وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ءورىستى بولۋى, دانىشپان اباي ايتاتىن كەمەل ادام تۇلعاسىندا قالىپتاسۋى – بەرگەن ءبىلىم مەن ۇيرەتكەن تاربيەگە تاۋەلدى. بۇل ەكەۋى تارازى باسىنداي تەڭەسپەگەن جەردە ۇرپاق تاعدىرى تالكەككە تۇسەدى. ءومىر جولى بۇرالاڭعا اينالىپ, ءبىر بۇرىلىستا قالىپ قويۋى دا كادىك. ءبىلىم مەن تاربيەگە ەڭ الدىمەن اتا-انا مۇددەلى بولۋى ءتيىس. ويتكەنى, ۇل مەن قىزدىڭ جاقسى بولىپ ءوسۋى اتا-انانىڭ ۋايىمسىز, قايعىسىز ءجۇرىپ تۇرۋىنا جول اشادى. ودان كەيىنگى جەردە ءبىلىم الاتىن مەكەمەلەرىنە, ءومىر سۇرگەن قوعامىنا قاتىستى ەكەنى ايداي اقيقات.
مۇعالىمنىڭ دە اتقارار ءرولى ەرەكشە. وسىنى جان-جاقتى ويلاستىرعان, ۇرپاق تاعدىرى – ۇلت تاعدىرى دەپ بىلگەن, ولاردىڭ ەرتەڭىنە بايىپتى باعدارمەن جۇمىس جاساپ جاتقان ءبىر ءبىلىم ورداسى, قىزىلوردا قالاسىنداعى №4 وبلىستىق دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
بۇل مەكتەپ-ينتەرنات 2004 جىلى شاڭىراق كوتەرىپتى. 2010 جىلى 300 ورىندى جاڭا مەكتەپ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلگەن ەكەن. العاشقى تۇلەكتەرى 2008 جىلى قانات قاعىپتى. ءبىلىم ۇياسىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاعاننان باستاپ, زامانعا ساي جابدىقتارمەن جاراقتالعانىنا كوز جەتكىزەسىڭ. اسىرەسە, تەوريالىق ءبىلىمدى پراكتيكادا ۇشتاستىراتىن كابينەتتەر كەشەنى تولىقتاي ينتەرنەتكە قوسىلعان, كومپيۋتەرمەن قامتاماسىز ەتىلىپتى.
دارىندى بالالارعا بەرىلەتىن كەشەندى وقۋ مەن تاربيە نەگىزدەرى جان-جاقتى ويلاستىرىلعان. وندا ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءبىرىنشى كەزەككە شىعارىلعان. وتاندىق جانە الەمدىك جارىستاردا جۇلدەگەر اتانعان وقۋشىلار تۋرالى مالىمەتتەرمەن تانىسقاندا, كوپ جايعا قانىق بولاسىڭ. مىسالى, سوڭعى 3 جىلداعى بىتىرۋشىلەر سانىنا تالداۋ جاسايتىن بولساق 2010-2011 وقۋ جىلى 40 تۇلەك بىتىرسە, ونىڭ 12-ءسى «التىن بەلگى», 2-ەۋى ۇزدىكتەر قاتارىنان تابىلىپتى. ال 2012-2013 وقۋ جىلىندا 47 وقۋشى اياقتاپ, ولاردىڭ 1-ەۋى «التىن بەلگى», 2-ءۋى ۇزدىك اتتەستاتتى يەلەنسە, 2013-2014 جىلى مەكتەپ بىتىرگەن 48 تۇلەكتىڭ 4-ەۋى «التىن بەلگى», 2-ەۋى ۇزدىك اتتەستاتقا يە بولىپتى. وسىنىڭ وزىنەن-اق كوپ جايدى اڭعارۋعا بولعانداي. بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ كورسەتكىشى ءتىپتى بولەك. «التىن بەلگى» العاندار – 5-كە حالىقارالىق ءبىلىم باسەكەسىندە شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماعاندار سانى – 16-عا جەتىپتى. وسىنداي ءبىلىم ءنارىن بەرىپ, تاربيە ۇيرەتكەن ۇجىم ءار كەز جەتىستىكتەردىڭ بيىگىنەن كورىنىپ كەلەدى ەكەن. ايتالىق بىرەر جىل بۇرىن وبلىس اكىمدىگىنىڭ 600 مىڭدىق گرانتىن, ودان كەيىن 150 مىڭ گرانتىن جەڭىپ العانى سول سوزىمىزگە دالەل.
وقۋشىلارعا ءبىلىم بەرىپ, تاربيە ۇيرەتىپ جۇرگەن ۇستازدار قاۋىمىنىڭ دا جەتكەن جەتىستىكتەرى ءبىر توبە. ونداي ۇلگىلى مۇعالىمدەر قاتارىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالعان شارا قالمۇراتوۆا, ءجۇسىپالى ءدىنيسلاموۆ, وزگە دە بىلىگى مىقتى ازاماتتاردى اتاۋعا بولادى. زامانعا ساي عىلىم ماگيسترى دارەجەسى بار جاس مۇعالىمدەردىڭ دە كەلە باستاعانى كوڭىلگە مەدەۋ. ولاردىڭ قاتارىندا ك.نۇرماحانوۆا, ر.جاڭاباەۆا, ن.يسمايلوۆالاردى اتاۋعا بولادى. سول سەكىلدى ۇزدىك اۆتورلىق باعدارلامالار بويىنشا جۇلدەگەر دەپ تانىلعان ۇزدىكتەر دە از ەمەس ەكەن. ونداي جۇلدەگەرلەر قاتارىندا, گ.بەكمۇحامەتوۆا, ا.سماعۇل, س.بولاتقىزى جانە وتكەن جىلى ماتەماتيكا ءپانى مۇعالىمدەرى اراسىندا وتكىزىلگەن وبلىستىق وليمپيادا جەڭىمپازى, باس جۇلدەگە اۆتوكولىك العان شايماعانبەت جيەنباەۆ بار.
وقۋشىلار اراسىندا رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق وليمپيادالاردا ناقتىلاي تۇسسەك, ءبىر عانا «عىلىم الەمىن اشامىز» اتتى حالىقارالىق عىلىمي جوبا كونكۋرسىندا توپتى جارعان ۇل مەن قىزدىڭ ۇزىن سانى سوڭعى 3 جىلدا 18-گە جەتىپتى.
– ءبىزدىڭ العا قويعان باستى ماقساتىمىز, دارىندى بالالارعا بەرىلەتىن كەشەندى وقۋ مەن تاربيە نەگىزدەرىن تەرەڭدەتۋ جانە ەليتارلىق ءبىلىمنىڭ فۋنكتسيونالدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ. ياعني, ادامي كاپيتالدىڭ ساپالى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان بارلىق باسىمدىقتاردى نەگىزگە الا وتىرىپ وتانىمىزدىڭ 2011-2020 جىلدارعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى مىندەتتەردى ورىنداۋعا ۇلەس قوسۋ بولىپ ەسەپتەلەدى. سول سەكىلدى, دارىندى بالالارىمىزعا ەلىمىزدىڭ باعا جەتپەس ۇلتتىق يگىلىگى جانە نەگىزگى ينتەللەكتۋالدى, شىعارماشىلىق الەۋەتى رەتىندە قاراپ, ولاردى الەۋمەتتىك جانە پەداگوگيكا-پسيحولوگيا جاعىنان قولداۋ كورسەتۋ بولىپ سانالادى. مەن مىنا ءبىر نارسەنى باسا ايتقىم كەلەدى. ارينە, زامانعا ساي تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋ كەرەك. ايتسە دە رۋحاني قۇندىلىق بولىپ سانالاتىن كىتاپتىڭ ءجونى بولەك. ءبىزدىڭ كىتاپ قورىمىز 15 مىڭنان اسا بولسا, ونىڭ 10 مىڭنان كوبى وقۋلىقتار, 3,5 مىڭى كوركەم ادەبيەت, ادىستەمەلىك قۇرالدار 13 مىڭعا تاياۋ, ەلەكتروندىق وقۋلىق – 165 دەسەك, بۇل 1 وقۋشىعا 26 كىتاپتان كەلەدى دەگەن ءسوز. 36 وقۋ كابينەتتەرىنىڭ بارلىعى دا كومپيۋتەرمەن جاراقتالعان. 4 كومپيۋتەرلىك, 9 ينتەراكتيۆتىك سىنىپ جۇمىس ىستەيدى. ەلەكتروندى وقۋ زالى, 130 ورىندىق اسحانا بار. وندا وقۋشىلارعا 5 مەزگىل تاماق تەگىن بەرىلەدى. بۇعان قوسا سپورت, اكتى زالى جۇمىس ىستەيدى. مەديتسينالىق كابينەت ۋاقىت تالابىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى, – دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى بالزيا ابدۋللاەۆا.
