وڭىرارالىق بايلانىس تەرەڭدەتىلەدى

بۇگىنگى كۇنى ىشكى ينتەگ­را­تسيالىق جۇيەلەر مەن وڭىرارالىق كووپەراتيۆتەردى دامىتۋ ءىسى ايى­­رىقشا مانگە يە. ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جەتەكشىلەرىنە ەلباسىنىڭ بەرگەن تاپسىرماسى ءدال وسى تۇستان تامىر تارتادى. مۇنداعى باستى ماقسات – يمپورتتىق تاۋارلار كولەمىن بارىنشا شەكتەپ, قازاقستاندىق ونىمدەردى تۇتىنۋعا بارىنشا كەڭ جول اشۋ. قازىر بۇل مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ باستى جولدارىنىڭ ءبىرى – تاۋار الماسۋ جونىندەگى ءوڭىر­ارالىق بايلانىستاردى تەرەڭ­دەتۋ بولىپ وتىر. بۇل ءۇشىن سوڭعى كەزدە ەلىمىزدىڭ وبلىستارى اراسىندا ءتيىس­تى كەلىسىمشارتتار جاساۋ ءتار­تىبى قالىپتاسىپ, ورنىعا باستادى. جاقىندا وسى ۇردىسكە ساي با­تىس قازاقستان وبلىسى مەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمدەرى التاي كولگىنوۆ پەن بولات باقاۋوۆ وڭىرارالىق كووپەراتيۆتەر­دىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋ تۇرعىسىنداعى مە­موراندۋمعا قول قويدى. اشىعىن ايتقاندا, كوپتەگەن قازاقستاندىق كاسىپورىندار وزدەرىنە قاجەتتى ونىمدەر ىشكى رىنوكتا جەتكىلىكتى ءارى ونىڭ ساپاسى دا باسەكەلەستىككە توتەپ بەرە الاتىنداي دەڭگەي­دە بولا تۇرسا دا, ونى تاياۋ جانە الىس شەتەلدەردەن, سونىڭ ىشىندە رەسەيدەن ساتىپ الىپ ءجۇر. ءوڭىر­ارالىق تاۋار الماسۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ءىسى وسى قۇپتاۋعا قيىنداۋ تاجىريبەنىڭ تىزگىنىن تەجەي الادى. بۇعان قازىردىڭ وزىندە ناقتى مىسالدار كەلتىرۋگە بولادى. ايت­ا­لىق, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ىسكەرلىك توپتاردان قۇرىلعان ءىرى دەلەگاتسياسى وسى كەزگە دەيىن سولتۇستىك قازاقستان, اتىراۋ, ماڭ­­عىستاۋ وبلىستارىندا جانە الماتى قالاسىندا بولىپ, وسى كەزدەسۋلەر بارىسىندا ولار ءوز­دەرىنە قاجەتتى كوپتەگەن تا­ۋار ءتۇر­لەرىن الۋعا قول جەتكىزدى. ورال وڭىرىنە جىلۋ قۇبىرلارى ءۇشىن قول­دانىلاتىن تۇربالار مەن جول قۇرىلىسىنا قاجەتتى باس­تى ماتە­ريالدىڭ ءبىرى بيتۋمنىڭ جەت­كىزىلۋى – وسى ساپارلاردىڭ ءناتي­جەسى. ال ءوز كەزەگىندە كەرەكۋ مەن ورال ءوڭىرىنىڭ  تاۋار ءوندىرۋشى­لەرى, كاسىپكەرلەرى مەن ورتا جانە شا­عىن بيزنەس وكىلدەرى قان­داي ءونىم­دەرىمەن الماسا الادى؟ ءبىر-بىرىنە نەندەي تاۋارلاردى ۇسىنباق؟ مەموراندۋمعا قول قويۋ ءراسىمى مەن بۇدان كەيىنگى كەزدەسۋلەر بارىسىندا بۇل ساۋالعا تولىقتاي جاۋاپتار قايتارىلدى. پاۆلودار – رەسپۋبليكامىزداعى ءىرى يندۋستريالدىق وبلىستاردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى بولىپ تابىلادى. ال ءوز كەزەگىندە مۇنداي ءوندىرىستى وڭىرگە قاجەتتى ماتەريالدار قاي كەزدە دە بولماي تۇرمايدى. بۇل تۇرعىدا پاۆلودارلىقتار اقجايىق ايماعىنداعى «ستەك­لو-سەرۆيس» جشس, «ورال ساۋ­دا-ونەركاسىپ كومپانياسى» جشس, «ورال ترانسفورماتور زا­ۋىتى» جشس سياقتى ءىرى كا­سىپورىنداردى ارالاپ, ولاردىڭ ونىمدەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ورال قالاسىنداعى «زەنيتتەحسەرۆيس» كاسىپورنىنىڭ ماشينا جاساۋ وندىرىسىنە قاجەتتى ونىمدەرىنە دە سۇرانىس جوعارى. كەرەكۋ ءوڭىرىنىڭ تۇتىنۋىنا قاجەتتى ورال­دىق ءونىم تۇرلەرىنىڭ تىزبەگى تەك مۇ­نىمەن شەكتەلمەيدى. ەلىمىزدىڭ باتىس قاقپاسىنداعى ينۆەستورلاردى پاۆلودارلىقتار نەندەي ءونىم تۇرلەرىمەن قىزىقتىرا الادى؟ بۇل جونىندە گازەت تىلشىسىنە پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى بولات باقاۋوۆ ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزدى: – پاۆلودار وبلىسى  قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكامىزداعى  ينۆەستيتسيا قۇيۋ ءۇشىن تارتىمدى وڭىرلەردىڭ قاتارىنان ورىن الادى. اسىرەسە, ايماعىمىزدا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قول­جە­تىمدىلىگى, ونەركاسىپتىك كوو­پەراتسيا ءمۇم­كىندىگى جانە ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ مەن قور­عاۋ جۇيەسى قالىپتاسقان. ءبىز بۇگىن باتىس­قازاقستاندىق ءارىپ­تەستەرىمىزبەن كوپتەگەن ءىرى جو­با­لاردى بىرلەسىپ اتقارۋ جونىندەگى  كەلىسىمگە قول قويدىق. ونىڭ اياسى – ونەركاسىپ, قۇرىلىس يندۋسترياسى جانە اگروسەكتور ونىمدەرى سالالارىن قامتيدى. بۇل جونىندە ەكى جاقتان قۇرىلعان جۇمىس تو­بى كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن ماسەلەلەردىڭ بۇگە-شەگەسىن تە­رەڭ تۇردە تالداپ, اياعىنا دەيىن جەتكىزەتىن بولادى. ورال ءوڭىرىن­دە گازتۋربيندى ەلەكتر ستانسالارى قۇرىلىسى جاقسى دامىعان. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, قازاقستان­نىڭ بىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيە­سى كەرەكۋ وڭىرىنەن تارتىلادى. وسى تۇرعىدا ورالدىقتارعا «قازەنەرگوكابەل» كاسىپورنى ارقىلى قولداۋ كورسەتۋدى ويلاپ وتىرمىز. قازىردىڭ وزىندە باتىس وڭىرگە ەكى قازاندىق جاساۋ زاۋى­تى جۇمىسقا كىرىسۋ قامىندا, – دەدى ول. ەكى وڭىردەگى اكىمدىكتەر مەن بيزنەس قاۋىمداستىقتاردىڭ كەز­دەسۋىنە جالپى سانى 30 كاسىپ­ورىن قاتىستى. ونىڭ 12-ءسى پاۆ­لودار وبلىسىنىڭ ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سەك­تور­لارىنداعى وڭدەۋشى كاسىپورىندار. كەزدەسۋ بارىسىندا باتىس قازاق­ستان­نىڭ كەرەكۋ وڭىرىمەن مۇناي-گاز ونەر­­كاسىبى سالاسىنداعى ءارىپ­تەس­تىكتى دامىتۋ قاجەتتىلىگى جانە تا­ماق ونەركاسىبى ونىمدەرىن ورال قالاسىنىڭ ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى ساتىلىمعا شىعارۋدىڭ الەۋەتى زور ەكەندىگى اتالىپ ءوتتى. مىنە, ەۋرازيالىق ەندىكتە ەرتىس پەن جايىق تولقىن­دارى وسىلايشا توعىستى. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» باتىس قازاقستان وبلىسى سۋرەتتە: مەموراندۋمعا قول قويۋ ءساتى