ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ جالپى ۇلت مادەنيەتىنە «وركەنيەتتى ۇلت, ەڭ الدىمەن, تاريحىمەن, مادەنيەتىمەن, ۇلتىن ۇلىقتاعان ۇلى تۇلعالارىمەن, الەمدىك مادەنيەتتىڭ التىن قورىنا قوسقان ۇلكەندى-كىشىلى ۇلەسىمەن ماقتانادى. ءسويتىپ, تەك ءوزىنىڭ ۇلتتىق ءتول مادەنيەتى ارقىلى عانا باسقاعا تانىلادى...» دەپ باعا بەرىپ, 21 مامىردى – مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇنى رەتىندە بەكىتكەن ەدى.
مادەنيەت قىزمەتكەرلەرى دەگەندە كوز الدىڭا ونەر قايراتكەرلەرى, شىعارماشىلىق ادامدارى كەلەدى.
بۇگىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە مادەنيەتتى دامىتۋعا بارلىق جاعداي جاسالۋدا. ايتالىق, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا مەملەكەتتىك باعدارلامالار كەشەنىن ۇيلەستىرىپ مادەني ساياسات تۇجىرىمداماسىن ازىرلەپ ۇسىندى.
زاماناۋي تەحنولوگيالار داۋىرىندەگى مادەنيەتتى دامىتۋدا كىتاپحانانىڭ ءرولى ءاردايىم بيىكتەي بەرەدى. ويتكەنى, كىتاپحانا – ءبىلىمنىڭ باستاۋ بۇلاعى. سونىمەن بىرگە, اقپاراتپەن جۇمىس جاساپ, مول مالىمەتتەردىڭ ساقتالۋىن ءارى ولاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن بىردەن-ءبىر مەكەمە. اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ قارقىندى دامۋى كىتاپحانالاردىڭ قىزمەتىن تاعى دا ۋاقىتقا ساي ءتۇرلەندىرە ءتۇستى. ناتيجەسىندە كىتاپحانا اقىسىز رۋحاني ورتالىققا, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ورنىنا, زياتكەرلىك جانە شىعارماشىلىق الاڭىنا اينالىپ ۇلگەردى دەسەك بولادى.
مەملەكەتتىڭ مادەني-اقپاراتتىق نەگىزدەگى بەلسەندى ءبىر تارماعى رەتىندە كىتاپحانا مەملەكەت پەن پرەزيدەنت ساياساتىنىڭ ناسيحاتشىسى بولىپ كەلەدى, بولا بەرەدى.
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جىل سايىنعى حالىققا جولداۋلارى كىتاپحانامىزدا تاقىرىپتىق كورمەلەر وتكىزۋدىڭ دارىستەرى قالىپتاسىپ, ول مىڭداعان وقىرماندارىمىز بەن قوناقتارىمىزدىڭ كوڭىلدەرىنە جول تاۋىپ, ىقىلاس پەن ىلتيپاتقا بولەنىپ جاتادى.
ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا قىزمەتىندەگى ستراتەگيالىق فاكتور رەتىندە مەملەكەت باسشىسى العا تارتقان «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىن اتاۋعا بولادى. بۇل ۇلى قۇندىلىق تۋرالى پرەزيدەنت: ««ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ باستاۋى تىم تەرەڭدە جاتىر. وسىدان ءحىىى عاسىر بۇرىن تونىكوك ابىز «Tۇركى جۇرتىنىڭ مۇراتى – ماڭگىلىك ەل» دەپ وسيەت قالدىرعان. بۇل ءبىزدىڭ جالپىۇلتتىق يدەيامىز مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ تامىرى سياقتى كونە تاريحتان باستاۋ الاتىنىن كورسەتەدى. جالپىۇلتتىق يدەيانى ومىرشەڭ ەتەتىن – ەلدىڭ بىرلىگى. اۋىزبىرشىلىك قاشقان, الاۋىزدىق تاسقان جەردە ەشقاشان دا جالپىۇلتتىق يدەيالار جۇزەگە اسقان ەمەس. قازاقستاننىڭ شىققان شىڭى مەن باعىندىرعان بيىكتەرىنىڭ ەڭ باستى سەبەبى – بىرلىك, بەرەكەسى», دەگەن ەدى. شىنىندا, بىرلىگى بار ەلدىڭ مەرەيى بيىك تۇرادى. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە وتانىمىزدىڭ ابىرويى اسقاق, بەدەلى بەكەم.
مادەني اعارتۋ ءارى ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى سانالاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ۇجىمىنىڭ بۇگىنگى مىندەتى – ەلىمىزدەگى جانە ەلوردامىزداعى اقپاراتتىق, ءبىلىم بەرۋ جانە مادەني-اعارتۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا بارىنشا ۇلەس قوسۋدى باستى ماقساتى دەپ سانايدى.
كىتاپحانا – قاشان دا مادەني-تانىمدىق باعىتتاعى ءىس-شارالار ۇيىتقىسى. سوندىقتان, بىزدە الۋان ءتۇرلى جۇمىستار ءوتىپ جاتادى. كىتاپ تۇساۋكەسەرلەرىن, كورمەلەر, شىعارماشىلىق كەشتەر وتكىزۋ اشىق ءارى قولجەتىمدى سيپاتتا بولادى. شاڭىراعىمىزداعى مادەني شارالارىمىزعا اركەز اتسالىساتىن جۇزدەگەن, مىڭداعان بەلسەندى وقىرماندارىمىز بەن قوناقتارىمىز بار. ولاردىڭ قاتارىندا كورنەكتى جازۋشىلار, اقىندار, عالىمدار, ستۋدەنتتەر, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر, زەينەتكەرلەر, تاعى باسقالار مولىنان. ولاردىڭ ارقايسىسى, جاسىنا, الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاراماستان, كىتاپحانامىزدان وزدەرىنە قاجەتتى اقپاراتقا نەمەسە قاجەت كىتاپتارىنا قول جەتكىزە الادى.
