ايرىقشا تاريحى بار اباي اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتە وقىتاتىن مەكتەپ-ينتەرناتى بيىل ۇلكەن تابىسقا جەتىپ وتىر. 10 بىردەي وقۋشى ۇبت ناتيجەسىندە «التىن بەلگى» السا, 43 مەكتەپ ءبىتىرۋشى حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق وليمپيادالاردا توپ جاردى. بيىل تالانتتى تۇلەكتەرگە «التىن بەلگىلەرىن» تابىستاۋ ءۇشىن ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى تاكير بالىقباەۆ اتالمىش مەكتەپكە ارنايى كەلدى.
وسىلايشا, اتالمىش ءبىلىم ورداسى ءبىلىمنىڭ بيىك دەڭگەيىن كورسەتتى. اتا-انا دا ون جىل بويى بالاسىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن توككەن تەرىنىڭ ناتيجەسىن كوردى. مەكتەپ بويىنشا ۇبت-نىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 102 بالدى قۇرادى.
ۆيتسە-مينيستر رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى مەكتەپتىڭ دارىندى تۇلەكتەرىنە اتتەستات تاپسىرۋ سالتاناتىندا: «سىزدەردى مەكتەپ بىتىرگەندەرىڭىزبەن عانا ەمەس, وسى وقۋ ورنىن تاڭداعان كۇندەرىڭىزبەن دە قۇتتىقتايمىن! بۇل – ۇلتتىڭ ءيىسى اڭقىعان ەرەكشە تاعدىرلى مەكتەپ! بۇل مەكتەپتەن قوعام قايراتكەرلەرى, تانىمال انشىلەر, تالاي اتاقتى تۇلعالار, ايتۋلى جۋرناليستەردىڭ لەگى شىققان. جاقسى ءبىلىم – جاقسى بولاشاقتىڭ كەپىلى», دەدى.
«التىن بەلگى» يەلەرى مەدالدارىن ۆيتسە-ءمينيستردىڭ قولىنان السا, حالىقارالىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازدارىنا اتتەستاتتارىن وسى مەكتەپتىڭ تۇلەگى, گەنەرال-لەيتەنانت, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءادىل شاياحمەتوۆ تابىستادى.
رەتى كەلىپ تۇرعاندا, ەلۋ جىل بويى الماتىداعى «№2 مەكتەپ-ينتەرنات» اتانعان ءبىلىم مەكەمەسى 1957 جىلى رەسپۋبليكاداعى شوپانداردىڭ بالالارى ءۇشىن دەگەن ويمەن قالاداعى №12 مەكتەپتەن كەيىن اشىلعان ەكىنشى قازاق مەكتەبى ەكەنىن ەسكە سالا كەتۋ كەرەك. بۇل ءبىلىم ۇياسى قاي كەزدەن باستاپ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتىپ وقىتا باستادى دەسەك, جەلتوقسان وقيعاسىنان كەيىن ۇلتتىڭ رۋحى مەن نامىسى وياندى. ءوز ءتىلىمىزدى ۇلىقتاماساق حالىق رەتىندە جويىلىپ كەتەتىنىمىزدى ۇققان ەل ازاماتتارىنىڭ ارالاسۋىمەن, 1988 جىلى قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ قاۋلىسى شىعىپ, مەكتەپ – رەسپۋبليكالىق قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتە وقىتاتىن ءبىلىم ۇياسى مارتەبەسىنە يە بولدى. 2003 جىلى رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتە وقىتاتىن ورتا مەكتەپ-ينتەرناتى دەپ اتاۋى قايتا تولىقتىرىلدى.
الماتىداي ۇلكەن قالادان اۋىلدىڭ ءيىسىن شىعارعان, شاكىرتتەرى تەك قازاقشا سويلەيتىن, قازاقشا ويلايتىن, قازاقشا ءتۇس كورەتىن وسىناۋ مەكتەپ تالاي تۇلعالاردى تۇلەتكەن. دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تالعات ماماشەۆ, اتاقتى كومپوزيتور كەڭەس دۇيسەكەەۆ, قر ۇقك اكادەمياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى, گەنەرال-لەيتەنانت ءادىل شاياحمەتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ماۋلەن اشىمباەۆ, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى سىندى ازاماتتار وسى №2 مەكتەپ-ينتەرناتتا وقىعانىن ءاردايىم ماقتان تۇتادى.
