شىنايى اقپارات – تىنىشتىق كەپىلى

ەلىمىزدىڭ جەكەلەگەن وڭىرلەرىندە جەر ماسەلەلەرى جونىندە زاڭسىز قارسىلىق شەرۋلەرىن وتكىزۋگە ارەكەتتەر جاسالعانى تۋرالى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان ءتيىستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مالىمەتتەرىنەن بەلگىلى بولعان ەدى. ارينە, بۇل ماسەلەدە حالىق شىنايى اقپاراتقا ءزارۋ ەكەنى راس. سوعان وراي وسىناۋ ءبىر وزەكتى ماسەلە تۋرالى ەلىمىزدىڭ قۇزىرلى ورگاندارىنىڭ ءبىرى – باس پروكۋراتۋرا جاڭا مالىمەتتەردى جاريالاپ وتىر. باس پروكۋراتۋرادان بىزگە كەلىپ تۇسكەن حابارلامادا «شىنايى اقپارات بەرۋ ماقساتىندا سىزدەرگە تومەندەگى ماسەلەلەردى حابارلاي الامىز. زاڭسىز ارەكەتتەردىڭ الدىن-الۋ ءۇشىن باس پروكۋرور حالىققا ەكى رەت ۇندەۋ جولداپ, ميتينگ وتكىزۋدىڭ ءتارتىبى مەن زاڭسىز شەرۋلەرگە قاتىسقانى ءۇشىن ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ءتۇسىندىردى. بۇل ۇندەۋلەر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جانە باسقا دا كوممۋنيكاتسيا ارنالارى ارقىلى كەڭىنەن تاراتىلدى», دەيدى. حابارلاما مازمۇنىنا ساي, زاڭسىز شەرۋلەرگە قاتىسۋ نيەتىن اشىق جانە تۋرا جاريا ەتكەن بارلىق ادامدارمەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەندىگى باسا ايتىلادى. وسىعان قاراماستان, جەكەلەگەن تۇلعالار ميتينگتەر تۋرالى زاڭنامانى ەلەمەي, ادامداردى زاڭسىز شەرۋلەرگە قاتىسۋعا يتەرمەلەپ, ارانداتۋعا تىرىسقان. ولاردىڭ تۇپكى ماقساتتارى – بەيبىت شەرۋلەر نەمەسە جەر كودەكسىن وزگەرتۋ ەمەس, قوعامدىق ساياسي احۋالدى شيەلەنىستىرۋ, ۇلتارالىق الاۋىزدىقتى قوزدىرۋ جانە بيلىكتى باسىپ الۋ كورىنەدى. «ولار جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ ب ۇلىككە, وزبىرلىققا, توناۋعا, ءتىپتى ادام شىعىنىنا اكەلىپ سوقتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن جاقسى بىلەدى. ونداي وقيعالاردىڭ سالدارى قانداي بولارىنا ليۆيا, سيريا, ەگيپەت جانە بىرقاتار بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ەلدەر ايقىن مىسال بولا الادى», دەپ حابارلامادا اشىق ايتىلىپ وتىر. ەندى بۇگىندە, وسى جاعدايعا وراي, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بىرقاتار قىلمىستىق ىستەردى تەرگەۋدە ەكەن. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ايتىپ وتىرعان جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن سان ءتۇرلى تاسىلدەر پايدالانىلعان. ماسەلەن, قىزىلوردا قالاسىندا ءتارتىپ ساقشىلارىنا تاس لاقتىرىلىپ, ولاردى كۇش قولدانۋعا يتەرمەلەۋ ارەكەتتەرى جاسالعان. سوسىن, الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءتارتىپ ساقشىلارى ءولتىردى دەپ, ەر ادامنىڭ ءمايىتىنىڭ سۋرەتى دە تاراتىلىپتى. ال: «شىن مانىندە, بۇل قىتايدا بولعان وقيعادان تۇسىرىلگەن سۋرەت بولاتىن. سوندىقتان بۇل اقپاراتتاردىڭ جالعاندىعى ۋاقتىلى اشكەرەلەندى. مۇنى از دەسەڭىز, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا پوليتسيانىڭ نازارىن وبلىس ورتالىعىنان باسقا جاققا اۋدارىپ, وسكەمەن قالاسىندا تارتىپسىزدىكتەر ۇيىمداستىرۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن بىرقاتار اۋدان ورتالىقتارىندا الدىن-الا شەرۋلەر ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعان. ورال مەن اتىراۋدا بەيبىت شەرۋدى جەلەۋ ەتە وتىرىپ بيلىككە كۇش قولدانۋ, ونىڭ ىشىندە قارۋ قولدانۋ ارقىلى قارسى شىعۋعا دايىندىقتار جاسالعان», دەيدى باس پروكۋراتۋرا. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قولىن­دا, ەڭ باستىسى, ارانداتۋشى­لار­­دىڭ ارەكەتتەرى ءوزارا كەلىسىلگەن سيپاتتا بول­عانى تۋرالى مالىمەتتەر بار ەكەن. الماتىدا جۇرگىزىلگەن جەدەل شارالار بارىسىندا قالادا جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر ۇيىمداستىرۋعا دايى­ندالعان بىرقاتار تۇلعالار ۇستال­عان. وندا قارۋ-جاراق, وق-ءدارى, بىلتەمىرلەر, «مولوتوۆ كوكتەيلى» دەپ اتالاتىن جانارمايلار قۇيىلعان شولمەكتەر جاسىرىلعان قويمالار تابىلدى. مۇنى كوزىقاراقتى ادامدار كۇندەلىكتى باسپاسوزدەن دە وقىپ, بىلگەنى انىق. ونىڭ ۇستىنە وسى وقيعالاردىڭ ءبارى پرەزيدەنت موراتوري جاريالاعان جانە جەر زاڭناماسىنا قاتىستى ۇسىنىس ەنگىزگىسى كەلەتىن بۇكىل ازاماتتار جۇمىسىنا قاتىسىپ جاتقان كوميسسيا مەن بارلىق وڭىرلەردەگى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ جۇمىسى باستالعان كەزدە بولدى. راسىندا, بۇگىندە, مەملەكەت تاراپىنان جەر كودەكسىنە بايلانىس­تى وركەنيەتتى ديالوگقا جانە بارشا پىكىرلەردىڭ ەسكەرىلۋىنە تولىق جاعداي جاسالىپ وتىر. الايدا, ءتۇرلى وڭىرلەردە بولعان زاڭسىز اكتسيالاردىڭ ءبارى ءبىر قولدان شىققانداي اسەر قالدىرادى دەيدى. سوندىقتان دا اتال­عان قىلمىستىق ىستەردىڭ اياسىندا وسى قۇقىققا قايشى ارەكەتتەردىڭ زاڭسىز قارجىلاندىرىلۋى زەرتتەلۋدە, ولاردىڭ قارجى كوزدەرى تۋرالى اقپاراتتار تەكسەرىلۋدە ەكەن. ال بۇل تەرگەۋ ناتيجەسى بويىنشا, ارانداتۋعا قاتىسى بار ادامداردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنە قۇقىقتىق باعا بەرىلەتىن بولاتىندىعى باسا ايتىلىپ وتىر. دەگەنمەن, تەرگەۋ امالدارى تولىققاندى بولۋى ءۇشىن بۇل فاكتىلەرگە قاتىستى جۇرگىزىلىپ جاتقان تەرگەۋ جۇمىستارى جايلى ەگجەي-تەگجەيلى ايتىلمايدى. بىراق الداعى ۋاقىتتا باس پروكۋراتۋرا تەرگەۋ شارالارىنىڭ بارىسى تۋرالى تۇراقتى تۇردە اقپارات بەرىپ وتىراتىندىعىن دا حابارلادى. الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان»