كوكشەتاۋدا جۇما كۇنىنىڭ كەشىندە وتكەن «اقمولا وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتى» فورۋمى كوپ جينالىستارعا قاراعاندا, ەرەكشەلىگىمەن كوزگە ءتۇستى. مۇنداعى باستى ارتىقشىلىق ەركىن پىكىر اۋانىندا ورتاق ءتۇيىن جاسالىپ, ناقتى ىستەرگە جول باستالۋىندا دەر ەدىك. بيلىك پەن كاسىپكەرلىك ەليتانىڭ ەل مۇددەسىندەگى ارىپتەستىگى دە شىنايى كورىنىس تاپقانىن بولەكتەپ ايتقان ءجون.
ناتيجەدەن باستايىق. فورۋمدا وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين «KB ENTERPRISES» جشس باس ديرەكتورى تايلان كارامانليمەن كۇن ەلەكتر ستانساسى, جىلىجايلار, قويان ءوسىرۋ فابريكاسى, بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قۇرىلىستارى (ينۆەستيتسيانىڭ جالپى سالىمى 677 ميلليارد تەڭگە), «قازاقالتىن» تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق كونتسەرنىنىڭ باس ديرەكتورى ەۆگەني بالاشوۆپەن تەحنوگەندىك مينەرالدى قۇرىلىمداردى قايتا وڭدەۋ جونىندەگى جاڭا فابريكالار قۇرىلىسى (27,5 ملرد. تەڭگە), «Bavaria Product اوق» قۇرىلتايشىسى حەنريك ۆويگتپەن 2050 باس شوشقا ءوسىرۋ كەشەنى مەن قايتا وڭدەۋ كاسىپورنىن سالۋ (7,7 ملرد. تەڭگە) تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. بۇل مامىلە جاسالعان 10 مەموراندۋمنىڭ ۇشەۋى عانا. ايتا كەتەتىن ءبىر جاعداي, وسى 10 اسا ءىرى كومپانيانىڭ باسشىلارى فورۋمدا ءوز كاسىپورىندارى تۋرالى جوبالىق تانىستىرىلىمدار تۇرعىسىندا ءسوز سويلەگەندىگى.
وبلىستىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىن دە ىسكەرلىك قوزعالىسقا ءتۇسىرىپ وتىر. جاقسى مىسال رەتىندە تاعى دا مەموراندۋمدارعا جۇگىنەيىك. فورۋمنىڭ سالتاناتتى مىنبەرىندە كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ پەن «ەسىل» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى امانتاي سەيفۋللين وبلىس ورتالىعىندا يندۋستريالىق ايماق قۇرۋ, ستەپنوگور قالاسىنىڭ اكىمى ءانۋار كۇمپەكەەۆ پەن «Astana NAN» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى بوريس تسوكتوەۆ اگروحيميالىق كلاستەر ءتۇزۋ, جارقايىڭ اۋدانىنىڭ اكىمى اسقاربەك ۇيسىمباەۆ پەن «ماسال تبك» جشس باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى مارات ەرمەكوۆ 274,3 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان «ماسال كەنىشىنەن تەمىر رۋداسىن ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ» ينۆەستيتسيالىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ, تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ اكىمى مالعاجدار ءتاتكەەۆ پەن «EQS ەۋروپالىق ساپالىق سەرۆيس» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى شاحيم ناسيبوۆ 100 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندەگى تراكتور زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى ءوزارا ىنتىماقتاستىق قۇجاتىنا قول قويدى. جالپى, كوكشەتاۋ مەموراندۋمىنىڭ جيىنتىق قورى 1,2 تريلليون تەڭگەنى قۇراپ وتىر.
اتالعان مىسالداردىڭ ءوزى اقمولا وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىنىڭ جوعارىلىعىن عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ساياساتىنىڭ سارابدالدىعىن ايعاقتايدى. سونىمەن ءبىر مەزەتتە, استانالىق ءوڭىردىڭ مۇنداي سەرپىندى قادامعا ناقتى نەگىز قالاي بىلگەنى كوڭىل ءوسىرەدى. بۇعان وبلىس اكىمىنىڭ بايانداماسىنا سىلتەمە شولۋىمىز دالەل بولاتىنداي.
