بيىلعى جاز بويى باسقاسى باسقا, قالانىڭ ورتالىق بولىگىندە ىستىق سۋ بولعان جوق. جىعىلعانعا جۇدىرىق دەگەندەي, جۋىردا قالا بويىنشا ءبىرجارىم تاۋلىككە جۋىق سۋىق سۋ بولماي قالدى. وسى ءجايت, مىنە, تاعى قايتالانىپ وتىر. ال ونىڭ زاردابى بىردەن سەزىلدى. اسىرەسە, اۋرۋحانادا توسەككە تاڭىلعان ناۋقاستارعا قيىن بولدى. ال بالا- باقشالارىندا بۇلدىرشىندەرگە وزدەرىمەن سۋ الا كەلۋى مىندەتتەلگەنىن ەستىگەندە, نە كۇلەرىمىزدى, نە جىلارىمىزدى بىلمەدىك.
سويتسەك, باقساق باقا ەكەن دەمەكشى, مۇنداي سىناق ءتيىستى مەكەمەلەر اراسىنداعى ءوزارا ەرەگىستەن تۋىنداعان ەكەن. ياعني, “سەمەيۆوداكانالدىڭ” “شىعىسەنەرگوترەيد” مەكەمەسىنە قارىزى 200 ميلليون تەڭگەدەن اسىپ كەتىپتى. سودان مۇنىڭ سوڭعىسى سۋ ستانساسىن ەلەكتر قۋاتىنان اجىراتىپ تاستاعان عوي. سولايشا ەكى ورتادا شىبىن ولەدىنىڭ كەرى كەلگەن. بۇل ءوزى جىلدا وسى ۋاقىتتا ءجيى قايتالاناتىن تىرلىك. قالا تۇرعىندارىنىڭ ەندى ءالسىن-ءالسىن جارىق سونە باستاي ما دەگەن كۇدىگى دە جوق ەمەس. مونوپوليست مەكەمەلەردىڭ بۇل تىرلىگىن, ارينە, قۇپتاۋعا بولمايدى. ودان دا ولار قىسقا دايىندىق بارىسىندا باسقاشا امال قاراستىرماي ما دەسەدى بىلايعى جۇرتشىلىق.
بۇرىنعى جىلدارعا قاراعاندا جاعداي ءبىرشاما وڭالىپ قالدى دەگەنمەن, سەمەيلىكتەردىڭ ءوتكەن قىستا دا توڭىپ شىققانى جاسىرىن ەمەس. كوڭىلدەگى سول الاڭ ءالى دە سەيىلمەي وتىر. ويتكەنى, مۇندا جاڭادان سالىنىپ جاتقان ءۇلكەن جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى بيىل دا بىتپەيتىن ءتۇرى بار. ول كەلەر جىلى عانا پايدالانۋعا بەرىلۋى مۇمكىن. سوندا ونىڭ قۇرىلىسى نەگە ساعىزشا سوزىلىپ بارا جاتىر دەگەنگە كەلەتىن بولساق, مۇنىڭ سەبەبى قارجى تاپشىلىعىندا ما دەيمىز. وتكەندە بۇل قۇرىلىس بارىسىمەن ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءوزى ارنايى كەلىپ تانىسىپ كەتكەن. مۇمكىن مۇنداعى جۇمىس ىلگەرىلەسە ەندى ىلگەرىلەر. بىراق...
راس, جىلۋ مەن جارىق, ياعني قالانىڭ قىسقا ازىرلىك ماسەلەسى نازاردان تىس قالىپ وتىرعان جوق. سونىڭ ايعاعىنداي بۇل ءماسەلە جۋىردا عانا قالالىق ءماسليحاتتىڭ سەسسياسىندا ارنايى قارالدى. وندا قالاداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قىسقا دايىندىعى 80 پايىز مولشەرىندە ەكەندىگى اشىپ ايتىلدى. قالا كوشەلەرىندە جىلۋ قۇبىرلارى ءالى اۋىستىرىلىپ جاتىر. ايتەۋىر, جىلۋ قازاندىقتارى تۇگەلگە جۋىق قىسقا ءازىر ەكەن. ەندى تەزدەتىپ قاجەتتى كومىر جانە مازۋت قورىن جيناپ الۋ كەرەك. بولماسا وتكەن جىلعى جىردى قالا تۇرعىندارى ۇمىتا قويعان جوق. وندا قاجەتتى كومىردى الۋعا قارجى ءتىپتى وبلىس قازىناسىنان تابىلا قويماعان. ءسويتىپ, “سەن سالار دا مەن سالار, اتقا جەمدى كىم سالار” دەيتىن جاعداي قالىپتاسقانى دا وتىرىك ەمەس. سونسوڭ ايتتى-ايتپادى تۇرعىندار مەن زاڭدى تۇلعالاردان جىلۋ مەن جارىققا قارىز 250 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى تەزدەتىپ ءوز ورنىنا قۇيىلۋى ءتيىس. ال وسى ماقساتتا ءتيىستى مەكەمەلەرمەن بىرگە حالىق قالاۋلىلارى, قوعامدىق ۇيىمدار, جەرگىلىكتى اقپارات قۇرالدارى دا تىزە قوسا وتىرىپ, بىرلەسە وتىرىپ جۇمىس ىستەۋلەرى كەرەك-اق. سوندا عانا قالا تۇرعىندارىنىڭ قىستان قىسىلمايتىندىقتارىنا كەپىلدىك بولا ما دەيمىز.
سولاي دەي وتىرىپ, بۇل ارادا كوپ ماسەلە پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنە قاتىستى ەكەندىگىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. ال ولاردىڭ قايسىبىرىنىڭ وزدەرىنە بەكىتىلگەن ۇيلەردىڭ قىسقا دايىندىعىنا سالعىرت قارايتىندىعى دا وتىرىك ەمەس. سوندىقتان ولارعا دا ءوز جۇمىسىن شيراتپاسا بولمايدى. ويتكەنى, قىس – قىر استىندا.
داۋلەت سەيسەن ۇلى.
سەمەي.