التىنشى شاقىرىلىمنىڭ العاشقى ناتيجەسى

كەشە پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى بولىپ, وعان رەگلامەنتكە سايكەس ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين توراعالىق ەتىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. كۇن تارتىبىنە التىنشى ساي­لان­عان پارلامەنتتىڭ ءبىرىنشى سەسسيا­سىنىڭ جابىلۋى جانە پارلا­مەنتتىك كانيكۋل تۋرالى ماسەلە ەنگىزىلدى. وتىرىسقا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ, مەملەكەتتىك حات­شى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا, كونس­تيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ, ورتا­لىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقا­رىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ توراعالارى, ۇكى­مەت مۇشەلەرى, ەل پرەزيدەنتىنە تىكە­لەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرە­تىن ورگانداردىڭ باسشىلارى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, پرە­مەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ, پار­­لامەنت پالاتالارى اپپارات­تارىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى جانە باق وكىلدەرى قاتىستى. التىنشى شاقىرىلىمنىڭ العاشقى سەسسياسىنىڭ ءۇش ايدا اتقارعان جۇمىسى تۋرالى باياندامانى ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين جاسادى. ءسوزىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنە بيىل 25 جىل تولاتىن مەرەيتويىنان باستاعان توراعا ودان ءارى ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىنە قىسقاشا شولۋ جاسادى. بۇل جىلداردىڭ ءاربىر كۇنى, ءاربىر ايى, ءاربىر جىلى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى, وتە باعالى.   وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە ءبىز قازاقستاننىڭ دامۋ جولىن قالىپتاستىرىپ, بۇكىل الەم تانىعان ابىرويلى, بەدەلدى جانە ىقپالدى مەملەكەتكە اينالدىق. بۇل, ەڭ الدىمەن, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ, سو­نىمەن بىرگە, ارقاشاندا پرەزي­دەن­تىمىزگە تىرەك بولىپ, قولداۋ ءبىلدىر­گەن حالقىمىزدىڭ بەرەكە-ءبىرلى­گىنىڭ ناتيجەسى. ارينە, وسى ۇلكەن جولدا پارلامەنتتىڭ دە ەلى­مىز­دىڭ دامۋ جولىنا قوسىپ جات­قان ۇلەسى وتە زور. ءبىزدىڭ ەندىگى مىندەتى­مىز جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى باعا­لاپ, ساقتاي وتىرىپ, ودان ءارى مىق­تى مەملەكەتتىڭ دامىعان ەكونو­ميكالىق بيىكتەرىنە جەتۋ, دەدى ن.نىع­ماتۋلين. ودان ءارى توراعا التىنشى ساي­لانىمنىڭ ءۇش اي جۇمىس ىستەگەنىن ەسكە سالا وتىرىپ, وسى مەرزىمدە اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالدى. سونىڭ ىشىندە پرەزيدەنتتىڭ جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە موراتوري جاريالاعانىن اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ ارقاسىندا حالقىمىزدىڭ ەلباسىنا دەگەن سەنىمى بۇرىنعىدان دا ارتىپ, قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەن بەرەكەسى نىعايا ءتۇستى, دەدى ول. سونىمەن قاتار, جەر ماسەلەسىنە بايلانىستى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىر­ماسىمەن ارنايى كوميسسيا قۇرى­لىپ, وعان قوعامنىڭ بارلىق تاراپىنان وكىلدەر قاتىسقانى, ءسويتىپ, بەلسەندى جۇمىس جۇگىزىپ جات­قا­نى ايتىلدى. سوندىقتان, دەدى ول, ءبىز بۇكىل دەپۋتاتتىق كورپۋس بو­لىپ جەرگە قاتىستى تۋىندا­عان سۇ­راق­تاردى ءاربىر اداممەن تال­قى­لاپ, اقىلعا سالىپ, وڭ شەشىم قابىل­داۋىمىز قاجەت. سەسسيا بارىسىندا ەلباسىنىڭ ستراتەگياسىنا سايكەس قازاقستاندى جاڭعىرتۋعا ارنالعان وتە ماڭىزدى جۇمىستار قولعا الىنعانى ءجا­نە سونىڭ ناتيجەسىندە وتە ماڭىز­دى زاڭنامالىق قۇجاتتار قابىلدان­عانى كولدەنەڭ تارتىلدى. ەكى پالاتانىڭ 