– يندۋستريالاندىرۋ مەن ەكونوميكالىق ءوسىم قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ نەگىزگى تۇتقاسى, – دەدى س.كۋلاگين. – يندۋستريالاندىرۋدىڭ قازىرگى زامانعى تەتىكتەرىن پايدالانباي باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك مەملەكەت قۇرۋ مۇمكىن ەمەس. مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەگەن ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ورىنداۋ بارىسىندا اقمولا وڭىرىندە ونەركاسىپتىڭ باسىمدىق بەرىلگەن سەكتورىندا ستراتەگيالىق ينۆەستورلار تارتۋ, ەكسپورتتىق الەۋەتتى ۇلعايتۋ, جوعارى تەحنولوگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ماقساتتى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
وبلىس رەسپۋبليكامىزداعى تەمىرجول پودششيپنيكتەرىنىڭ 100 پايىزىن, جۇك اۆتوكولىكتەرىنىڭ – 40, جوعارى ساپالى بيدايدىڭ, التىن مەن كەراميكالىق كىرپىشتىڭ ارقايسىسىنىڭ 30 پايىزىن ءوندىرەدى. باسقا دا سالالار بويىنشا جەتەكشى ورىن قامتاماسىز ەتىلگەن. وبلىستا ەكسپورتقا باعىتتالعان 17 جوبا ىسكە اسىرىلدى.
ۋاقىت اعىمىنداعى وزگەرىس وبلىستى اگرارلىق-يندۋستريالىق وڭىرگە اينالدىرۋىمەن قۇندى. وبلىس اكىمى مۇنى تومەندەگىدەي تسيفرلارمەن نەگىزدەدى. ايماقتىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا 671 ميلليارد تەڭگەنىڭ 107 جوباسى ەنگىزىلگەن. بۇنىڭ 62-ءسى ءجۇزەگە اسىرىلىپ, 6300 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپتى. كاسىپورىنداردى تولىق قۋاتىنا قوسۋ بەلگىلەنگەن كەستە تالابىندا باقىلاۋدا ۇستالىپ وتىر. قازىرگى كۇنى ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ 36 پايىزى جاڭادان قاتارعا قوسىلعان كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسىندە جانە بۇلاردان بيۋدجەتكە 17 ميلليارد تەڭگە قارجى تۇسكەن. وبلىستىڭ بىلتىرعى جىل مەن بيىلعى جارتىجىلدىقتا ونەركاسىپ ءونىمى ءوندىرىسىنىڭ رەيتينگىندە الدىڭعى ورىننان كورىنۋىندە اتالعان كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى بارشىلىق. سونداي-اق, جۇمىس ءىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتپاۋعا جەتە كوڭىل بولىنۋدە.
وبلىستا اگروونەركاسىپ كەشەنى وراسان زور مۇمكىندىككە يە. قورعالجىن اۋدانىنداعى «استانا-اگروپرودۋكت» كاسىپورنىنىڭ ەت ونىمدەرى ماسكەۋ قالاسىنىڭ سۋپەرماركەتتەرىندە ساتىلۋدا. ال ەڭبەكشىلدەر اۋدانىنداعى «كازبيف» جشس ءىرى قارا ەتى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنا, سۆەردلوۆ, لەنينگراد, چەليابى وبلىستارىنا, كراسنودار ولكەسىنە, قىتايعا شىعارىلا باستادى. ءسۇت ءوندىرۋ كاسىپورىندارىنىڭ «سادوۆوە», «وداري», «زوركين لۋگ» ساۋدا ماركاسى رەسەيمەن شەكارالاس وڭىرلەرگە كەڭىنەن تانىس. «قازگەرقۇس» كومپانياسى وندىرىستىك جۇيەنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە قوسۋ ناتيجەسىندە ورتالىق ازيا مەن تاياۋ شىعىسقا جۇمىرتقا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك الماق.
الەمدە ورىن الىپ وتىرعان داعدارىستى جاعدايلاردى ەسكەرمەۋگە بولمايدى. قازىر قازاقستاندىق ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالعان بالامالى قۋات كوزدەرىن يگەرۋگە جاپپاي باسىمدىق بەرىلۋدە. مۇندا دا ىرگەلى ىزدەنىستەر بار. فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ سوزدەرىنەن اتباسار اۋدانىندا 41,7 ميلليارد تەڭگەنىڭ كۇن ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىنىڭ جوباسى, ارشالى اۋدانىندا 99,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ 100 مۆت قۋاتتاعى جەل پاركى, تسەلينوگراد اۋدانىندا «KB Enterprises» سەرىكتەستىگىنىڭ 55,8 ميلليارد تەڭگەلىك كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىناتىنىن بىلدىك.
فورۋمدا كادر ماسەلەسى ارنايى ءسوز بولعانى قۇپتارلىق. ءۇستىمىزدەگى جىلى دۋالدى نەگىزدە كاسىبي ءبىلىم بەرۋمەن 38 كوللەدج اينالىسۋدا. وندا 21 مىڭنان استام وقۋشى 94 ماماندىق بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتىر. بۇل – ولكە تىنىسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان يگى قادام.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
كوكشەتاۋدا جۇما كۇنىنىڭ كەشىندە وتكەن «اقمولا وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتى» فورۋمى كوپ جينالىستارعا قاراعاندا, ەرەكشەلىگىمەن كوزگە ءتۇستى. مۇنداعى باستى ارتىقشىلىق ەركىن پىكىر اۋانىندا ورتاق ءتۇيىن جاسالىپ, ناقتى ىستەرگە جول باستالۋىندا دەر ەدىك. بيلىك پەن كاسىپكەرلىك ەليتانىڭ ەل مۇددەسىندەگى ارىپتەستىگى دە شىنايى كورىنىس تاپقانىن بولەكتەپ ايتقان ءجون.