«جاقسى كىتاپ – جان ازىعى». ادام بالاسى كىتاپ كەيىپكەرلەرىنە قاراپ بوي تۇزەيدى. مۇنى جاس اقىن ءالىمجان الىشەردىڭ جىر جولدارىمەن تۇجىرىمدار بولساق: «ابىزداردى, اقىنداردى, شەشەندى, تانىپ الدىم كىتاپتاردان اسەرلى, كىتاپحانا – جازبالاردىڭ جۇرەگى, مەشىتتەن سوڭ كيەلى ورىن وسى ەندى».
ءيا, ۋاقىت ءبىزدىڭ ويىمىزدان جۇيرىك. سول ۋاقىت كەرۋەنىمەن جاڭا تەحنولوگيالار ايرىقشا قارقىن الىپ, جاڭا جۇمىس ادىستەرى دە پايدا بولۋدا. سوعان قاراي, زامانا كوشىنەن قالىس قالماي, جۇمىس بارىسىندا جاڭا تەحنيكا مەن تەحنولوگيانىڭ وزىق ۇلگىلەرىن جان-جاقتى قولدانۋدى ۋاقىت ءۇردىسى تالاپ ەتىپ وتىر. وسى ورايدا, ماماندارىمىزدى ىنتالاندىرىپ, شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىنە كوز جەتكىزۋ, سونداي-اق كىتاپحانا ءىسىن دامىتۋ ءارى كىتاپحاناشىلاردىڭ ءيميدجىن كوتەرۋ ماقساتىندا «ەڭ ۇزدىك كىتاپحاناشى – 2014» بايقاۋىن ۇيىمداستىرعان ەدىك. بايقاۋ ناتيجەسىندە, ءبىرىنشى ورىندى يەلەنگەن ءبىر مامانىمىز شەتەلدىك ىسساپارعا, انىعىن ايتساق, حالىقارالىق كىتاپحاناشىلار قاۋىمداستىعى مەن مەكەمەلەر فەدەراتسياسىنىڭ (International Federation of Library Associations (IFLA) كەيپتاۋن قالاسىندا (وڭتۇستىك افريكا) وتەتىن كەزەكتى كونفەرەنتسياسىنا جولدامانى جەڭىپ الدى. وسى ساپارعا جۇلدەگەرىمىزبەن بىرگە ەكى ءبولىم جەتەكشىسى دە باراتىنىن ايتا كەتسەم دەيمىن. جىل سايىن IFLA-نىڭ ءداستۇرلى وتىرىسىنا كىتاپحانا ءىسىنىڭ جاي-كۇيىن, كەلەشەگىن تالقىلاپ, تۋىنداعان ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن قاراستىرىپ ءارى جەتىستىكتەرىمەن ءبولىسۋ ءۇشىن الەمنىڭ 150-دەن اسا ەلىنەن وكىلدەر قاتىسادى.
مەملەكەتىمىزدىڭ مادەنيەت سالاسىنا قاتىستى ءتيىمدى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا الەمدىك القالى جيىنعا ارىپتەستەرىمىز ءجيى قاتىسۋدا. بۇل ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ۇجىمىنىڭ جۇيەلى ۇمىتىلىسىنىڭ جەمىسى دەۋگە بولادى.
ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ەكىنشى ونجىلدىقتىڭ بوساعاسىنان باتىل اتتاپ وتىر. بۇگىندە ءبىزدىڭ كىتاپحانامىز بۇكىلالەمدىك مادەني كەڭىستىكتە ءبىلىم بەرۋ ءارى قوعامدى الەۋمەتتىك-مادەني جاعىنان دامىتۋعا قابىلەتتى رۋحاني كەلىسىم مەن بىرلىكتىڭ بەرىك ىرگەتاسى سانالادى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. كىتاپحانا ۇجىمى مەملەكەتىمىزدىڭ جانە كىتاپحانامىزدىڭ گۇلدەنىپ كوركەيۋى ءۇشىن الداعى كۇندەرى دە ەسەلى ەڭبەكتەرىن ۇدەتە بەرەدى. ونەرى ءورىستى, مادەنيەتى كەلىستى ەلدىڭ رۋحى قاشاندا بيىك. ويتكەنى, مادەنيەت – تاريحي تۇرعىدان زەردەلەسەك, ادام جانىن جەتىلدىرۋدىڭ تاڭعاجايىپ قۇرالى. ياعني, مادەنيەت – جاس بۋىندى جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتەلەيتىن ءبىلىم مەن تاربيەنىڭ ءوزارا تەرەڭ استاسقان ءتۇپ تامىرى. كۇن سايىن حالقىن رۋحاني قاناتتاندىرىپ, سانالى عۇمىرىن وقۋ-اعارتۋ سالاسىنا ارناعان اسىل تۇلعالاردى, سونداي-اق ءوزىمنىڭ ارىپتەستەرىمدى رۋحاني قۇندىلىقتىڭ ۇيىتقىسى بولا بەرەلىك دەگىم كەلەدى.
ءۇمىتحان مۇنالباەۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ باس ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.