ەسەڭ كەتپەسىن دەسەڭ, ەشكى ءوسىر

ابات وتەگەنوۆ ەشكى ءوسىرۋدى بۇرىننان ويلاستىرىپ جۇرەدى ەكەن. ماماندىعى ينجەنەر-مەحانيك جىگىت بۇعان دەيىن استانادا تۇرىپ كەلگەن. ءتاپ-ءتاۋىر جالاقى الاتىن جۇمىسى دا, استانانىڭ قاق ورتاسىندا جايلى پاتەرى دە بار بولاتىن. الايدا, كوكەيىنە قوناقتاعان ەشكى ءوسىرىپ, كاسىپكەرلىكپەن اينالىسسام دەگەن وي وعان جاتسا دا, تۇرسا دا مازا بەرمەدى. استانالىق كومپانيادا جۇ­مىس ىستەپ جۇرگەندە ەلىمىزدىڭ اي­ماقتارىندا قىزمەتتىك ءىس­سا­پاردا بولىپ ءجۇردى, اسىرەسە, سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي وبلىستارىنا ءجيى باراتىن. سون­داي ءىسساپارلاردىڭ بىرىندە اسىل تۇقىمدى  ەشكى وسىرەتىن  شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسىمەن تانىسۋى كوكەيدەگى ويىنا قان جۇگىرتكەندەي بولدى. ەشكى  ءوسى­­رەتىن شارۋانىڭ  شەكشەك اتانىڭ پايداسى, ونى ءوسىرۋدىڭ قىر-سىرى تۋرالى اسەرلى اڭگىمەسى جانە فەرماداعى كورگەندەرى اباتتىڭ  كوكەيىنە قونا كەتتى. كوپ كەشىكتىرمەي وسى كاسىپپەن اينالىسۋعا بەلىن بەكەم بۋدى. استاناداعى پاتەرىن ساتىپ, ءوزى تۋىپ-وسكەن قارعالى اۋدانى پەتروپاۆلوۆكا اۋىلىنا  ورالىپ, شەتكەرى جاقتان اۋلاسى كەڭ ءۇي ساتىپ الدى.  كوپ ۇزاماي ءوزى­نىڭ ەشكى فەرماسىن اشتى. تۇرعىن ءۇيدى اۋىلدىڭ شەتىنەن تاڭداۋىنىڭ سەبەبى, ەشكىلەردى جايىلىمعا شىعارۋعا  ىڭعايلى بولسىن دەگەنى ەدى. – ارينە, باستاپقىدا مەنى كەيبىرەۋلەر اقىماق دەپ ويلاعان بولار. استاناداعى جايلى ءپا­تەرىن, بەدەلدى كومپانياداعى جالاقىسى جوعارى قىزمەتىن تاس­تاپ كەلگەنى نەسى دەپ تاڭعال­عاندارىنا دا شەك كەل­تىرمەيمىن. مەن بۇل شەشىمگە جان-جاقتى ويلاستىرىپ, سانالى تۇردە كەلدىم. ءوز ءىسىمدى اشىپ, كاسىپكەرلىك­پەن اي­نالىسىپ, ناتيجەسىن كورگىم كەلدى. ەڭ باستىسى, تۋعان تو­پى­راعىما ورالدىم. وسىندا مەنىڭ ءتورت  تۋعان باۋىرىم, دوس­­تارىم تۇرادى. تۋعان جەر قا­شاندا جۇرەگىڭە جاقىن بولا­تىنىن مەن الىستا جۇرگەندە اي­رىقشا سەزىندىم,– دەيدى ابات ورىنباسار ۇلى. ونىڭ تۋعان جەرگە كەلىپ, ەشكى فەرماسىن اشۋ جونىندەگى ويىن جولداسى اسىلجان دا, ۇلى داۋلەت تە قولداي كەتتى. ءسويتىپ, ءوزى­­نىڭ تۋعان جەرى, ءبىلىم العان  پەتروپاۆلوۆكا  اۋىلىنان ءبىر-اق شىقتى. الايدا, بىردەن نەسيە الۋعا اسىقپادى. العاشقىدا ءىستى باستاۋعا جەتەتىندەي قارجىسى بولعاندىقتان  قارىزعا كىرۋگە بوي ۇرمادى. ومبى قالاسىنا بارىپ, سۇتتىك باعىتتاعى اسىل تۇ­قىمدى ون ەشكى ساتىپ الدى. ەش­كىلەر كەلەسى جىلى لاقتادى. ءسويتىپ, ەشكىلەردىڭ سانى كوبەيە ءتۇستى. ەشكى سانى ءوز تولىمەن ءوس­كەن سايىن قورانىڭ تارلى­عى سەزىلە باستادى. اعالارىمەن  اقىل­­­داسىپ, لاقتارىمەن بىرگە  200 ەشكىگە ارنالعان باز سالدى. ونى ەشكىلەردى ۇستاۋعا جانە باعىم-كۇتىم تالاپتارىنا ساي ەتىپ سالدى جانە قوندىرعىلار ورناتتى. قورانىڭ ىشىندە  قا­لىپتى تەمپەراتۋرانى ۇستاۋ ءۇشىن جىلۋ جۇيەسىن جۇرگىزدى, ەدەن­­نەن اناعۇرلىم جوعارى ەتىپ ناۋا جاسادى. لاقتار ءۇشىن  ورىن جاساقتادى. ەشكىلەردى ساۋا­تىن ورىن دايىندادى. ءبىر سوزبەن ايت­­قاندا, مۇنداعى بارلىق جاعدايدىڭ زووتەحنيكالىق-مال­دارىگەرلىك تالاپتارعا ساي بولۋىنا قاتتى نازار