ەندى, مىنە, زامان وزگەردى. بىلىمدە دە, ونەردە دە, ومىردە دە باسەكە بار. بالا بويىنداعى دارىندى دامىتۋعا ءبىرىنشى كەزەكتە اتا-انا جاۋاپتى بولىپ تۇرعان كەزەڭ. قىسقاسى, دەر كەزىندە ساپالى ءبىلىم الۋعا, ونەر ۇيرەنۋگە, ءتىل مەڭگەرۋگە ءجۇردىم-باردىم قاراعان بالا دا, باعدار بەرۋگە ىقپال ەتپەگەن اكە-شەشە دە «قولىمدى مەزگىلىنەن كەش سەرمەدىمنىڭ» كەرىن كەلتىرەدى. سوندىقتان, مەملەكەتىمىز دە دارىندى بالالاردى قولداۋدا, تەگىن وقىتىپ, تالانتىن اشۋدا قول قۋسىرىپ وتىرعان جوق. وسىنداي ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ ءبىرى –اباي اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتە وقىتاتىن ورتا مەكتەپ-ينتەرناتى.
ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى ماقساتى وركەنيەتتى ەلدەر قاتارىنا كوتەرىلۋ بولسا, ال وركەنيەتكە جەتۋدە جان-جاقتى دامىعان, رۋحاني باي تۇلعانىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. كەمەل ادامنىڭ ءبىر قاسيەتى – ءتىل بايلىعى, ءوز ويىن ناقتى, تەرەڭ ماعىنالى ءارى كوركەم جەتكىزە ءبىلۋ بولسا, بۇل ونەردىڭ ءبارى دە مەكتەپتە بار. مۇعالىمدەردىڭ مىندەتىن ىقىلاسپەن اتقارۋىنا جاعداي جاسالعان, باي كىتاپحانا جۇمىس ىستەيدى.
بيىل ادەبيەتكە, جازۋعا بەيىمى بار شاكىرتتەردىڭ «شىڭداۋ» اتتى جيناعى شىعارىلىپتى. ارۋجان ارىنوۆانىڭ «كوڭىل تولقىنى», جانسايا سەبەپوۆانىڭ ولەڭدەر جيناعى, دانا رۋسلانقىزىنىڭ «سەزىم تامشىلارى» اتتى جەكە كىتاپتارى جارىق كورگەن.
مەكتەپ وقۋشىلارى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە, رەسەيدە وتكەن «سوزۆەزديە-2015», «ماتەماتيكا جانە جوبالاۋ-2015» وليمپياداسى مەن ياكۋتيادا وتكەن حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىسىپ, ءجۇلدەلى ورىنداردان تابىلسا, بايقوڭىر قالاسىنداعى «عىلىم الەمىن اشامىز» حالىقارالىق جارىسىنا 12 وقۋشى قاتىسىپ, ءبىلىم گرانتتارىنا يە بولىپتى.
– مەكتەبىمىزگە رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن دارىندى بالالار تەرەڭ ءبىلىم الامىز دەگەن نيەتپەن كەلەدى. ىلعي ۇزدىكتەر جينالعان ورتادان جۇيرىكتەردىڭ عانا وزىپ شىعارى ءسوزسىز. بالالار ءبىر بىرىنەن قالماس ءۇشىن بارىن سالىپ وقيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇگىنگى زامان – بۇكىل جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ قارىشتاپ دامىعان زامانى. ءتىپتى, تەلەديداردى سوزبەن قوسىپ, سوزبەن باسقاراتىن دارەجەگە دە جەتتىك. يننوۆاتسيالىق جانە ينتەللەكتۋالدىق باعىتتا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن بارىنشا جەتىلدىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ەندىگى جىلعى مەجە – وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن مۇنان دا جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋ, – دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى, ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى مۇحتار بوتاباي ۇلى يبرايموۆ.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.