ورگانيكالىق ونىمدەردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى

ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن تابيعي ەكولوگيالىق تازا ءونىم عانا دەپ ۇعاتىندار قاتەلەسەدى. ول جونىندە س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن «ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلميرا يساەۆا ايتتى. كۇنى كەشە اتالعان وقۋ ورنىن­دا وتكەن عىلىمي-تاجىريبەلىك كون­فە­رەنتسيا ومىرىمىزگە جاڭا ۇعىم­دار الىپ كەلىپ, كۇندەلىكتى تۇتى­نا­تىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ جاڭا ستان­دارتتارىن العا شىعار­دى. كونفە­رەنتسيانىڭ اشىلۋ سال­تانا­تىندا ءسوز العان اگروتەحني­كالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باسقارما ءتور­­اعاسى اقىلبەك كۇرىشباەۆ ءار ءىستىڭ جاقسى اياقتالۋى قالاي باستا­لۋى­نا بايلانىستى ەكەنىن ايتا كە­لىپ, ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشى­لى­عىنا قاتىستى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا قازاقستاندا ءبىرىنشى رەت وتكىزى­لىپ وتىرعانىنا نازار اۋدارتتى. ءسويتىپ, كونفەرەنتسياعا الىس-جاقىن بىرقاتار ەلدەردىڭ ەلشىلەرى مەن اتالعان سالاعا جەتىك ماماندانعان, حالىقارالىق دەڭگەيدە ەڭبەكتەرى ەلەنىپ جۇرگەن شەتەلدىك جانە وتاندىق عالىمدار قاتىسىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى جەتەكشى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا بىرقاتار جوبالاردى قولعا الىپ, وعان شەتەلدىك عالىمداردى دا قاتىستىرىپ جاتقانىن ايتتى. وعان قوسا الدا اتقارىلاتىن اۋقىمدى جۇمىستار جونىندە اڭگىمەلەدى. «قازاقستاندا حالىقارالىق ەرەجەلەر بويىنشا 300 مىڭ گەكتارعا جۋىق جەر سەرتيفيكاتتالعان, وننان استام قازاقستاندىق فيرمالار وزدەرىنىڭ ەكولو­گيالىق تازا ونىمدەرىن ەكس­پورت­قا شىعارىپ ءجۇر. ولار نەگى­زى­نەن ءداندى داقىلدار. ەلىمىزدە ورگا­ني­كالىق نارىقتىڭ تولىققاندى دامۋى ءۇشىن, الداعى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ جانىنان ۇلتتىق ينسپەكتسيالىق جانە سەرتيفيكاتسيالىق ورگاندار قۇرۋ قاجەت. بۇلارمەن بىرگە, رەس­پۋب­ليكانىڭ ورگانيكالىق اۋىل شارۋا­شىلىعى جاعدايىنداعى توپىراق-كليماتتىق ايماقتارىنا ارنالعان اۋىلشارۋاشىلىق ءونىم­دەرىن ءوندىرۋ مەن ولاردى قايتا وڭدەۋ جانە ساقتاۋدىڭ جاڭا اددي­تيۆ­تى تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جۇمىس­تارى بار. سونداي-اق, ولاردى جەتىل­دىرۋ بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ مىندەتتەرى تۇر», دەدى باسقارما توراعاسى. وتكەن جىلى ەلىمىزدە «ورگا­ني­كالىق ونىمدەردى ءوندىرۋ» تۋرالى زاڭ قابىلدانعانىن العا تارتقان اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى, بۇل ءونىمنىڭ الىس-جاقىن شەتەلدەردە نارىعى كەڭ, بولاشاعى زور ەكەنىنە توقتالدى. «ءبىزدىڭ كەيبىر فەرمەرلەر مەن ءتۇرلى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى ورگانيكالىق ءونىمدى تابيعي ەكولوگيالىق تازا ءونىم دەپ تۇسىنەدى. نەگىزىندە بۇل دۇرىس ەمەس, ورگانيكالىق ءونىم تابيعي تازا بولۋمەن قاتار, ءتيىستى تىڭايتقىشتار پايدالانىلعان جانە وزىق تەحنولوگيالار ارقىلى وندىرىلگەن ءونىم. ءبىز شارۋالارىمىز بەن جەر وڭدەيتىن ديحاندارىمىزعا جانە ولاردىڭ ءونىمىن ەكسپورتقا شىعاراتىن فيرمالارعا وسى ماسەلەلەردى, ياعني ورگانيكالىق ءونىمدى جەتىلدىرىپ جيناۋدىڭ بەلگىلى ءبىر تالاپتارى بار ەكەنىن دۇرىس ۇعىندىرا ءبىلۋىمىز ءلازىم», دەدى گ.يساەۆا. ۇكىمەت وكىلىنەن كەيىن ءسوز العان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى چجان حانحۋەي ۇلى دالا ەلى مەن اسپاناستى ەلىنىڭ كورشىلىك, دوستىق قارىم-قاتىناسىمەن قاتار, ەكونوميكالىق بايلانىسى جاقسى دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. ول قازاق اۋىل شارۋاشىلىعىنا قىتاي ينۆەستورلارىنىڭ قىزىعۋشىلىعى زور ەكەنىن ايتا كەلىپ, ولاردىڭ سانى دا كوپ ەكەنىن ءبىلدىردى. «سەبەبى, قىتايدا ورگانيكالىق ونىمدەردىڭ نارىعى جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدى. ويتكەنى, وسى تازا ونىمدەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ سانى ءسات سايىن ارتىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ەلدە ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى دامىپ جاتىر دەگەنىمىزبەن, باتىس ەلدەرىندەگى وسى سالانى مىقتاپ قولعا العان ەلدەردەن ۇيرەنەرىمىز ءالى دە كوپ. ءبىز ءبىر بىرىمىزدەن ۇيرەنىپ, ءبىر بىرىمىزگە كومەكتەسىپ وسى سالانىڭ كەڭ ورىستەۋىنە جول اشۋىمىز كەرەك», دەدى ەلشى. ءىس-شارادا ەلدەگى ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىس سەكتورىنىڭ جان-جاقتى پروبلەمالارى مەن بولاشاعى تالقىلاندى. بۇعان قوسا, وسى سالانى جاقسى دامىتىپ وتىرعان ەلدەرمەن تاجىريبە الماسۋ شاراسى دا ايتىلدى. ورگانيكالىق ونىمدەردىڭ سىرتتاعى نارىعىمەن تانىسىپ, وتاندىق ورگانيكالىق ونىمدەردى وعان جەتكىزۋ جۇمىستارىنا نازار اۋدارىلدى. كونفەرەنتسيانىڭ ەكىنشى جارتىسىندا «ورگانيكالىق ءونىمدى ازيا جانە ەۋروپا نارىقتارىنا جەتكىزۋ ماسەلەلەرى مەن ونىڭ كەلە­شەگى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان»