24 ماۋسىم, 2016

«دايەكسىز شىعىنداردان زارداپ شەگىپ جاتىر»

344 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
رۋستەم جۋرسۋنوۆ– دەيدى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم ءجۇرسىنوۆ «اتامەكەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق كودەكسىنەن جالعان كاسىپكەرلىك تۋرالى باپتى الىپ تاس­تاۋدى ۇسىندى. ۇلتتىق پالاتاعا جىل باسىنان بەرى جالعان كاسىپكەرلىك جونىندە 150-دەن استام شاعىم تۇسكەن. باس پروكۋراتۋرادا وتكەن كەڭەستە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم ءجۇرسىنوۆ, كوپ بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە جاعىمسىز اسەرىن تيگىزىپ, اسا وزەكتى ماسەلە رەتىندە پالاتا باسشىلىعىنىڭ ايرىقشا نازارىندا تۇرعان جالعان كاسىپكەرلىك جايىن سارالادى.  ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋا­قىتتا كۇن تارتىبىندە وتكىر تۇرعان تۇيتكىل, جالعان كاسىپكەرلىككە بايلانىستى جاۋاپكەرشىلىك بولىپ وتىر. سەبەبى, ءوز ىسىنە ادال كا­سىپورىن يەلەرىنىڭ جالعان «ءارىپ­تەستەرىمەن» قازىنالىق (فيس­كال­دىق) قارىم-قاتىناسى سىن كو­تەرمەيتىن جاعدايعا جەتكەن. مىسالعا جىل باسىنان ۇكپ تاراپىنا قازاقستاننىڭ بارلىق دەرلىك ايماعىنان 150-دەن استام شاعىم تۇسكەن. بۇل جەردەگى كە­لەڭسىزدىك مىناداي سيپاتتا ءور­بىگەن. جالعان كاسىپكەرلىك بو­يىنشا قىلمىستىق پروتسەسس بارىسىندا ادىلدىك پەن تەرگەۋدىڭ تولىقتىعى تۇرعىسىندا زاڭ تالاپتارىن ورىنداۋ اقساۋدا. سونىمەن قاتار, زاڭدى تۇلعالاردى تىركەۋدىڭ كۇشىن جويۋدىڭ تەرىس تاجىريبەسى قولدانىلىپ, كونتراگەنتتەرمەن بارلىق مامىلەلەر ىسكە جارامسىز دەپ تانىلۋدا جانە دە تيىسىنشە كونتراگەنتتەرگە قوسىمشا سومالار ەسەپتەلۋدە. «ماسەلەن, قىلمىستىق-پرو­­­­­­تسەسسۋالدىق كودەكس, سا­لىق كودەكسى, جوعارعى سوتتىڭ «جالعان كاسىپكەرلىك جايلى زاڭنامانى قولدانۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى» نورماتيۆتىك قاۋلىسى اياسىندا, قىلمىستىق پروتسەسس كەزىندە جالعان كاسىپورىننىڭ كونتراگەنتتەرمەن جالعان مامىلەنىڭ زاڭسىزدىعىن دالەلدەپ, سوت ۇكىمىندە كورسەتۋ تالاپ ەتىلۋدە. دەگەنمەن, تاجىريبە جۇزىندە بۇل شارت ساقتالمايدى. كەلىسىمدەردىڭ جالعاندىعى نەمەسە جارامسىزدىعى مۇقيات زەر­دەلەنبەۋى سالدارىنان بيزنەسىن ادال جۇرگىزىپ وتىرعان كاسىپكەرلەر بىردەن سوت ۇكىمىنە ەنگىزىلىپ, سا­لىق پەن ايىپپۇل تولەۋ سىندى دايەكسىز شىعىنداردان زارداپ شەگەدى. سونداي-اق, سالىق ور­گاندارىنىڭ باستاماسى­مەن ءىستى قاراۋعا ارتىق ۋاقىتىن جۇمساعىسى كەلمەگەن پروكۋرورلار, ايىپتاۋ ۇكىمىن توسپاس­تان كۇدىككە ىلىنگەن كومپانيانىڭ ءتىر­كەلۋىن جارامسىز دەپ تانۋ جايلى قۋىنىم تالاپ بەرەدى. تىركەۋدىڭ كۇشى جويىلعاننان كەيىن سالىق مە­كەمەلەرى جارامسىز مامىلەلەرگە قاتىستى بۇل كاسىپورىننىڭ بار­لىق كونتراگەنتتەرىنە ۇستەمەلەتە سالىق سالۋ جايلى ەسكەرتۋ ءجى­­بەرەدى. ادال كاسىپ يەلەرى ازا­مات­تىق پروتسەسكە قاتىسۋعا شاقى­رىل­مايتىندىقتان, سوتتا ءوز قۇ­قىعىن قورعاۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلعان. قوسىمشا قارجى تولەۋ كەرەكتىگى جايلى تەك كەيى­نىرەك مەملەكەتتىك كىرىس ورىندارىنىڭ قۇلاقتاندىرۋىنان بىلەدى», – دەپ ءمان-جايدى جان-جاقتى ءتۇسىندىردى ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى. كەڭەسكە قاتىسۋشىلارعا ال­ماتى قالاسى المالى اۋداندىق سوتى جازا رەتىندە 5000 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش, ياعني 10 ملن. تەڭگەنىڭ ماڭايىندا ايىپپۇل تاعايىنداعان ە.