5 بۇركىت ەركىندىككە جىبەرىلمەك

«سۇڭقار» تالىمباعى تمد ەلدەرىندە جالعىز, الەمدە گەر­مانيادان كەيىن ەكىنشى بولىپ ەسەپتەلەدى. ورنيتولوگتاردىڭ مالىمەتىنشە, قازاقستاننىڭ تابيعي جاع­دايىن­داعى بۇركىت­تەردىڭ سانى بار بولعانى 2 مىڭ­داي عانا ەكەن. بۇل ولاردىڭ كو­بەيۋى ءۇشىن جەتكىلىكسىز. ال ولاردىڭ ازايىپ كەتۋىنە قۇس­تار بالاپان شىعاراتىن كەزدە ازىق قورىنىڭ كەمدىگى, برا­كونەرلەردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى, ورتتەر مەن جوعارى قى­سىمداعى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ زاردابى سەبەپ بولۋدا. «سۇڭقار» تالىمباعىنىڭ ديرەكتورى اشوت انزوروۆتىڭ ايتۋىنشا, بالاپاندار الدىمەن ۆولەرلەرگە ورنالاستىرىلادى. بۇل قۇستاردىڭ ەركىن ورتاعا بەيىمدەلۋى ءۇشىن ماڭىزدى ءسات. ارنايى ورىنداردا ولار ادامداردى كورمەيدى, ءوز ازىعىن ءوز بەتىنشە تاۋىپ جەۋگە ماشىقتانادى, سودان سوڭ تابيعي جاعدايدا كوبەيۋىنە جاعداي جاسالادى. – تابيعاتتا تابيعي ىرىكتەلۋ, تابيعي شىعىن دەگەن بولادى عوي. ياعني, ومىرگە بەيىمدەلمەگەن ءالسىز قۇس ولەدى. ونىڭ ۇستىنە بۇركىت جىلىنا بار بولعانى ءبىر نەمەسە ەكى جۇمىرتقا عانا سالادى. ال ءبىز, مامانداردىڭ ارقاسىندا سول شىعىنداردى ازايتىپ, قۇستاردىڭ كوبەيۋىنە جول اشامىز. ءبىز ءتىپتى, ەمبريوننىڭ جۇ­مىرتقادا دۇرىس دامۋىنا كو­مەك كورسەتە الامىز. بۇل ءۇشىن, بۇركىت جۇمىرتقالاعان كەزدە, ونىڭ جۇمىرتقاسى بۇركىتكە باي­­قاتپاي الىنىپ, ورنىنا وتىرىك جۇمىرتقا, ياعني مۋلياج قويىلادى. ال شىن جۇمىرتقا 45 كۇن ينكۋباتوردا 37,3 گرادۋس جانە 60-90 پايىزدىق ىلعالدىلىقتا ساقتالادى. جۇمىرتقانى جارىپ شىققان سوڭ, بالاپان 2 ايدان استام ۋاقىتقا «اتا-اناسىنا» قايتارىلادى. اتالىق بۇركىت پەن انالىق بۇركىت بالاپاندارىن جاقسى قابىلدايدى. ولاردى باۋىرىنا باسادى, قورەكتەندىرەدى, تاربيەلەيدى, – دەدى ا.انزوروۆ. بۇركىتتىڭ بالاپاندارى تابي­عاتقا 4-5 ايلىعىندا جىبە­رىلەدى. انزور اميران ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ۇشىرۋدى بۇل مەزگىلدەن كەشىك­تىرۋگە بولمايدى. ويتكەنى, ءدال وسى كەزدە تابيعاتتا جاس قۇستار, سارىشۇناقتار كوپ بولادى. ال ولاردى اۋلاۋ جاس بۇركىتتەرگە وڭايعا تۇسەدى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى