وعان زەينەتاقىعا قاتىستى سوڭعى زاڭ جوباسى كوزىمىزدى جەتكىزدى
ءماجىلىستىڭ سوڭعى جالپى وتىرىسىندا حالىقتى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋعا بايلانىستى كەيبىر زاڭدارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى ماقۇلدانعانى تۋرالى جازعان ەدىك. ەندى سول زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا ورتاعا سالىنعان كەيبىر ساۋالدار تۋرالى تولىعىراق جازۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز.
دەپۋتات م.تىنىكەەۆ زەينەتاقى ادامعا ءومىر بويى تولەنەتىندىگىن ايتىپ, ال جيناقتالعان سومانىڭ تولەنبەي قالعان بولىگى ادام دۇنيە سالسا, مۇراگەرلەرىنە بەرىلە مە دەپ سۇرادى. وعان جاۋاپ بەرگەن مينيستر ت.دۇيسەنوۆا جيناقتالعان سومانىڭ ىشىندەگى جۇمىس بەرۋشى بەرگەن 5 پايىز مۇراگەرگە بەرىلمەي, تەك ءوز ەڭبەكاقىسىنان ۇستالعان 10 پايىزدىق جارنا عانا مۇراگەرگە بەرىلەتىنىن ايتتى. دەمەك, ادام ولگەننەن كەيىن زەينەتاقى تولەۋ قىزمەتىندە وتىرعاندار ونىڭ تولەنبەي قالعان سوماسىنا تەكسەرىس جاساپ, قانشاسى 10 پايىزدىڭ, قانشاسى 5 پايىزدىڭ ەسەبىنەن جيناقتالعانىن اجىراتۋلارى كەرەك ەكەن...
دەپۋتات ت.ومىرزاقوۆ زاڭ جوباسىنىڭ تاعى ءبىر تۇسىنىكسىز تۇسىن كورىپ, سۇراق بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى بويىنشا مەملەكەت جۇمىس بەرۋشىنىڭ 5 پايىزدىق قوسىمشانى اۋدارۋىنا كەپىلدىك بەرمەيدى ەكەن. ونىڭ ۇستىنە بۇل اقى جۇمىسكەردىڭ ەڭبەكاقىسىنا سايكەس تولەنسە دە ول ادامنىڭ جەكەمەنشىگى ەمەس. وسى زاڭ جوباسىنىڭ 31-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سايكەس ونى تەك وزىنە 60 اي بويى اۋدارىلعاندا عانا الادى ەكەن. دەمەك, كەم دەگەندە 5 جىل ۇدايى اۋدارىلىپ وتىرعاننان كەيىن عانا زەينەت جاسىنا ىلىكسە 5 پايىزدىق ۇستەمە جارنانى الادى.
دەپۋتاتتىڭ وسى ادىلەتتى ەمەس قوي دەگەن سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن مينيستر الدىمەن جۇمىس بەرۋشىنىڭ 5 پايىزدىق جارنانى اۋدارۋىنا مەملەكەت كەپىلدىك بەرە الماعانىمەن, زەينەتاقىنى تولەۋ مىندەتكەرلىگى قاراستىرىلعانىن ايتتى. دەمەك, جۇمىس بەرۋشى تيەسىلى سومانى اۋدارماسا دا ونى مەملەكەت ءبارىبىر تولەۋگە مىندەتتى ەكەن. ودان ءارى ت.دۇيسەنوۆا 5 جىلدىق 5 پايىزدىق قوسىمشا تۋرالى قىزىق دەرەك ايتتى. بىزدەگى قولدانىستاعى زاڭناما بويىنشا زەينەتاقى ايەل ادامعا 20 جىلدىق, ەر ادامعا 25 جىلدىق جۇمىس وتىلىنە سايكەس تاعايىندالادى. ال جۇمىس بەرۋشى كەمىندە 5 جىل بويى قوسىمشا 5 پايىزدىق زەينەتاقىلىق جارنا تولەگەن بولسا, ءبىز وعان جيناقتاۋ قورىنان زەينەتاقى تولەۋ كەرەكتىگىن جازدىق. ءسويتىپ, ءبىز قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ نورماسىن ءبىرشاما جەڭىلدەتتىك, دەدى ول.
دەپۋتات گۇلنار سەيىتماعانبەتوۆا 4 بالا وسىرگەن اناعا 12 جىلدىق جۇمىس ءوتىلى ەسەپتەلەتىنىن ايتا كەلىپ, ال ودان كوپ, مىسالى, 10 بالا وسىرگەنگە نەگە جۇمىس ءوتىلى كوبىرەك ەسەپتەلمەيدى. 4 بالانىڭ ارقايسىنا 3 جىلدان ءوتىل بولسا, ودان كوپ بالا سانىنىڭ ارقايسىنا تىم بولماسا 2 جىلدان جۇمىس ءوتىلى نەگە ەسەپتەلمەيدى دەپ سۇراق قويدى.
زاڭ جوباسى بۇل جەردە ءبىرشاما ادىلەتتى نورما قاراستىرعان ەكەن. تامارا دۇيسەنوۆا ومىرگە 6 جانە ودان دا كوپ بالا اكەلگەن انالارعا 12 جىلدىق جۇمىس ءوتىلىنىڭ ۇستىنە بازالىق زەينەتاقىسىنا اي سايىن 15 مىڭ تەڭگەدەن قوسىمشا قاراجات تولەنەتىنىن ايتتى.
دەپۋتات ايتكۇل ساماقوۆانىڭ سۇراعى دا كوپ ادامداردىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەنى قوزعادى. دەپۋتات مۇگەدەك بالالارىنا قارايتىن انالارعا زەينەتاقى تولەۋ ماسەلەسىنە كوڭىل اۋداردى. ولار مۇگەدەك بالاسىن 18 جاسقا دەيىن باققان جىلدارىنا جاردەماقى الادى. انا جازعان ودان كەيىن دە بالاسىن باعاتىنى بەلگىلى, بىراق بۇل جىلدارعا تۇك تە المايدى. ەگەر اناسى باقپاسا, سىزدەر پاتروناتتى مەدبيكە بەلگىلەپ, وعان ەڭبەكاقى تولەگەن بولار ەدىڭىزدەر. ەڭ قيىنى سول, زەينەت جاسىنا تولعاندا مۇگەدەك بالاسىن باققان جىلدارى ءۇشىن اناعا جۇمىس ءوتىلى دە ەسەپتەلمەيدى. وسى ماسەلەنى دۇرىس شەشۋىمىز كەرەك ەدى عوي, دەدى دەپۋتات.
بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرگەن مينيستر جاڭا زاڭ جوباسى بويىنشا مۇگەدەك بالالارىن كۇتكەن جىلدارى انالاردىڭ ەڭبەك وتىلىنە ەسەپتەلەتىنىن ايتتى. قولدانىستاعى زاڭعا سايكەس انالارعا مۇگەدەك بالالارىن 16 جاسىنا دەيىن كۇتكەنى ءۇشىن ەڭ از ەڭبەكاقى كولەمىندە جاردەماقى بەرىلەدى ەكەن. ال 16 جاستان كەيىن جاڭا زاڭ جوباسى بويىنشا مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى كولەمىندە ءجاردەماقى تولەنەتىن بولىپتى. وسى ءجاردەماقىدان وعان زەينەتاقىلىق جيناق قورىنا 10 پايىزدىق جانە جۇمىس بەرۋشىنىڭ ەسەبىنەن 5 پايىزدىق جارنا تولەنىپ تۇرادى ەكەن, ءسويتىپ, زەينەتاقى جاسىنا جەتكەندە وعان بالانى كۇتكەن جىلدارىنىڭ ءبارى جۇمىس ءوتىلى بولىپ ەسەپتەلىپ, جيناقتالعان قور ەسەبىنەن زەينەتاقى تولەنەتىن كورىنەدى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان».