ءۇرجار يندۋسترياسى

جاقىندا وبلىس ورتالىعىندا ءۇرجار اۋدانىنىڭ اكىمى سەرىك زاينۋلدين اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, اتقارىلىپ جاتقان ىستەرىنەن حاباردار ەتتى. ءبىزدى قىزىقتىرعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ جايى بولدى. اۋدان اكىمى سەرىك زينابەك ۇلى­نىڭ ايتۋىنشا, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ بەس ايىندا اۋىل شارۋاشىلىعىندا 6 ميلليارد 346 ميلليون 700 مىڭ تەڭگەنىڭ ونىمدەرى شىعارىلعان. ال جىل باسىنان بەرى ونەركاسىپتە 966 ميلليون 900 مىڭ تەڭگەنىڭ ءونىمى شىعارىلىپ, وتكەن جىل­دىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا العا جىلجۋ بايقالعان. ەسەپتىك كەزەڭدە نەگىزگى كاپيتالعا جۇمسالعان ينۆەس­تيتسيا كولەمى 1536,7 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان. اۋدان­دا «ين­­­دۋس­تريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ين­­­­دۋس­تريالاندىرۋ كارتاسىنا «ءبات­ۋا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەستىگىنە قاراستى پلاستيكالىق قۇ­بىر زاۋىتى ەنگىزىلىپ, ول ءوز ءونىم­دەرىن شىعارىپ جاتىر. شەتەل ينۆەستيتسياسىن تارتۋ ماقساتىندا وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا كورشى قى­تاي ەلىنىڭ جانە ءبىزدىڭ باستامامىزبەن قۇنى 2,7 ميلليون اقش دوللارى بولاتىن ۇرجارداعى تەمىر-بەتون بۇيىمدارىن شىعاراتىن ينۆەستيتسيالىق جوباعا قول قوي­دىق. زاۋىت قۇرىلىسىنا 7 گەكتار جەر بەرىلىپ, قازىر وندا جاب­دىق­تاردى ورناتۋ جۇرگىزىلۋدە. اسىل تۇ­قىمدى مال شارۋاشىلىعىن قول­داۋ باعدارلاماسى بويىنشا جىل باسىنان اۋداننىڭ 110 شارۋا قوجالىقتارىنا اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن 57009,0 مىڭ تەڭگە كولەمىندە سۋبسيديا تولەندى. «العاباس» شارۋا قو­جالىعىنىڭ توراعاسى ماۋلەتبەك قاليەۆ بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن ايشىلىق الىستاعى اۆستراليادان «انگۋس» اسىل تۇقىمدى ءىرى قاراسىن اكەلىپ, ءوسىرىپ جاتىر. ول جەرسىندى, قازىر شارۋا قوجالىعى 1800 باس مالدى بورداقىلاۋدا. – وبلىس اكىمى د.احمەتوۆتىڭ تاپ­سىرماسىنا سايكەس تەرەڭ وڭدەۋ­مەن اينالىساتىن جىلىنا 30 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن فابريكا قۇرىلىسىن سالۋ ويدا بار,– دەيدى اۋدان اكىمى سەرىك زاينۋلدين. – اتالعان جوبانىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى, تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق ساراپتاماسى جانە بيزنەس جوسپارى دايىن. جالپى قۇنى 45 ميلليارد 22 ميلليون تەڭگە بولاتىن الىپ قۇرىلىس ىسكە قوسىلعان سوڭ 817 ادام جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلمەك. سونىمەن قا­تار, اۋدان كاسىپكەرلەرى ومارتا شارۋاشىلىعىن مىقتاپ قولعا العان, وتكەن جىلى جوعارى ساپالى 50 توننا بال ارنايى قوراپتارعا سالىنىپ, قىتايعا جونەلتىلگەن. قازىر ۇرجارلىقتار 200 تونناعا دەيىن بال ءوندىرىپ جاتىر. اۋداندا المانىڭ جاڭا سورتىن ءوندىرۋ قولعا الىنعان, سويا داقىلىن ءوسىرۋ دامىپ كەلەدى. اۋداننىڭ اتاق-داڭقىن شىعا­رىپ تۇرعان سۋى شيپالى, ادام اعزاسىنا اسا پايدالى الاكولدە وتكەن جىلى 109 مىڭ ادام دەم العان ەكەن. قازىرگى تاڭدا الاكول جاعالاۋىندا 120 تۋريزم نىساندارى جۇمىس ىستەپ تۇر. 88 دەمالىس ءۇيى, 18 اسحانا, ءبىر ءدارىحانا, 13 ساۋدا دۇكەندەرى جازعى ماۋسىمدا دەمالۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋدە. ءتۋريزمدى دامىتۋ جوباسى بويىنشا ەكى ءىرى جوبا جۇزەگە اسپاق. الاكول جاعالاۋىندا «دەگا» سەرىكتەستىگى جالپى قۇنى 250 ميل­ليون تەڭگە بولاتىن «اراسان-الاكول» دەمالىس ءۇيىن پايدالانۋعا بەرمەك. وندا 15 ادام جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلمەك. بيىل تاعى ءبىر اۋداننىڭ كاسىپكەرى ا.سۋىقباەۆ قۇنى 200 ميلليون تەڭگە بولاتىن دەمالىس ءۇيىن سالۋدى قولعا الماق. الاكول جا­عالاۋىنداعى «ءۇرجارايىم» بالا­لاردىڭ دەمالىس لاگەرىندە جىل سايىن جۇزدەگەن وقۋشىلار دەمالادى, دەنساۋلىقتارىن ءتۇ­زەپ, سپورتپەن شۇعىلدانادى. كە­لەر جىلى – اتاقتى ءانشى اسەت نايمانباەۆتىڭ 150 جىل­دىعى. وعان ازىرلىك جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. تاياۋدا مۇراجايدا ءما­­­­دەني شارا ءوتتى, ەندى ەسكەرتكىش ورناتىلماق. الايدا, اۋدان اكىمىن الاڭ­داتاتىن جايلار دا جوق ەمەس. الا­­­­كول ارناسىنان اسىپ, قاتتى تولقىندار تۋعان كەزدە جاعانى شا­يىپ, كولدىڭ ارناسى كەڭىپ, اۋىلعا قاراي جاقىنداپ كەلەدى. ءتىپتى, كول دەمالىس ۇيلەرىنە قاراي 15 مەترگە دەيىن جاقىنداعان. «ءبىر كەزدەرى كولدىڭ جاعالاۋىن بەكىتۋ ماسەلەسى كوتەرىلىپ, قارجى بولىنگەن ەدى,– دەيدى اۋدان باسشىسى. بيۋدجەتتەن 3 ميلليارد 840 مىڭ تەڭگە بولىنسە دە, ول قارجى جەتكەن جوق. جاعالاۋدى مەتالل قۇرساۋمەن شەگەندەۋ ءىسى العا باسار ەمەس». بۇدان كەيىن اۋدان باسشىسى سپورت جايلى ايتا كەتتى. بۇل كۇندەرى اۋداندا جۇزدەگەن سپورت مودۋلدەرى مەن سپورت الاڭدارى جۇمىس ىستەپ تۇر. وتكەن جىلى مامىربەك قارا­شەۆ دەگەن كاسىپكەر كولدەنەڭ اۋىلىندا قۇنى 90 ميلليون بولاتىن سپورت كەشەنىن سالىپ, جەرلەستەرىنە تارتۋ ەتتى. شاڭعىشى وكسانا ياتسكايا, بالۋاندار المات كەبىسباەۆ, اسەت ءمام­بەتوۆ اۋداننىڭ ماقتانىشتارى. جىل سايىن وتەتىن وبلىستىق حالىق ويىندارىندا اۋدان ساڭلاقتارى تابىسقا جەتىپ ءجۇر. وڭداسىن ەلۋباي, جۋرناليست شىعىس قازاقستان وبلىسى, ءۇرجار اۋدانى