڭدەۋ ءىسى دە سونىڭ ءبىر تارماعىن قۇرايدى.
ارينە, بىلمەگەن جەردىڭ وي-شۇڭقىرى كوپ دەگەندەي, بۇعان دەيىن بەتتەسىپ كورمەگەن ءىستىڭ تانىس ەمەس يىرىمدەرى دە از بولمايدى. سوندىقتان ونى «SmartCity» جانە «Doranova» سەكىلدى شەتەلدىك كومپانيالارمەن تىزە قوسىپ اتقارۋ بەلگىلەنگەن. ورال وڭىرىندە وسىلايشا ءىسكەرلىك بايلانىستاردىڭ اياسى جىلدان-جىلعا كەڭەيىپ كەلەدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە, وسى ماقساتتا الداعى قىركۇيەك ايىندا «WestKazInvest» حالىقارالىق ينۆەستيتسيالىق فورۋمىن وتكىزۋ جوسپارلانعان. بۇل باسقوسۋ بيزنەستى دامىتۋعا جانە جاڭاشا جانداندىرۋعا سونى سەرپىن بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە. ونى ۇتىمدى پايدالانىپ قالۋ قاي كاسىپكەر ءۇشىن دە قولايلى بولماق. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆتىڭ ايتۋى بويىنشا, قىركۇيەكتەگى فورۋمعا مىڭنان استام ىسكەر ادامدار قاتىسپاق. ونىڭ 150-گە جۋىعى شەتەلدىك كومپانيا وكىلدەرى بولماق.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال
رەسپۋبليكاداعى ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى جوعارى ءوڭىرلەردىڭ ءبىرى – باتىس قازاقستان. بۇگىندە مۇندا وسى الەۋەتتى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە پايدالانا ءبىلۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلۋدا. بۇل جونىندە قانداي تىڭ ويلار مەن ۇسىنىستار بار؟ مۇنداي ساۋالعا تاياۋدا ورال قالاسىندا وتكىزىلگەن «AKZHAIYK INVEST» يننوۆاتسيالىق فورۋمىندا جان-جاقتى جاۋاپتار قايتارىلدى. ءارى اتالعان فورۋم وڭىردە يننوۆاتسيالىق قۇرىلىم جاساقتاۋدىڭ باستى جولى بولا الاتىنى اتاپ كورسەتىلدى. ونىڭ ءتۇپ-توركىنى ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا, قاۋىپسىز ءونىم ءوندىرۋ ءارى قازىرگى زامانعا ساي دامىعان قالا قۇرۋ بولىپ وتىر.
بۇل ماقسات وڭىردەگى ءىرى كومپانيالاردىڭ قولداۋى مەن كومەگى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلماق. ارينە, وسىعان قاراپ وبلىستا بۇعان دەيىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋ ۇلگىلەرى جاساقتالماعان دەپ تۇسىنسەك ۇشقارلىققا ۇرىنامىز. اتاپ ايتقاندا, اقجايىق ايماعىندا 2014 جىلدان باستاپ «بولاشاق-ت» جانە «سۆ پليۋس» ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتتارى جۇمىس ىستەيدى. ولار قۇرىلىس ماتەريالدارىن وزدەرى شىعارىپ, ونى وزدەرى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا پايدالانادى. ال ەكىنشى ءبىر ينۆەستيتسيالىق جوبا – بەكىرە بالىقتى تابيعي ەمەس, تۇيىق سۋ ايدىنىندا ءوسىرۋ ءوندىرىسى. سونىمەن بىرگە مۇنىڭ قاتارىن ماشينا جاساۋ, اگروسەكتور ونىمدەرىن وڭدەۋ كەشەنى, قۇرىلىس يندۋسترياسى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس پەن تۋريزم سالاسى تولىقتىرادى. وڭىردە ونىڭ ءبارىن جاڭاشا كوزقاراس تۇرعىسىندا دامىتۋ بەلگىلەنگەن.
وبلىستا بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن كەلىسىمدەر جاسالعان. سونىمەن بىرگە, ساراپشىلارمەن, وتاندىق جانە شەتەلدىك يننوۆاتسيالىق كومپانيالارمەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەر دە ناتيجەسىز ەمەس. سونىڭ ءبىرى استانا قالاسىندا وبلىس اكىمدىگى مەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىندا جاسالعان كەلىسسوز. سوعان ساي ورال قالاسىنىڭ جىلۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ءىرى جوباعا قول قويىلدى. ونىڭ قارجىلاندىرۋ قورى 7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. مۇنداي بىرىگىپ ىسكە اسىرىلاتىن جوبالار قاتارىندا – تەحنيكا پاركى مەن قالالىق جولاۋشىلار تاسىمالى باسقارماسى جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە قوناقۇي بيزنەسىن دامىتۋ جوبالارى بار. كوممۋنالدىق قىزمەتتى باسقارۋ سالاسى دا وسى تىزىمدە تۇر.
سونداي-اق, بۇگىندە ورال قالاسىندا ەلەكتر قۋاتىن ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋگە باسا نازار اۋدارىلعان. وسى ارقىلى وبلىس ورتالىعىنداعى جارىق جۇيەسىن جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋ كوزدەلگەن. وڭىردەگى تاعى ءبىر ەلەۋلى ەرەكشەلىك «اقىلدى» جانە تازا قالا باعدارلاماسى اياسىنداعى تىڭ جوبانىڭ قولعا الىنۋى دەۋگە بولادى. تۇرمىستىق قالدىقتاردى وڭدەۋ ءىسى دە سونىڭ ءبىر تارماعىن قۇرايدى.
ارينە, بىلمەگەن جەردىڭ وي-شۇڭقىرى كوپ دەگەندەي, بۇعان دەيىن بەتتەسىپ كورمەگەن ءىستىڭ تانىس ەمەس يىرىمدەرى دە از بولمايدى. سوندىقتان ونى «SmartCity» جانە «Doranova» سەكىلدى شەتەلدىك كومپانيالارمەن تىزە قوسىپ اتقارۋ بەلگىلەنگەن. ورال وڭىرىندە وسىلايشا ءىسكەرلىك بايلانىستاردىڭ اياسى جىلدان-جىلعا كەڭەيىپ كەلەدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە, وسى ماقساتتا الداعى قىركۇيەك ايىندا «WestKazInvest» حالىقارالىق ينۆەستيتسيالىق فورۋمىن وتكىزۋ جوسپارلانعان. بۇل باسقوسۋ بيزنەستى دامىتۋعا جانە جاڭاشا جانداندىرۋعا سونى سەرپىن بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە. ونى ۇتىمدى پايدالانىپ قالۋ قاي كاسىپكەر ءۇشىن دە قولايلى بولماق. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆتىڭ ايتۋى بويىنشا, قىركۇيەكتەگى فورۋمعا مىڭنان استام ىسكەر ادامدار قاتىسپاق. ونىڭ 150-گە جۋىعى شەتەلدىك كومپانيا وكىلدەرى بولماق.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال
تۇلعا • كەشە
اۋا رايى • كەشە
يران ورمۇز بۇعازىن قايتا جاپتى
الەم • كەشە
يران اۋە كەڭىستىگىن ءىشىنارا اشتى
الەم • كەشە
ءال-فارابي داڭعىلىندا جول ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعاندار ۇستالدى
ايماقتار • كەشە
جەردە ماگنيتتىك داۋىل باستالدى
وقيعا • كەشە