3 بىرلەسكەن وتىرىسى, ءماجىلىستىڭ – 12, سەناتتىڭ 6 جالپى وتىرىسى,  3 «ۇكىمەت ساعاتى», تۇراقتى كوميتەتتەردىڭ, جۇمىس توپتارىنىڭ وتىرىستارى ءوتتى. بۇل كەزەڭدە ءماجىلىس قاراۋىندا 42 زاڭ جوباسى بولدى. ال 7 زاڭ جوباسىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ وزدەرى ازىرلەدى. وسى سەسسيادا ءماجىلىس 13 زاڭ جوباسىن ماقۇلداپ, سەنات 12 زاڭ جوباسىن قابىلدادى, دەي كەلىپ, نۇرلان زايروللا ۇلى ولاردىڭ اسا ماڭىزدىلارىنا توقتالىپ ءوتتى. قابىلدانعان زاڭداردىڭ قاتار­ىندا «جەر كودەكسىنىڭ كەيبىر نور­ما­لارىنىڭ قولدانىسىن توقتاتا تۇ­رۋ تۋرالى», «تولەمدەر مەن تولەم جۇيەسى تۋرالى» زاڭ جوبالارى, ت.ب. اتالدى. پارلامەنتتە ءوت­كەن ۇكى­مەت ساعاتتارى مەن ءدوڭ­گەلەك ءۇس­تەلدەردە, كوشپەلى وتىرىس­­تاردا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق, ءبىلىم جانە ءما­دەنيەت, جاستار ماسەلە­لەرى ەرەكشە تالقىلانىپ, «نۇرلى جول» ين­فراقۇرىلىمدىق باعدار­لاما­سى­نىڭ ورىندالۋىنا نازار اۋدارىلدى, دەدى توراعا. سونىمەن قاتار, ول سەسسيا با­رى­­سىندا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان­­دارعا بارلىعى 115 دەپۋتاتتىق ساۋال جول­دانعانىن ايتتى. دەپۋتاتتار تەك قانا زاڭ شىعارۋشىلىقپەن اينالىس­پاي, ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىنە بەلسەنە ارالاسىپ, كوپتەگەن رەسپۋبليكالىق ءجا­نە حالىقارالىق دەڭگەيلەردەگى فو­رۋمدارعا قاتىستى, دەدى توراعا. وسى قاتاردا پارلامەنتشىلەرىمىزدىڭ حالىقارالىق ىستەرى تۋرالى دا اي­تىلدى. بۇگىنگى كۇنى ءبىزدىڭ پار­لامەنت 12 پارلامەنتارالىق ۇيىم­مەن جانە 80-نەن اسا ەلدەر­دىڭ پارلامەنتتەرىمەن ءوزارا ءارىپ­تەستىك ورناتتى. سونىڭ ءىشىن­دە تمد-عا مۇشە مەملەكەت­تەر­دىڭ پار­لامەنتارالىق اسسام­بلەيا­سىنىڭ, تۇركپاا مەن باسقا دا حالىق­ارالىق كونفەرەنتسيالار مەن فورۋم­داردىڭ جۇمىستارىنا بەلسەنە ارالاسىپ, پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى, ديپلوماتيانى دامىتۋعا جانە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتتى. سونىڭ ىشىندە ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ تارالىپ, تانىلۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسىلدى, دەدى ن.نىعماتۋلين. الدا اتقارىلعالى تۇرعان مىندەت­تەرگە شولۋ جاساعاندا شەشەن سەناتپەن بىرلەسىپ اتقارى­لاتىن جۇمىستاردىڭ جوسپارى جاسا­لاتىنىن جەتكىزدى. وندا مەم­لە­كەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى ماسە­لەلەرى ءبىرىنشى كەزەكتە ەسكەرى­لەتىن بولادى. بۇگىنگى كۇنى بۇكىل الەم­دە تەرروريزم مەن ەكسترەميزم­گە قارسى كۇرەس ءجۇرىپ جاتقان كەزدە پرەزيدەنت وسى سالادا زاڭ جوبا­لارىن جاساۋعا تاپسىرما بەرگە­نى اتاپ كورسەتىلدى. سوندىقتان ۇكى­مەتپەن بىرلەسە وتىرىپ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, حالقىمىزدىڭ بەيبىت ءومىرى مەن تىنىشتىعىن قورعاۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى جاسايمىز, دەي كەلىپ, ودان ءارى پرەزيدەنتتىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارى ودان ءارى ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىن كولدەنەڭ تارتتى. وسى جولدا پارلامەنت جۇمىسىنىڭ بارىنشا اشىق بولۋى دا ەرەكشە نازاردا بولادى. ويتكەنى, قوعامدىق پىكىرلەر مەن ۇسىنىستاردىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان پارلامەنتتە ازاماتتىق قوعام جانە باق وكىلدەرىمەن بارلىق ماسەلە اشىق تالقىلانادى, دەدى نۇرلان نىعماتۋلين. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان» سپيكەردىڭ سوزىنەن كەيىن كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە بويىن­شا پار­لامەنتتىڭ قاۋلىسى قابىل­دانىپ, التىنشى سايلانىمنىڭ العاشقى سەسسياسى جابىلىپ, دەپۋتاتتار كانيكۋلعا شىقتى.