توقشىلىق ساقتالادى
بيىلعى جاز ءبىراز جەردى قۋاڭشىلىققا بۋعانى ءمالىم. قۇرعاقشىلىق قاراعاندى ايماعىن دا اينالىپ وتپەدى. كۇيىپ كەتكەن ەگىستىك القاپتار, جايىلىمدار مەن شابىندىقتار بار. بۇگىندە بىرەۋلەر سونىڭ سالدارى ازىق-ت ۇلىك ماسەلەسىن قيىنداتادى دەيدى. شىنىندا سولاي ما؟
“ەگەمەن قازاقستاننىڭ” قاراعاندى وبلىسىنداعى ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى نيقانباي ومارحانوۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– مۇنى جاعدايعا تولىق قانىق ەمەستەر ايتاتىن شىعار. راس, استىق, جەم-ءشوپ بىلتىرعى كولەمنەن تومەن. الايدا سونشالىقتى ۇرەيلەنەتىندەي ەشتەڭە جوق دەر ەدىم. قازىر الدىن الا ەسەپتەپ, ەكشەپ, بولجاپ وتىرعانىمىزداي, ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنەن تارىقپاۋىمىزعا سەنىم تولىق. ءسوزىم دالەلدى بولۋ ءۇشىن دەرەكتەر كەلتىرسەم, وتكەن كوكتەمدە ءوڭىر بويىنشا 752 مىڭ گەكتار ەگىن ەگىلدى. ودان ورتاشا ءتۇسىم 5,8-6 تسەنتنەردەن اينالدى. ارينە, بۇعان دەيىنگى كورسەتكىشتەن از. ايتسە دە سونىڭ ءوزىندە 645 مىڭ توننا استىق جينالادى دەپ كۇتىلۋدە. وسى ورايدا بىلتىرعى قوردان 138 مىڭ توننا ءدان قامبادا ساقتاۋلى تۇرعانىن ەسكەرسەك, نان, ۇن ونىمدەرى جۇرتقا قالپىنشا مولىنان جەتەتىندىگىنە كۇمان جوق.
جالپى العاندا, تۇتىنۋعا 120 مىڭ توننا استىق, تۇقىمعا 80 مىڭ تونناسى قاجەت. جوعارىدا اتالعانداي, قور بۇدان ەداۋىر كولەمگە وسپەك. دەمەك, توقشىلىق ساقتالاتىندىعى انىق. سىرتقا 260 مىڭ توننا استىق وتكىزىلمەكتىگى ديقان قاۋىمىنا قوسىمشا تابىس اكەلەدى.
ەكىنشى نان سانالاتىن كارتوپ تا تۇتىنۋعا جەتكىلىكتى بولۋعا ءتيىس. بۇگىندە 6264 گەكتاردان وسى ازىق ءتۇرى جينالۋ ۇستىندە. كولەمى – بىلتىرعىدان 1060 گەكتارعا ۇلعايتىلعان ەدى. سونىڭ ارقاسىندا كارتوپتى 13 مىڭ تونناعا ارتىق جينايمىز عوي دەپ ۇمىتتەنەمىز. ءسويتىپ, ونىڭ قورى كۇزدە 121 مىڭ تونناعا جەتپەك.
قىستا كەي جەرلەردە جەم-شوپكە زارۋلىك بولۋى مۇمكىن. ونىڭ الدىن الۋ شارالارى بەلگىلەندى. مال ازىعىن بەلگىلى سەبەپتەرگە بايلانىستى از ءازىرلەگەن اۋدانداردى قولايسىز جاعدايدا قالدىرماۋ قاراستىرىلدى. ايتا كەتۋ كەرەك, قۋاڭشىلىق سالدارىنان 72 مىڭ گەكتار ەگىستىككە ەشتەڭە ونبەدى. ولار ەسەپتەن شىعارىلىپ, شىعىن وتەلەدى.
ايماقتىڭ ازىق-ت ۇلىكپەن ءوزىن جەتكىلىكتى قامتاماسىز ەتۋى – العا قويىلعان باستى ماقسات. سوعان سايكەس سىيىمدى قويمالار سالۋ كەرەكتىگى كۇن ءتارتىبىندە تۇر. ازىرگە كارتوپ, كوكونىس ساقتايتىن 10 مىڭ توننالىق 4 قويما پايدالانىلىپ ءجۇر. بىردەن 92 مىڭ تونناسى ساقتاۋعا قويىلاتىن قويمالار قاجەت. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ويلاستىرىلىپ جاتىر.
قاراعاندى.