«قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ» كومپانياسى ەلىمىزدە وندىرىلەتىن بارلىق تابيعي گاز كولەمىنىڭ تەڭ جارتىسىن, سونداي-اق ءىس جۇزىندە وندىرىلەتىن سۇيىق كومىرسۋتەكتەرىنىڭ بەستەن ءبىر ءبولىگىن بەرەدى. قازىرگى تاڭدا قاراشىعاناق – مىڭداعان جۇمىس ورنى, وزىق تەحنولوگيالار مەن قوماقتى سالىق تۇسىمدەرى مەكەنى. «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ» كومپانياسىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان ءوركەندەۋىنە اتسالىسۋ قارقىنى قارىشتى.
كومپانيا تاراپىنان 2009 جىلعا دەيىن وبلىستاعى الەۋمەتتىك جوبالارعا جىل سايىن 10 ملن. دوللار ءبولىنىپ وتىردى. بۇل قارجىعا ءوڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى, تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ, جول ءجوندەلدى, گاز قۇبىرلارى تارتىلدى. ال وتكەن جىلدان باستاپ الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى ەكى ەسەگە دەيىن ءوستى.
قاراشىعاناق كونسورتسيۋمىمەن ارىپتەستىك ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلگەن ماڭىزدى جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى – ورال ءوڭىرىن گازداندىرۋ بولىپ تابىلادى. سوڭعى بىرنەشە جىل ىشىندە وبلىستا گازداندىرۋ جۇمىستارى بويىنشا بىرقاتار كولەمدى جۇمىستار اتقارىلدى. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن باستالعان قاراشىعاناق-ورال گاز قۇبىرى قۇرىلىسى ءوڭىردەگى كوكەيكەستى ءارى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلە جاتقان ماسەلە – جايىق وزەنىنىڭ سول جاعالاۋىنداعى ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋدى ءتۇبەگەيلى شەشتى. تارتىلعان جاڭا گاز قۇبىرىنىڭ ۇزىندىعى 150 شاقىرىمدى قۇرايدى. جوبا قۇرىلىسى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىمەن جۇزەگە اسىرىلدى. باستاپقى جوبا وبلىس اكىمىنىڭ تاباندىلىعى ارقاسىندا گازدى شالعايدا جاتقان اۋىلدارعا دەيىن جەتكىزدى. ياعني, ءوڭىردىڭ وڭتۇستىگىندەگى الىس اۋداندار كوگىلدىر وتىن قىزىعىن كوردى.
كومپانيا جىل سايىن باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىندا بىرنەشە ءىرى الەۋمەتتىك نىساندى ىسكە قوسادى. وسى ورايدا ايتاتىن ءبىر ءجايت, الەۋمەتتىك جوبالارعا وبلىس قاجەتىنە بولىنەتىن قارجىدان ءبولەك, «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ» ورنالاسقان ءبورلى اۋدانىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. تەك دەمەۋشىلىك باعدارلاماسىمەن قارجىلاندىرىلاتىن الەۋمەتتىك جوبالارعا ەمەس, سونداي-اق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا دا جاردەم كورسەتىلەدى.
قاراشىعاناقتا قولدانىلاتىن زاماناۋي جابدىقتار ءوز ءىسىنىڭ شەبەرلەرىنە عانا سەنىپ تاپسىرىلادى. سوندىقتان قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ مەن بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋ, بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋگە كۇش سالۋ كونسورتسيۋمنىڭ الدىنا قويعان نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ بىرىنەن سانالادى. كومپانيا جەرگىلىكتى تاۋار جەتكىزۋشىلەر مەن قىزمەت كورسەتۋشىلەردى دامىتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرعان كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. قازىر قاراشىعاناقتىڭ دەرەكقورىندا 2700 قازاقستاندىق ءوندىرۋشى مەن تاۋار جەتكىزۋشى تىركەۋدە تۇر. 1997 جىلى قول قويىلعان وبسك-دەن ء(ونىمدى ءبولۋ جونىندەگى سوڭعى كەلىسىم) كەيىن بۇگىنگە دەيىن بارلىق قول قويىلعان كەلىسىم-شارتتارداعى قازاقستاندىق مازمۇن كولەمى 3,5 ملرد. اقش دوللارىنان اسىپ تۇسكەن. مۇنىڭ بارلىعى ءوڭىردىڭ تۇراقتى دامۋىنا باعىتتالىپتى. سونداي-اق «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ» ورنىقتى دامۋ بويىنشا ەسەبىن باتىس قازاقستان وبلىسىندا العاشقى بولىپ جاريالادى.
ءبىر سوزبەن ايتساق, «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ» كونسورتسيۋمداعى ارىپتەستەرى جانە وبلىستىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن وسىندا جۇمىس ىستەيتىن كوپتەگەن ەڭبەكتەرلەردىڭ مەكەنىن جانە كەن ورنىنا ىرگەلەس جاتقان اۋىل-ايماقپەن بىرگە تۇتاستاي العاندا باتىس قازاقستان وبلىسىن وركەندەتىپ ءوسىپ-ونۋىنە ۇلەس قوسۋدى ءوزدەرىنىڭ ازاماتتىق ۇلگىسى رەتىندەگى پارىز سانايدى. كومپانيا جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ۇلكەن جۇمىستار استانادا وتكەن جىلى جەلتوقسان ايىندا وتكەن «پارىز-2010» الەۋمەتتىك دامىتۋ رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىنىڭ قورىتىندى سالتاناتىندا ايرىقشا اتاپ ءوتىلىپ, ماراپاتتالدى. اتاپ ايتساق, «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ» كومپانياسى «ۇزدىك الەۋمەتتىك جوبا» ساناتى بويىنشا التىن ماراپاتقا يە بولدى. ماراپاتتاۋ سالتاناتىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ جانە ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن باسقا رەسمي تۇلعالار قاتىستى.
«پارىز» التىن ماراپاتى «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ» كومپانياسىنىڭ جەتىستىگى عانا ەمەس, ونىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ, ارىپتەستەرى مەن مەردىگەرلەرىنىڭ دە جەتكەن جەتىستىگى. كونكۋرس جەڭىمپازدارى ءوندىرىستىڭ ءتۇرلى سالاسىنان ۇسىنىس بىلدىرگەن 400-دەن اسا كومپانيا ىشىنەن ىرىكتەلگەن بولاتىن. ال بايقاۋدىڭ باستى تالابى – قوعام ءۇشىن شىنايى قىزمەت كورسەتىپ, ەل يگىلىگىن ەسەلەۋ. بۇل ورايدا ايتۋلى ماراپاتتىڭ قاراشىعاناققا بۇيىرۋى كوپ نارسەنى اڭعارتادى. كومپانيا ءوزى ىرگە تەپكەن ءوڭىردىڭ ومىرىنە بەلسەندى ارالاسىپ, ونەگەلى ىستەردىڭ اتقارىلۋىنا ايانباي اتسالىسىپ جاتىر.
ۆەنەرا تۇگەلباي.