ناتيجەدەن باستايىق. فورۋمدا وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين «KB ENTERPRISES» جشس باس ديرەكتورى تايلان كارامانليمەن كۇن ەلەكتر ستانساسى, جىلىجايلار, قويان ءوسىرۋ فابريكاسى, بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قۇرىلىستارى (ينۆەستيتسيانىڭ جالپى سالىمى 677 ميلليارد تەڭگە), «قازاقالتىن» تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق كونتسەرنىنىڭ باس ديرەكتورى ەۆگەني بالاشوۆپەن تەحنوگەندىك مينەرالدى قۇرىلىمداردى قايتا وڭدەۋ جونىندەگى جاڭا فابريكالار قۇرىلىسى (27,5 ملرد. تەڭگە), «Bavaria Product اوق» قۇرىلتايشىسى حەنريك ۆويگتپەن 2050 باس شوشقا ءوسىرۋ كەشەنى مەن قايتا وڭدەۋ كاسىپورنىن سالۋ (7,7 ملرد. تەڭگە) تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. بۇل مامىلە جاسالعان 10 مەموراندۋمنىڭ ۇشەۋى عانا. ايتا كەتەتىن ءبىر جاعداي, وسى 10 اسا ءىرى كومپانيانىڭ باسشىلارى فورۋمدا ءوز كاسىپورىندارى تۋرالى جوبالىق تانىستىرىلىمدار تۇرعىسىندا ءسوز سويلەگەندىگى.
وبلىستىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىن دە ىسكەرلىك قوزعالىسقا ءتۇسىرىپ وتىر. جاقسى مىسال رەتىندە تاعى دا مەموراندۋمدارعا جۇگىنەيىك. فورۋمنىڭ سالتاناتتى مىنبەرىندە كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ پەن «ەسىل» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى امانتاي سەيفۋللين وبلىس ورتالىعىندا يندۋستريالىق ايماق قۇرۋ, ستەپنوگور قالاسىنىڭ اكىمى ءانۋار كۇمپەكەەۆ پەن «Astana NAN» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى بوريس تسوكتوەۆ اگروحيميالىق كلاستەر ءتۇزۋ, جارقايىڭ اۋدانىنىڭ اكىمى اسقاربەك ۇيسىمباەۆ پەن «ماسال تبك» جشس باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى مارات ەرمەكوۆ 274,3 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان «ماسال كەنىشىنەن تەمىر رۋداسىن ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ» ينۆەستيتسيالىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ, تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ اكىمى مالعاجدار ءتاتكەەۆ پەن «EQS ەۋروپالىق ساپالىق سەرۆيس» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى شاحيم ناسيبوۆ 100 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندەگى تراكتور زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى ءوزارا ىنتىماقتاستىق قۇجاتىنا قول قويدى. جالپى, كوكشەتاۋ مەموراندۋمىنىڭ جيىنتىق قورى 1,2 تريلليون تەڭگەنى قۇراپ وتىر.
اتالعان مىسالداردىڭ ءوزى اقمولا وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىنىڭ جوعارىلىعىن عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ساياساتىنىڭ سارابدالدىعىن ايعاقتايدى. سونىمەن ءبىر مەزەتتە, استانالىق ءوڭىردىڭ مۇنداي سەرپىندى قادامعا ناقتى نەگىز قالاي بىلگەنى كوڭىل ءوسىرەدى. بۇعان وبلىس اكىمىنىڭ بايانداماسىنا سىلتەمە شولۋىمىز دالەل بولاتىنداي.
– يندۋستريالاندىرۋ مەن ەكونوميكالىق ءوسىم قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ نەگىزگى تۇتقاسى, – دەدى س.كۋلاگين. – يندۋستريالاندىرۋدىڭ قازىرگى زامانعى تەتىكتەرىن پايدالانباي باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك مەملەكەت قۇرۋ مۇمكىن ەمەس. مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەگەن ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ورىنداۋ بارىسىندا اقمولا وڭىرىندە ونەركاسىپتىڭ باسىمدىق بەرىلگەن سەكتورىندا ستراتەگيالىق ينۆەستورلار تارتۋ, ەكسپورتتىق الەۋەتتى ۇلعايتۋ, جوعارى تەحنولوگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ماقساتتى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
وبلىس رەسپۋبليكامىزداعى تەمىرجول پودششيپنيكتەرىنىڭ 100 پايىزىن, جۇك اۆتوكولىكتەرىنىڭ – 40, جوعارى ساپالى بيدايدىڭ, التىن مەن كەراميكالىق كىرپىشتىڭ ارقايسىسىنىڭ 30 پايىزىن ءوندىرەدى. باسقا دا سالالار بويىنشا جەتەكشى ورىن قامتاماسىز ەتىلگەن. وبلىستا ەكسپورتقا باعىتتالعان 17 جوبا ىسكە اسىرىلدى.
