ءتۇتىن تازارتقىش سۇزگىلەر ورناتىلدى

ەۋرازيالىق توپ (ERG) قۇرامىنداعى «قازحروم» تۇك» اق فيليالى – اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ ماماندارى اگلومەراتسيالىق تسەح پەن كاسىپورىننىڭ گاز تازالاۋ كەشەندەرىندە ءتۇتىن تازارتقىش سۇزگىلەر اۋىستىرۋدى باستاپ كەتتى.  ورناتىلعان ءتۇتىن تازارتقىش سۇزگىلەردىڭ جالپى الاڭى 72000 شارشى مەتر. جالپى, زاۋىت ىسكە قوسىلعالى دا 40 جىلدان استى. وندا وندىرىلەتىن قۇ­رامىندا حروم, كرەمني, مارگا­نەتس قوسپالارى بار فەرروقورىتپاعا دەگەن سۇرانىس الەم نارىعىندا جىلدان-جىلعا وسۋدە. جىلىنا 1,2 ميلليون توننا ءونىم وندىرەتىن مەتاللۋرگيالىق كاسىپورىندا 6 مىڭنان استام اقسۋلىق ەڭبەك ەتۋدە. ونەركاسىپتەن تۇسەتىن تابىستى عانا ەمەس, وندىرىستەن كەلەتىن ەكو­لوگيالىق زياندى دا ەسەپتەۋ كەرەك. كاسىپورىن تۋرالى ءسوز ەتەر بولساق, ونىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ جۇيەسى بويىنشا اتقارىپ جاتقان ىستەرىن  ايتۋعا تۋرا كەلەدى. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن زاۋىت OHSAS-18000 ات­تى قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ حالىقارالىق مەنەدجمەنت جۇيەسىن ەنگىزدى. وندىرىستىك قالدىقتاردى يگىلىككە جاراتۋ ءۇشىن اگلومەرات تسەحىن ىسكە قوستى. بۇل – زاۋىتتىڭ ەكو­لوگيالىق باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ينۆەستيتسيالىق بولىگى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, تالاي جىلعى عى­لىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى. مامانداردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, اگلومەرات تسەحى ەڭ الدىمەن ءون­دىرىس قالدىقتارىن قايتا وڭدەۋگە ءمۇم­كىندىك بەرەدى. جاڭا تسەحتا ۇساق قالدىقتار ارنايى تەحنو­لوگيا بويىنشا بىرىكتىرىلەدى, ءسوي­تىپ ىرىلەنگەن شيكىزات قايتادان قو­رىتپا وندىرىسىنە جىبەرىلەدى. ءناتي­جەسىندە تەحنولوگيالىق رە­جىمدى تۇراقتاندىرۋعا, پەشتەردىڭ ءونىم­دىلىگىن ارتتىرۋعا, شيكىزات شىعىنىن تومەندەتۋگە جول اشىلادى. ەلەكتر قۋاتى ۇنەمدەلەدى. اگلو­مەرات تسەحى­نىڭ ەكىنشى ءبىر تيىمدىلىگى – ونىڭ ەكولوگيالىق تۇرعىدان العاندا قاۋىپسىز بولىپ سا­­نالاتىندىعى. مۇندا سۇزگىشتەر مەن جەلدەتكىش قۇرىلعىلار جۇمىس ىستەيدى. جوعارى تەحنولوگياعا قۇرىلعان, جينالعان قالدىقتاردى قايتا ءوڭ­دەيتىن اۆتوماتتاندىرىلعان ءوندىرىس, گاز تازالاۋشى قۇرىلعىلار وندىرىستەن اۋاعا شىعاتىن قالدىقتىڭ 99,8 پايىزىن ءسۇزىپ, تازالايدى. – سۇزگىلەر ورناتۋ – بۇل  5 اي­­دا جا­­سالعان جۇمىس,– دەيدى زاۋىت­تىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى ۆ.چي­چيحين. – №1, №6 فەررو بال­قى­تۋ تسەحتارىندا, اگلومەراتسيا تسە­حىندا قوندىرعىلارعا ارنايى تۇردە  جوندەۋ جۇرگىزىلدى. جۇيە­لەردىڭ قۇبىرلارى مەن بەكىتكىش قوندىرعىلارىنا سۇزگىلەر ورناتىلدى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ كاسىپورىن جانە بۇكىل ەۋرازيالىق توپ ءۇشىن قورشاعان ورتانى قورعاۋ – ەرەكشە باسىم باعىت. ەكولوگيالىق جوبالارعا قار­جى ۇنەمدەۋگە بولمايدى. زاۋىت ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا,  نەگىزگى  ءتۇتىندى, گازدى  تارتۋ, ۇرلەۋ جاب­دىعى ورنالاسقان اگلوتسەحتاعى سورعىش بولىمىنە باسا نازار اۋدارىلدى. ەنەرگوجوندەۋ تسەحىنىڭ ماماندارى №46 پەشكە جاڭا گاز تازالاۋ قوندىرعىسىن ورناتۋ بارىسىندا اسقان شەبەرلىك, بىلىكتىلىك كورسەتتى. قازىر دە قوندىرعىعا ءتۇ­تىن تازارتقىش سۇزگىلەردى ورناتۋ ءۇشىن قىزۋ جۇمىس جالعاسۋدا.  سو­نىمەن بىرگە,  №45 پەشتىڭ ءتۇتىن شىعارۋ جۇيەسىنە  سۇزگى ورناتۋ  ءبىر­گە قاتارلاس جۇرگىزىلۋدە. ال, №1 تسەحتىڭ تۇتىننەن, گازدان تازالاۋ قۇبىر جۇيەلەرىنە ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما شەڭبەرىندە 2 قۋاتتى ەلەكترقوزعالتقىش  ورناتىلۋدا. قورشاعان ورتانى قورعاۋ – «قازحروم» تۇك» اق كاسىپورنىنىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. كاسىپورىن باسشىلىعى  تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنا وتكەن جىلى 5,8 ملرد. تەڭگە قارجى جۇمسادى. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار وبلىسى, اقسۋ  قالاسى