اۋداردى. كەيىن تاعى ءبىر شاعىن ءۇي سالىپ الدى. قازىر وندا ءسۇت وڭدەۋ تسەحى ورنالاسقان. وعان ءسۇتتى پاستەرلەۋ قوندىرعىسىن جانە توڭازىتقىش كامەرا قويدى. قوستانايداعى «مالشى» فيرماسىنان ءسۇتتى سالقىنداتاتىن قوندىرعى ساتىپ الىپ ورناتتى. سەبەبى, ءسۇتتى ساۋىپ العاننان كە­يىن سالقىنداتپاسا بولمايدى, ساپاسى بۇزىلادى. قازىر «اقسۇت پەتروپاۆل» شارۋا قوجالىعىندا لاقتارىمەن قوسا ەسەپتەگەندە ەشكى سانى 100-گە جەتتى. بيىلدىڭ وزىندە 44 لاق الدى. ەشكىلەردىڭ اراسىندا ەگىز جانە ۇشتەن لاقتايتىندارى كوبەيىپ كەلەدى. وسىنى ەسكەرگەن شارۋا جىگىت بازانىڭ جانىنان بىرنەشە اشىق اۋلالار  جاساعان. وندا ەشكىلەر مەن لاقتار بولەك ۇستالادى. – وسىنشا مالدىڭ باعىم-كۇتىمىنە قاراۋ ءۇشىن اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ار­قىلى ءۇش  ادامدى جۇمىسقا الدىم. ونىڭ ەكەۋى – تەحنولوگ ماماندار. سونداي-اق, ەشكىلەردى با­عۋعا, كۇتۋگە جولداسىم مەن ۇلىم قولعابىس بەرەدى. ەشكىلەر دە, لاقتار دا دەرەكتەر بازاسىندا تىركەلگەن, وزدەرىنىڭ ءنومىرى, زوو­­تەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك تا­لاپتارعا ساي ارناۋلى ءتول­قۇ­جاتى بار. ءسۇتتىڭ باسىم ءبو­لىگى لاقتاردى ازىقتاندىرۋعا كەتەدى. قازىر كۇنىنە 25 ليتر ءسۇت وتكىزەمىز. بۇگىنگى تاڭدا 27 ەشكى ساۋىلۋدا. ولاردىڭ ارقايسىسى كۇنىنە 2 ليتر ءسۇت بەرەدى. كۇزگە تامان 50 ەشكى ساۋىلاتىن بولادى. بولاشاقتا ساۋىلاتىن ەش­كى سانىن 100-گە جەتكىزۋدى كوزدەۋدەمىز. اتاقتى اۆيتسەننا ايتقانداي, ەشكى – اياعىمەن ءجۇ­رەتىن ءدارىحانا. ونىڭ ءسۇتىنىڭ ەمدىك قاسيەتى مول. سۇتتەگى ۆيتاميندەر ادامداردىڭ يممۋنيتەتىن نىعايتادى, ءتۇرلى اسقازان اۋرۋلارىنا ەم, ورگانيزمگە ءسىڭىمدى. ەشكىنىڭ ءسۇتى انانىڭ سۇتىمەن پارا-پار ەكەنىن حالىق بىلەدى. سوندىقتان سۇرانىس كوپ, – دەيدى ابات وتەگەنوۆ. شارۋا ەشكى ءسۇتىنىڭ ءار ليتر­ىن 500 تەڭگەدەن وبلىس ورتا­لى­عىنداعى بازارلارعا كوتەر­مە باعامەن وتكىزەدى. ءسۇت تسەحتا زا­لالسىزداندىرىلعاننان كە­­يىن پلاستيك شولمەكتەرگە قۇيىلادى. قازىر ەشكى سۇتىنە سۇ­رانىس جوعارى. شارۋا قوجالىعى دايىنداعان ەشكى ءسۇتىنىڭ ءوز تۇتىنۋشىلارى بار. ولار تەلەفون شالىپ, تاپسىرىس بەرەدى. ءتىپتى, ارنايى ىزدەپ كەلىپ ساتىپ الاتىندار قاتارى دا كوبەيۋدە. فەرمەرگە جەرگىلىكتى ات­قا­رۋشى بيلىك تە قولداۋ كور­سەتۋدە. ۇستىمىزدەگى جىلى وعان 155 گەكتار جايىلىمدىق جەر ءبو­لىندى. شارۋا  مال ازىعىن دا ءوز كۇشىمەن دايىنداعالى وتىر. ابات وتەگەنوۆ  بولاشاقتا ەشكى سانىن 200-گە جەتكىزگەن, ىرىمشىك, باسقا دا ءسۇت ونىمدەرىن شىعاراتىن تسەح اشۋدى ويلاستىرۋدا. ول اۋىل شەتىنەن ەت­تىك باعىتتاعى ءىرى قارا فەرماسىن اشۋعا جەر تەلىمىن الىپ قويىپتى. مىنە, استانادان جايلى تۇرمىسىن شارۋانىڭ مازاسىز تىرلىگىنە ايىرباستاعان «اق­سۇت پەتروپاۆل» شارۋا قو­جا­لىعىنىڭ جەتەكشىسى ابات وتەگەنوۆتىڭ قول جەتكەن تابىس­تارى ازىرگە وسىنداي. بۇل ۇلكەن ءىستىڭ باستاماسى عانا ەكە­نىنە, بولاشاقتا تابىس ارناسى بۇ­دان گورى دە كەڭەيە ءتۇ­سەتىنىنە ءبىز ونىڭ شارۋاقور قولتاڭباسىنان ايقىن اڭعاردىق. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە وبلىسى, قارعالى اۋدانى