س.ميناكوۆ ءىسى تانىستىرىلدى. ونىڭ قاراماعىنداعى كومپانيا كونتراگەنتتەرى ەلىمىزدىڭ ءتورت ايماعىن مۇناي ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بارلىق سالىقتار مەن اكتسيزدەردى تولەگەن. ءار ءونىم پارتياسى زاڭ تالابىنا ساي راسىمدەلگەن. دەگەنمەن, سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدە كۋاگەرلەر تولىققاندى سۇرالماعان, تەرگەۋ شارالارى دا سالعىرت ءجۇر­گىزىلگەن. سوت وتىرىستارىندا ادال قىزمەتتەگى كونتراگەنتتەردىڭ جالعان كاسىپورىندارمەن ءمامى­لەلەرى قۇقىقتىق تۇرعىدا باعا­لانباعان. «اتامەكەن» ۇكپ اتىنان باس­قارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم ءجۇرسىنوۆ بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستاردى ورتاعا سالدى: قىلمىستىق كودەكستەن 215-باپتى (جالعان كاسىپكەرلىك) الىپ تاستاۋ, ونىڭ ورنىنا رەسەيدەگى سياق­تى, زاڭدى تۇلعانى زاڭسىز قۇرۋ جانە زاڭدى تۇلعانى قۇرۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى زاڭسىز پايدالانۋ, ياعني جالعان تۇلعالاردىڭ قۇ­جاتتارىن پايدالانۋ دەگەن قۇرامدار ەنگىزۋ; پروكۋراتۋرا ورگاندارى زاڭدى كۇشىنە ەنگەن ۇكىمدەر بويىنشا (جالعان كاسىپكەرلىك دەرەكتەر بويىنشا) ولارعا كونتراگەنتتەر­مەن جاسالعان مامىلەلەردىڭ شى­نا­يى­­لىعىن نە شىنايى ەمەس­­تىگىن بەلگىلەۋ بويىنشا تەر­گەۋ­لەردى ءادىل­­­دىگى تۇرعىسىنان تالداۋ ءجۇر­گىزۋ; پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا جالعان كاسىپكەرلىك كورىنىستەرى اڭ­عارىلعاندا, زاڭدى تۇلعانى تىركەۋدى جوققا شىعارۋ بويىنشا قۋىنىم وتىنىمدەرىن بەرۋدەن باس تارتۋى; مەملەكەتتىك كىرىستەر كومي­تەتىنىڭ تۇپكىلىكتى سوت شەشىمىن شىعارعانعا دەيىن ادال كاسىپ­كەرلەرگە قاتىستى شەكتەۋ شارالارىن قولدانباۋى; ادال كونتراگەنتتەردىڭ قۇقىق­تارىن قورعاۋ تاجىريبەسىن ازىرلەۋ ءۇشىن شقو جانە قىزىلوردا وبلىسى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن مىسال رەتىندە الىپ, وبلىستىق پروكۋراتۋرالار جانىنان مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى, وكپ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ۆەدومستۆوارالىق شتابتار قۇرۋ; جوعارى سوتتىڭ كەيبىر نور­ماتيۆتىك اكتىلەرىنە تۇزەتۋلەر جاساۋ. «نۇر وتان» پارتياسى جانىن­داعى كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ءجو­نىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى, قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى مەيرام پىشەمباەۆ زاڭنامانىڭ كەيبىر نورمالارىن مەملەكەتتىك ور­گان­­داردىڭ ورىنداعانى تۋرالى حابارلادى. ول كەڭەستىڭ جۇمىسى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا كەدەرگىلەردى جويۋ تەتىكتەرىن قۇرۋعا, جۇيەلى پروبلەمالار مەن اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى انىقتاپ, جويۋعا جانە ولاردى شەشۋ جولدارىن ازىرلەۋگە, كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋ سەبەپتەرىن, جاعدايلارىن تالداۋعا ولار­دىڭ الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.  الدابەرگەن كەمپىرباەۆ
سوڭعى جاڭالىقتار