جاڭا ۇلگىدەگى ءتارتىپ ساقشىلارىن قالىپتاستىرۋدىڭ باستى ولشەمى
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى 100 ناقتى قادامدى اتاپ كورسەتتى. بۇل باستاما ەكونوميكا, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت, سوت جۇيەسى سياقتى قوعامدىق ءومىردىڭ بارلىق سالالارىن قامتيتىن بولادى. ونىڭ بارىسىندا پرەزيدەنت كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. ويتكەنى, سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرمەي, ساپالى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ارقىلى عانا ەلىمىز ىلگەرى دامىپ, قۇقىقتىق سيپاتقا يە بولا الادى.
قۇقىقتىق مەملەكەت ۇزاق ۋاقىت تاريحي دامۋ ۇردىسىندە قۇرىلادى. زاڭ ۇستەمدىگى قۇقىقتىق مەملەكەتتىڭ العاشقى كورسەتكىشى بولىپ تابىلادى, قوعامدىق ومىردە ونىڭ ۇستەمدىگى زاڭ ارقىلى رەتتەلەدى. بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋدا زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى باعىت بولىپ ەسەپتەلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋداعى وسى باعىتتى كەزەڭ-كەزەڭمەن ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتى مىندەتىن قويدى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ الدىندا بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن قاتار دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا ەنۋ بويىنشا ۇلت جوسپارىن قامتاماسىز ەتۋ تالابى تۇر. زاڭ ۇستەمدىگىن ىسكە اسىرۋ كەزىندە ءبىز پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن ىرىكتەۋ جۇيەسىن جاقسارتۋعا ءمىندەتتىمىز. جەكە قاسيەتتەرى مەن كاسىبي داعدىلارى – جاڭا ۇلگىدەگى پوليتسەيدى قالىپتاستىرۋدىڭ باستى ولشەمى.
مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ارنايى تۇرىندەگى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ يدەالى رەتىندە ءبىز جاستاردى مەكتەپ تابالدىرىعىنان باستاپ دايىنداۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى بىرقاتار شارالار قابىلداۋدا. دەپارتامەنت مۇراجايىندا «اشىق ەسىك كۇندەرىن» وتكىزىپ, پوليتسيا بولىنىستەرىنە مەكتەپ وقۋشىلارىنا ەكسكۋرسيا جاساتۋ ارقىلى ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتامىز. مەكتەپ وقۋشىلارى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدى ءوز كوزدەرىمەن كورە الادى. سانالى تۇردە ءبىزدىڭ ماماندىعىمىزدى تاڭداعان جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنا نازار اۋدارىلادى. پوليتسيا وفيتسەرىنىڭ مانسابى مەن ءومىرى ءوزىن ىشتەي باعىتتاۋى, قيىنشىلىقتارعا دايىندىعىنا بايلانىستى. ءىىم مامانداندىرىلعان وقۋ مەكەمەلەرىنە ءتۇسىپ, سوندا تۇرۋ ءالسىز بالالارعا قيىن بولادى. سوندىقتان, ءبىز قر ءىىم تارتىپتەمەسىنىڭ تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاپ, اتتەستاتتارى جاقسى جانە سپورتتا كورسەتكىشتەرى بار تۇلەكتەردى جىبەرۋگە تىرىسامىز. بيىل 70-تەن استام جاس ماماندى جۇمىسقا قابىلدادىق, كوپشىلىگى قر ءىىم وقۋ مەكەمەلەرىنىڭ تۇلەكتەرى. ولاردىڭ بەيىمدەلۋى ءبىزدىڭ باقىلاۋىمىزدا. ارقايسىسىنا العاشقى بۇيرىقتان باستاپ تاجىريبەلى تالىمگەرلەردى بەكىتەمىز. العاشقى قىزمەت جىلدارى قيىن بولارى انىق. تەوريادان ءومىر تاجىريبەسىنە اۋىسۋ ءۇردىسى, توزىمدىلىك, پسيحولوگيالىق تۇراقتىلىق, ءوز بەتىنشە جەكە شەشىم قابىلداۋ سياقتى سىناقتارعا تالماي ۇيرەتەمىز. بۇعان ءتيىمدى تۇرمىستىق جاعدايلاردى قوسساق, بۇل ءوز كەزەگىندە جاس وفيتسەردىڭ قالىپتاسۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز.