ۋاقىت اعىمىنداعى وزگەرىس وبلىستى اگرارلىق-يندۋستريالىق وڭىرگە اينالدىرۋىمەن قۇندى. وبلىس اكىمى مۇنى تومەندەگىدەي تسيفرلارمەن نەگىزدەدى. ايماقتىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا 671 ميلليارد تەڭگەنىڭ 107 جوباسى ەنگىزىلگەن. بۇنىڭ 62-ءسى ءجۇزەگە اسىرىلىپ, 6300 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپتى. كاسىپورىنداردى تولىق قۋاتىنا قوسۋ بەلگىلەنگەن كەستە تالابىندا باقىلاۋدا ۇستالىپ وتىر. قازىرگى كۇنى ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ 36 پايىزى جاڭادان قاتارعا قوسىلعان كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسىندە جانە بۇلاردان بيۋدجەتكە 17 ميلليارد تەڭگە قارجى تۇسكەن. وبلىستىڭ بىلتىرعى جىل مەن بيىلعى جارتىجىلدىقتا ونەركاسىپ ءونىمى ءوندىرىسىنىڭ رەيتينگىندە الدىڭعى ورىننان كورىنۋىندە اتالعان كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى بارشىلىق. سونداي-اق, جۇمىس ءىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتپاۋعا جەتە كوڭىل بولىنۋدە.
وبلىستا اگروونەركاسىپ كەشەنى وراسان زور مۇمكىندىككە يە. قورعالجىن اۋدانىنداعى «استانا-اگروپرودۋكت» كاسىپورنىنىڭ ەت ونىمدەرى ماسكەۋ قالاسىنىڭ سۋپەرماركەتتەرىندە ساتىلۋدا. ال ەڭبەكشىلدەر اۋدانىنداعى «كازبيف» جشس ءىرى قارا ەتى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنا, سۆەردلوۆ, لەنينگراد, چەليابى وبلىستارىنا, كراسنودار ولكەسىنە, قىتايعا شىعارىلا باستادى. ءسۇت ءوندىرۋ كاسىپورىندارىنىڭ «سادوۆوە», «وداري», «زوركين لۋگ» ساۋدا ماركاسى رەسەيمەن شەكارالاس وڭىرلەرگە كەڭىنەن تانىس. «قازگەرقۇس» كومپانياسى وندىرىستىك جۇيەنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە قوسۋ ناتيجەسىندە ورتالىق ازيا مەن تاياۋ شىعىسقا جۇمىرتقا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك الماق.
الەمدە ورىن الىپ وتىرعان داعدارىستى جاعدايلاردى ەسكەرمەۋگە بولمايدى. قازىر قازاقستاندىق ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالعان بالامالى قۋات كوزدەرىن يگەرۋگە جاپپاي باسىمدىق بەرىلۋدە. مۇندا دا ىرگەلى ىزدەنىستەر بار. فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ سوزدەرىنەن اتباسار اۋدانىندا 41,7 ميلليارد تەڭگەنىڭ كۇن ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىنىڭ جوباسى, ارشالى اۋدانىندا 99,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ 100 مۆت قۋاتتاعى جەل پاركى, تسەلينوگراد اۋدانىندا «KB Enterprises» سەرىكتەستىگىنىڭ 55,8 ميلليارد تەڭگەلىك كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىناتىنىن بىلدىك.
فورۋمدا كادر ماسەلەسى ارنايى ءسوز بولعانى قۇپتارلىق. ءۇستىمىزدەگى جىلى دۋالدى نەگىزدە كاسىبي ءبىلىم بەرۋمەن 38 كوللەدج اينالىسۋدا. وندا 21 مىڭنان استام وقۋشى 94 ماماندىق بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتىر. بۇل – ولكە تىنىسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان يگى قادام.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار
تۇلعا • كەشە
اۋا رايى • كەشە
يران ورمۇز بۇعازىن قايتا جاپتى
الەم • كەشە
يران اۋە كەڭىستىگىن ءىشىنارا اشتى
الەم • كەشە
ءال-فارابي داڭعىلىندا جول ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعاندار ۇستالدى
ايماقتار • كەشە
جەردە ماگنيتتىك داۋىل باستالدى
وقيعا • كەشە