ءبىلىم ۇياسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقاندا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ىسكەرلىگى, ۇتقىر ۇيىمداستىرۋشى ەكەنى ونىڭ قيمىل-قارەكەتىنەن, تياناقتى تىرلىك-تىنىسىنان كورىنىپ تۇردى. وقۋشىلارعا ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, تاربيە بەرۋ ءىسى دە جاقسى جولعا قويىلعان ەكەن. ينتەرنات بولعاندىقتان ءار وقۋشىنىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى, وقۋعا ىنتاسى – ءبارى دە ۇستازدار مەن تاربيەشىلەردىڭ باقىلاۋىندا بولارى انىق. اسىرەسە, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ پاتريوتى بولىپ قالىپتاسۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستارىنىڭ تاقىرىپتارىنا كوز جىبەرسەڭ ەلدىك ءىس, ۇلتتىق ۇعىم العا وزدىرىلعان. سونىڭ ىشىندە رۋحاني ادامگەرشىلىك تاربيەسى ءبىرىنشى ورىننان كورىنەدى. بۇل تۋرالى مەكتەپتىڭ ۇستازدارىمەن وي بولىسسەڭ, ءار ازامات پەن ازاماتشا وقۋشى الدىمەن رۋحى باي, ۇلتىنىڭ ادال ۇلى مەن قىزى بولۋى ءتيىس ەكەنىن, سوندا عانا ءبىلىم تەرەڭ, تاربيە تۋرا جولدا بولاتىنىن ايتادى. بۇل ىستە الدىمەن ۇستازبەن تاربيەشىنىڭ ءوزى تاربيەلى بولۋى كەرەكتىگىن العا تارتادى. وقۋشىلاردىڭ اتا-اناسىمەن جۇمىس ىستەۋ دە جاقسى جولعا قويىلعان. مەكتەپ – اتا-انا – مۇعالىم قاعيداسى بەرىك ورىن العان. جاقسى وقۋشىنى ۇلگى ەتىپ كورسەتۋ, ونىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋمەن بىرگە, باسقالاردىڭ ىنتا-ىقىلاسىن وياتاتىنىن, وسى ءۇشىن الۋان ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىراتىنىنا دا كۋا بولدىق. وقۋشىلاردى بالاڭ كەزىنەن سپورتقا باۋلۋ ماسەلەسى دە ءوز شەشىمىن تاۋىپتى. ەڭسەسى بيىك سپورت زالىندا ولاردىڭ جاتتىعۋ جاساۋىنا بارلىق جاعدايلار قاراستىرىلعان. تاعى ءبىر اتاپ ايتارلىعى, ينتەرنات تاربيەشىلەرىنە ەرەكشە كوڭىل اۋدارىلاتىندىعى. سونىڭ ادەمى كورىنىسى تاربيەشىلەر اراسىندا وتكىزىلەتىن بايقاۋلار دەر ەدىك. مىسالى, وتكەن جىلى «ۇزدىك تاربيەشى» بايقاۋىندا 1-ءشى ورىندى ءلاززات اۋباكىروۆا جەڭىپ السا, 2-ءشى ورىندى گۇلجان پارمانقۇلوۆا يەلەنىپتى.
ءبىلىم مەن تاربيەنى ۇتقىر ۇيىمداستىرىپ وتىرعان مەكتەپ ۇجىمى ءبىلىم ۇياسىنا قازاقتىڭ ارداقتى ازاماتتارىنىڭ ءبىرى, كەزىندە قىزىلوردا وبلىسىنا جەتەكشىلىك ەتكەن, سول تۇستا سىر ەلىنە ەرەكشە ءىلتيپات تىنىتىپ, ەسەلى ىستەرگە ۇيىتقىلىق جاساعان ەركىن اۋەلبەكوۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ جونىندە ماسەلەنى كوپتەن بەرى كوتەرىپ جۇرسە, بۇل تىلەك تاياۋ ۋاقىتتا شەشىمىن تاباتىن كورىنەدى. سوندىقتان, قازىردىڭ وزىندە وعان ارنالعان زالدى جابدىقتاپ قويىپتى. اسەم جيھازداردىڭ ىشىنە قوعام قايراتكەرىنىڭ بۇكىل ءومىر جولى, اتقارعان قىزمەتى, وسكەن ورتاسى, قاتار جۇرگەن زامانداستارى, قىزىلوردا وبلىسىن باسقارعان كەزدەگى ەلەۋلى جۇمىستارىنان مولىنان دەرەك بەرەتىن سۋرەتتەر مەن قۇجاتتار, كىتاپتار, الۋان ءتۇرلى كوشىرمەلەر قويىلىپتى.
جالپى, بۇل ءبىلىم ۇياسى وتانىمىزدىڭ ءاربىر ەلەۋلى كەزەڭدەرىنە, اسىرەسە, اتاۋلى داتالارعا بۇرىشتار ۇيىمداستىرۋ ءداستۇرىن قالىپتاستىرىپتى. ايتالىق, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ شيرەك عاسىر ىشىندەگى ءوسىپ-وركەندەۋى, كۇنى كەشە اتاپ وتكەن جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى, الاش ارىستارى, بايقوڭىر عارىش كەشەنى تۋرالى جاقسى جابدىقتالعان دۇنيەلەر دالەل بولادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ۇيرەتەتىن ۇلگىسى بار ءبىلىم ۇياسىنىڭ تابالدىرىعىنان باستاپ, تورىنە دەيىنگى ارالىقتاعى جەتىستىك كىمنىڭ دە بولسا مەرەيىن وسىرەدى. مۇنداي ءبىلىم ۇيالارىنىڭ وزىق تاجىريبەسىن وزگەلەرگە ۇلگى ەتىپ, جۇرتقا جەتكىزىپ وتىرساق ۇتارىمىز كوپ بولادى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».