ءدال وسى كەزدە تالىمگەردىڭ, تاجىريبەلى ارىپتەستىڭ ساپالى دا سالماقتى كومەگى قاجەت. جەدەل قىزمەتتىك تاپسىرمالاردى بىرلەسە اتقارۋ, قىزمەت وزگەشەلىكتەرىن ءتۇسىندىرۋ, قىلمىسكەرمەن بەتپە-بەت كەلۋگە دايىنداۋ, قوعامدىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە جاس قىزمەتكەرلەردى تارتۋ – بۇل ءتالىمگەرلەرمەن جۇرگىزىلەتىن كەشەندى ءىس-شارالاردىڭ ءبىر بولىگى عانا. وتكىزىلەتىن جاس قىزمەتكەرلەر سلەتىندە جىل سايىن جاس بۋىن ۇزدىكتەرىن عانا ماراپاتتاپ قويماي, قىزمەتىن ادال اتقارعان ءتالىمگەرلەردى دە اتاپ وتەمىز. ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باسشىلىعى جاس قىزمەتكەرلەردىڭ دايىندىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوعامدىق ماڭىزدى, پاتريوتتىق, عىلىمي-پراكتيكالىق ءىس-شارالار وتكىزۋدى باستى باعدار ەتكەن. جاڭا قىلمىستىق زاڭناماعا كوشۋگە بايلانىستى وتكەن جىلى جەلتوقساندا جانە اعىمداعى جىلى ساۋىردە جاڭا زاڭنامانى ازىرلەگەن بەدەلدى عالىم-زاڭگەرلەردىڭ, قازاقستاننىڭ بەلگىلى زاڭگەرلەرى يسيدورا بورچاشۆيلي, مارات قوعاموۆ, ايدارحان سقاقوۆ, مارات باشىموۆتەردىڭ جانە باس پروكۋراتۋرا وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ەكى رەت سەمينار وتكىزىلدى.
بۇل عىلىمي-پراكتيكالىق ءىس-شارالار پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبيلىكتەرىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزدى. جىل سايىن دەپارتامەنتتە جاس قىزمەتكەرلەر سلەتى وتكىزىلىپ تۇرادى. وسى جولعى سلەتتە قالا اكىمى مارات تاسماعامبەتوۆ ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىنە پاتەر كىلتتەرىن تابىستادى. سونداي-اق, گراموتالارمەن, العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى. جاس قىزمەتكەرلەردى تاربيەلەۋ ۇدەرىسى جان-جاقتى بولۋى قاجەت: باسشىلىق تاراپىنان دا, اتا-انالارى تاراپىنان دا. بالا كەزىندە ساناسىنا سىڭىرگەن قادىر-قاسيەت, ار-نامىس سياقتى تۇسىنىكتەر ءبىزدىڭ قىزمەتتە اۋاداي قاجەت. كاسىبي بىلىكتىلىك پەن تاجىريبە جيناپ, ءوسۋدىڭ ساتىسىنان وتۋلەرىنە بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان.
سولتۇستىكقازاقستاندىق پوليتسەيلەرمەن دايىندالعان قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەرى ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ پاتريوتتىق جانە ادامگەرشىلىك تاربيەسىنە زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان نەگىزگى ءىس-شارانىڭ ءبىرى – كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ ارداگەرى فيليپپ چيجيكوۆكە ارنالىپ, ونىڭ تۋعان جەرى قىزىلجار اۋدانى بەرەزوۆكا سەلوسىندا ەسكەرتكىش اشىلدى. مايدانگەردىڭ ءومىرى, ەرلىگى مەن ەرجۇرەكتىگى وفيتسەرلەر قۇرامىنا ۇلگى ەتىلدى.
ەلباسىنىڭ «100 ناقتى قادام» باعدارلاماسىندا مەملەكەتتىك ورگاندار جانىندا قوعامدىق كەڭەستەر قۇرىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىقتىعىن, قوعام وكىلدەرىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىنا ارالاستىرۋ ماقساتى قويىلدى. ياعني, زاڭ قابىلداۋ ارقىلى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ جۇمىسىن كەڭەيتۋ كوزدەلگەن. وسى ورايدا, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى جانىنان قۇرىلعان قوعامدىق كەڭەس جۇمىسىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتە تۇسپەك. ونى قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى جاسۇلان احمەتوۆ باسقارادى. ولاردىڭ قاتىسۋىمەن ازاماتتاردى قابىلداۋدان باستاپ اپپاراتتىق جانە جەدەل جينالىستارعا دەيىن اشىقتىق قامتاماسىز ەتىلەدى. ءتارتىپتىك كەڭەستىڭ وتىرىستارى دا بەينەسەلەكتور رەجىمىندە وتەدى. مۇنىڭ ءوزى باسشىلىق بۋىنعا دەيىن ءتارتىپتى قاتايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پوليتسيانىڭ حالىق الدىندا اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەتىن تاعى ءبىر شارا – ازاماتتارمەن جەكە قابىلداۋلار ۇيىمداستىرۋ, جەرگىلىكتى جەرلەردە ەسەپ بەرۋ جيىندارىن وتكىزۋ بولىپ تابىلادى. تولعاقتى ماسەلەلەردى بىرلەسىپ تالقىلاۋ ارقىلى ەلدى مەكەندەر تۇرعىندارىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجدارىن شەشۋ جولدارىن دا تىنباي قاراستىرىپ كەلەمىز. ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردان دا وسى جۇمىس ءادىسى قاتاڭ تالاپ ەتىلەدى.
زاڭنىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىندەگى رەفورمالاۋ بارىسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن باستى مىندەت بولىپ قالا بەرەدى.
بەرىك ءبىلالوۆ,
سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى.
پەتروپاۆل.