كەلەشەگى كەمەل قازاقستان

*سىرت كوز سىنشى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگى «قازاقستان: بەيبىتشىلىك, قاۋىپسىزدىك جانە دامۋ جولىمەن 25 جىل» دەگەن تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. وعان قاتىسقانداردىڭ ىشىندە قحر-ءدىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جانە تەرروريزمگە قارسى كۇرەس جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسارى چەن گوپين, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيى­مىنىڭ باس حات­شىسى راشيد اليموۆ, قىتاي كوممۋنيستىك پار­تيا­سى ورتالىق كومي­تەتى حالىقارالىق ءبولىمىنىڭ, قحر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, قحر مەملەكەتتىك كەڭەسى جا­نىن­داعى ەۋروپا جانە ازيا دامۋ ينستي­تۋتى­نىڭ, قىتاي حالىقارالىق قاتىناستار اكا­دە­­مي­يا­­سىنىڭ جانە باسقا دا قۇرىلىمدار مەن ديپ­­لو­ماتيالىق كورپۋستىڭ وكىلدەرى بولدى. وسى باسقوسۋدا دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋ­شىلار قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىلدار­داعى تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە سايلانۋىنا بايلانىستى دا وي-پىكىرلەرىن بىلدىرگەن ەدى. ليۋ بين, قحر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ەۋروپا جانە ازيا دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى: – قىتاي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى اتىنان قازاق­ستاندى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە سايلانۋىنا بايلانىستى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاۋىمدى جەتكىز­گىم كەلەدى. بۇل – ورتالىق ازيا تاريحىنداعى ەڭ العاشقى ۇلكەن جەڭىس. مۇنىڭ ءوزى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ايماقتىق جانە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى ءرولىنىڭ زور ەكەندىگىن انىق ايقىنداپ بەردى. سوندىقتان دا بۇل – قازاق­ستاننىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ورتالىق ازيا مەم­­لەكەتتەرىنىڭ باعا جەتپەس جەڭىسى. وسى جەڭىستەرى­ڭىز­بەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ – سارابدال ساياساتكەر. بۇل سوزىمە دالەل, قازاقستان مەملەكەتىنىڭ باسشىسى – تەك ءوز ەلىندە عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, حالىقارالىق قوعام­داس­­تىق­قا بايلانىستى دا باتىل ۇسىنىستارىمەن تانى­مال تۇل­عا. مەن استانادا جۇمىس ىستەگەن ەدىم. سون­دىق­تان وسى قالانىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە بىرنەشە جىل كۋا بول­دىم. قازىر قازاقستاننىڭ ەلورداسى ادام تانى­ماس­تاي ءوز­گەر­گەن. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان دا, اس­تانا دا دامۋ­دىڭ داڭعىل جولىندا بولاتىندىعىنا تولىق سەنىمدىمىن. قازاقستان مەن قىتاي – تاتۋ-ءتاتتى كورشى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ستراتەگيالىق ارىپتەس. ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ديپلوما­تيا­لىق قارىم-قاتىناستىڭ قالىپ­تاس­قانىنا 24 جىل بولدى. ەكىجاقتى تىعىز بايلانىس الداعى ۋاقىتتا دا ارتا بەرەتىنى ءسوزسىز. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسى سي تسزين­پيننىڭ باستاماسى بويىنشا جىبەك جولى بويىندا ەكونوميكالىق بەلدەۋ جاساۋ جونىندە 2013 جىلى استانادا ۋاعدالاستىق بولعان ەدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس قازىر بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونداي-اق, «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىنا بايلانىستى دا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس قالىپتاستى. بۇل رەتتە, جالپى قۇنى 24 ميلليارد دوللار بولاتىن 52 جوبا بەكىتىلدى. ەندى سونى جۇزەگە اسىرۋ قولعا الىنادى. ءبىز «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىن جان-جاقتى وقىپ تانىستىق. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كوزقاراستارىمەن تولىق كەلىسەمىز. كەلەشەكتە دە قازاقستان مەن قىتاي ايماق­تار مەن الەمنىڭ دامۋى جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتا­ما­سىز ەتۋ ىسىنە بەلسەندى ۇلەس قوسا بەرەدى دەپ سەنەمىز. چەن گوپين, قحر قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جانە تەرروريزمەن كۇرەس جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسارى: – نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قازاق­ستان 25 جىل ىشىندە وزىندىك داڭعىل دامۋ جولىنان ءوتتى. بۇگىنگى تاڭدا تمد ەلدەرى اراسىندا ىشكى جالپى ءونىم كور­سەتكىشتەرى بويىنشا ەكىنشى ورىن الادى. وسىعان قاراپ-اق, قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيا مەم­لەكەتتەرى اراسىندا قۋاتتى ەل ەكەندىگىن ايقىن اڭعارۋعا بولادى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قازاقستان يادرو­­­لىق قارۋ-جاراقتان باس تارتىپ, حالىقارالىق قاۋىپ­­­­سىز­­­دىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا باستاماشى ەل بولدى. مەن قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە سايلانعانىن ەستىگەندە قاتتى قۋاندىم. بۇل – قازاقستان­نىڭ دامۋى­نىڭ جانە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كورەگەن ساياساتكەر ەكەندىگىنىڭ ايقىن كورىنىسى. ونىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستان حالقى وزىندىك دامۋ جولىن تاڭدادى. الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس جاعدايىندا قازاقستان پرەزيدەنتى دۇرىس شەشىم قابىلداي ءبىلدى. كەلەشەكتە دە قازاقستان بارلىق قيىندىقتاردى جەڭىپ, ورتالىق ازياداعى تۇراقتىلىق پەن بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى كۇش-قۋاتى بولا بەرەتىندىگىنە سەنىمدىمىن. تسزيان نايچەن, قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى حالىقارالىق ءبولىمى التىنشى باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى: – قازاقستان بيىل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىن تويلايدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا قازاقستان حالىقارالىق دەڭگەيدە ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن الا ءبىلدى. بولاشاقتا دا بۇل ەل حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, ءوزارا ەكونوميكالىق بايلانىستى دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسا بەرەتىندىگىنە كۇمانىم جوق. قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنە سايلانۋىنىڭ ءوزى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ابىروي-بەدەلىنىڭ اسقاق ەكەندىگىن ايعاقتاپ بەردى. وسى جاقىندا عانا قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى حالىقارالىق ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سۋن تاو باستاعان قىتاي دەلەگاتسياسى قازاقستاندا بولىپ, پرەمەر-مينيستر كارىم ماسىموۆپەن, پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن, «نۇر وتان» پارتياسى باسشىلىعىمەن جانە باسقا دا ساياسي بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسكەن ەدى. قازاق­ستان­نىڭ قازىرگى ەكونوميكالىق جانە مادەني دامۋى ءبىزدى ەرەك­شە ءسۇيسىندىردى. وسى ساپار بارىسىندا ۇلتتىق مۋزەي­دە دە بولدىق, ەرەكشە اسەر الدىق. از ۋاقىتتىڭ ءىشىن­دە قازاقستاننىڭ ەلەۋلى تابىستارعا جەتكەنىنە كۋا بول­دىق. مۇنىڭ ءبارى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىندارلى سايا­سا­تى­نىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ وتىر. كەلەشەكتە دە قازاق­ستاننىڭ ءوسىپ-وركەندەي بەرەتىنىنە ەشقانداي كۇمان كەلتىرمەيمىن. جازىپ العان سادىق اكىجانوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» بەيجىڭ