اجارلى استانانىڭ ايتۋلى نىساندارىنىڭ ءبىرى – «حان شاتىر» ساۋدا, ويىن-ساۋىق ورتالىعىنىڭ الدىنداعى ات شاپتىرىم الاڭ, اقشاڭقان كيىز ۇيلەر اققۋداي تىزىلە ساپ قۇرعان اسەم اۋىلعا اينالعان. استانالىقتار مەن قالا قوناقتارىنىڭ نازارىن ەرىكسىز اۋدارىپ, كوركىمەن كوز تارتقان وسىناۋ مەرەكە قۇشاعىنداعى الاڭدا «مىڭجىلدىقتار توعىسىنداعى استانا» اتتى ءداستۇرلى كوشپەلىلەر وركەنيەتى فەستيۆالىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى.
سوڭعى 7 جىل كولەمىندە تۇراقتى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان بۇل فەستيۆال مازمۇنى تەرەڭ ءارى اۋقىمدى جوبا بولىپ تابىلادى. ال بيىلعى مەرەكەدە اتالمىش فەستيۆال بۇرىنعىدان دا كورىكتى, بۇرىنعىدان دا اسەرلى مازمۇنعا يە بولىپ وتىر. بيىلعى جىلى ادەتتەگى كونە قالالار قورشالاتىن دۋالدىڭ ورنىنا كورمەگە ارنالعان شاتىرلى كەشەن بوي كوتەرگەن. ياعني, الاڭدا – ابىلايشا جانە بەس-التى قانات كيىز ءۇي ءتارىزدى شاتىرلارمەن قورشالعان ءارى ارقانمەن تارتىلعان قۇرىلىس تۇرىندەگى قالاشىق كوز تارتادى. كوشپەلىلەر وركەنيەتى كورىنىس بەرەر الاڭعا كىرەبەرىس قاقپا الدىندا قازاق باتىرلارى مەن ارۋلارى ساپ تۇزەپتى. بويلارى 2 مەتردەن اساتىن تاۋدىڭ تاسىنداي كىلەڭ جىگىت سىرتتاندارى مەن قوس ەتەك كويلەكتەرى جەر سىزىپ, بەلدەرى قىلداي بۇرالىپ, ءساۋكەلەلەرىن سىڭعىرلاتقان سۇلۋلار فەستيۆالعا كەلگەن قوناقتاردى رياسىز كوڭىلمەن قارسى الۋدا.
بيىلعى جىلعى فەستيۆالدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, ات ۇستىندەگى تاريحي قويىلىمدارعا ارنالعان الاڭ بولمايدى. ونىڭ ورنىنا ات قۇلاعىندا وينايتىن شاباندوزداردىڭ ونەر كورسەتۋىنە 1600 شارشى مەتر اۋماققا قۇم توسەلگەن ارنايى الاڭ جاسالىپتى. سونىمەن بىرگە, «جەل جەتكىزگەن ەستەلىك» ينستاللياتسياسى مەن ادەت-عۇرىپ گولوگرافيالىق تەاترىنا ارنالعان شار ءتارىزدى كەشەن كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا ۇسىنىلعان. قوس قاناتتا اققۋداي تىزىلگەن كيىز ۇيلەردە قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق جادىگەرلەرى, مۋزىكالىق اسپاپتارى, كيىمدەرى جانە باسقا بۇيىمدارى قويىلعان. بالالار شاعىن الاڭدا كيىزدەن جاسالعان بۇيىمداردى تاماشالاپ, ۇلتتىق ويىندار وينايدى. ەرەسەكتەر قولدانبالى ونەر بۇيىمدارىنىڭ جارمەڭكە كورمەسىن ارالاپ, كاسىبي مامانداردىڭ شەبەرلىك ساعاتتارىنا قاتىسا الادى. كەلۋشىلەر قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنان ءدام تاتىپ, ات ۇستىندەگى ونەردى تاماشالايدى, قازاقتىڭ عۇرىپتىق اندەرى مەن ەپيكالىق جىرلارىن تىڭدايدى.
ءسويتىپ, قالا كۇنى مەرەكەسىنىڭ اسا ءبىر مازمۇندى كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن كوشپەلىلەر وركەنيەتى فەستيۆالى اياسىندا مىنانداي شارالار ۇيىمداستىرىلادى: ادەت-عۇرىپ گولوگرافيالىق تەاترى. نەگىزگى ۇستانىمى ناعىز اكتەرلەردىڭ ۆيرتۋالدى نىساندار مەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىنان تۇرادى. اكتەرلەر مەن ۇلگى كورسەتۋشىلەر ۆيرتۋالدى ساحنا كەڭىستىگىندە ادەت-عۇرىپتاردى كەڭىنەن كورسەتەدى.
ءداستۇرلى مۋزىكا كونتسەرتى. بۇل قويىلىم اياسىندا ءداستۇرلى تۇركى مۋزىكاسى مۇراسىنىڭ جانرلىق ءار الۋاندىعى كورىنىس تابادى. دومبىرادان توگىلگەن كۇي, قوبىزدان كۇڭىرەنە شىققان كونە سارىن تىڭداۋشىلاردى ەرەكشە اسەرگە بولەيدى. استانانىڭ اشىق اسپانىندا قارلىعاشتاي قالىقتاعان حالىق اندەرى مەن اۋەزدى كومپوزيتسيالارى تىڭداۋشىلاردىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرادى.
«ات جالىندا» اتتى ۇلتتىق ات سپورتى كورىنىستەرى دە كورەرمەندەردى بەي-جاي قالدىرمايدى. كۇممەن كومكەرىلگەن ارنايى الاڭدا ات قۇلاعىندا ويناعان شاباندوزدار كوشپەلىلەر ءداۋىرىنىڭ نەبىر كورىنىستەرىن كوز الدىڭا ەلەستەتەدى. ال «جامبى اتۋ» ۇلتتىق سپورتى بويىنشا ىعاي مەن سىعاي جىگىتتەر وزدەرىنىڭ مەرگەندىك ونەرلەرىن باسكە سالادى. «اق ساندىق, كوك ساندىق» سپورت سايىسى بويىنشا فەستيۆالعا قاتىسۋشىلار بالالىق شاقتىڭ بالداۋرەنىن ەلەستەتىپ, اسىق اتۋدا مەرگەندىكتەرىن سىنايدى.
ۇلتتىق قولدانبالى ونەر جارمەڭكەسىندە ۇلى دالانىڭ ۇلتتىق-قولدانبالى ونەر جادىگەرلەرى كورىنىس تابادى. زەرگەرلىك بۇيىمدار جاساۋ, توقىما جانە كىلەم توقۋ ونەرى, اعاش جونۋ مەن تاس قاشاۋ جانە باسقا ونەر تۇرلەرى بويىنشا شەبەرلەر ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالادى. جارمەڭكە بارىسىندا قولدانبالى ونەردەن شەبەرلىك ساعاتتارى ۇيىمداستىرىلادى. سونىمەن بىرگە, «مىڭجىلدىقتار توعىسىنداعى استانا» اتتى ءداستۇرلى كوشپەلىلەر وركەنيەتى فەستيۆالىنىڭ شەڭبەرىندە قازاق ۇلت اسپاپتارىنىڭ شەرۋى, «كيىم تاريحى» شوۋى, بالالارعا ارنالعان «مەنىڭ كىشكەنتاي كيىز ءۇيىم» شەبەرلىك ساعاتى, مۋزىكالىق اسپاپتار جانە قىران قۇس, جۇيرىك تازى, ۇلتتىق تاعام كورمەلەرى وتكىزىلەتىن بولادى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.