ەلىمىزدىڭ قيىر باتىسىنداعى جانىبەك اۋدانىندا تاۋ دەگەن شاعىن اۋىل بار. بايتاق دالاسىمەن ايگىلى باتىس قازاقستاندا تاۋ جوق ەكەنى بەلگىلى, شاماسى اۋىل ازاماتتارىنىڭ ءتۇر-تۇلعاسىنا, ءىس-ارەكەتىنە قاراي وسىلاي اتالسا كەرەك.
تاۋ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ءبىر شەتى رەسەي فەدەراتسياسىمەن شەكتەسەدى. كەڭەس كەزىندە «قايرات» كەڭشارى اتالعان اۋىل اۋدان ورتالىعىنان – 35 شاقىرىم, وبلىس ورتالىعى ورال قالاسىنان 500 شاقىرىم قاشىقتا جاتىر. شالعاي اۋىلدىڭ شارۋاسى دا شاش-ەتەكتەن ەكەنى بەلگىلى. جىل سايىن تۇرعىن سانى كەمىپ, تۇرمىسى تۇزەلە الماي تۇرعان ەلدى مەكەننىڭ ءبىرى ەدى. كەيىنگى ەسەپتەر وكرۋگتە مىڭ قارالى ادام عانا تۇراتىنىن كورسەتكەن.
دەگەنمەن باتىس قازاقستان وبلىسىندا اۋىل-ايماقتىڭ اجارىن كەلتىرەتىن ارنايى باعدارلامالار از ەمەس. ءوڭىر تابيعي گاز قۇبىرىمەن, ساپالى اۋىزسۋمەن تۇگەلگە جۋىق قامتىلعان. اقجايىقتىڭ ەڭ وسال جەرى جول بولاتىن. ونىڭ ءوزى جىل وتكەن سايىن جاقسارىپ كەلەدى. ءبىز ايتقان ەڭ شالعاي بوكەي ورداسى, جانىبەك اۋداندارىنا ساپالى جول جەتكەلى بىرنەشە جىل بولدى.
تاۋ اۋىلىنا كەلەيىك. بيىل كوكتەمدە اۋىلدا اكىم سايلاۋى بولدى. حالىق وزىنە قاجەت باسشىنى تىكەلەي تاڭدادى. ناۋرىز ايىنىڭ 2-ءسى كۇنى وتكەن سايلاۋدا ءۇش ادام باق سىناعان ەكەن. تىزىمدەگى 627 سايلاۋشىنىڭ كوپشىلىگى داۋىس بەرۋگە كەلىپ, 36 جاستاعى جالىنداپ تۇرعان نۇرتىلەك ميزامباەۆ دەگەن ازاماتتى سايلاپ العان ەدى. سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا, باسىم كوپشىلىك, ياعني 65,8% سايلاۋشى نۇرتىلەك نيەتباي ۇلىن تاڭداعان.
نۇرتىلەكتىڭ ماماندىعى – مۇعالىم. ورالداعى ايگىلى ماحامبەت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى, ينفورماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى. ەڭبەك جولىن بوكەي ورداسى اۋدانى جيەكقۇم اۋىلىنداعى تەمىر ماسين اتىنداعى ورتا مەكتەپتە ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ باستاعان. ءار جىلدارى كورشىلەس بوكەي ورداسى مەن جانىبەك اۋدانى مەكتەپتەرىندە ماتەماتيكا, فيزيكا, ينفورماتيكا پاندەرىنەن ساباق بەرىپ, مايتالمان مامان بولىپ قالىپتاسقان. كەيىنگى جىلدارى جانىبەك اۋىلىنداعى مەكتەپتەن تىس جۇمىستار ورتالىعىنا باسشىلىق ەتىپتى.
«سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە اكىم لاۋازىمىنان ۇمىتكەرلەر اۋىلعا كەلىپ, حالىقپەن كەزدەستى, ءوز باعدارلاماسىن تانىستىردى. نۇرتىلەك نيەتباي ۇلى ءوز سوزىندە جاستارمەن جۇيەلى جۇمىستى جولعا قوياتىنىن, اۋىلدىق وكرۋگكە ينۆەستور تارتۋعا باسىمدىق بەرەتىنىن ايتقان ەدى. ءدال وسى ۇسىنىستار ءوزىمنىڭ كوڭىلىمە قوندى», دەيدى اۋىلداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى تاڭات ساريەۆ.
مىنە, نۇرتىلەك ميزامباەۆتىڭ تاۋ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى دەگەن لاۋازىمعا كەلگەنىنە 8 ايدان ەندى عانا اسىپتى. الايدا وسى از ۋاقىت ىشىندە اتقارىلعان جۇمىستاردى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى.
قاراڭىز: اۋىلداعى ورتالىق ساياباق جوندەلىپ, اجارى كىرىپ قالدى. باقتىڭ كىرەبەرىس قاقپاسىنا اتاۋى جازىلىپ, سۋبۇرقاق ورناتىلعان. جازعى (جاعاجاي) ۆولەيبول الاڭى سالىنىپ, جاڭادان work-out الاڭى ورناتىلعان. باق تورىندەگى ساحنا دا جوندەلىپ, كوشە ترەناجەرلەرى قويىلىپتى. ساياباقتىڭ ەلەكتر سىمدارى, جارىق شامدارى تولىق اۋىستىرىلعان. ەڭ سوڭىندا وسىنشا يگىلىكتىڭ ساقتالۋى ءۇشىن باقىلاۋ كامەراسى ورناتىلعان.
شاعىن اۋىلدىڭ مادەنيەت ءمۇيىسى وسىلايشا جاڭعىرىپ, جاڭا سيپاتقا ەنگەن كەزدە تۇرعىنداردىڭ ساناسىنا دا قۋانىش ورنايتىنى ءسوزسىز عوي. جاڭا اكىم اۋىلداعى بىرنەشە كوشەنىڭ جارىعىن جاڭارتىپ, ءتۇرلى-ءتۇستى ساۋلەگە شومىلدىرىپ قويىپتى.
– جاستارعا قولداۋ ءبىلدىرۋ, ولارمەن بىرلەسە قىزمەت اتقارۋ – نۇرتىلەك نيەتباي ۇلىنىڭ باستى ەرەكشەلىگىنىڭ ءبىرى. اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيى عيماراتىنىڭ ءبىر بولمەسىن شاعىن فيتنەس زالىنا اينالدىردى. اۋىل ازاماتتارىن, شارۋا قوجالىق جەتەكشىلەرىن ۇيىمداستىرىپ, زاماناۋي ۇلگىدەگى قاجەتتى قۇرالداردى ساتىپ الدى. ناتيجەسىندە, اۋىل جاستارىن سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا باۋليتىن, بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزەتىن كەرەمەت ورتالىق پايدا بولدى, – دەيدى قوعامدىق كەڭەس توراعاسى تاڭات ساريەۆ.
جاڭالىققا جانى قۇمار جاس اكىمدى اۋىل جاستارى دا قولدايدى. بيىل اۋىل مەكتەبىن بىتىرگەنىنە 10 جىل, 20 جىل, 30 جىل تولعان تۇلەكتەر ءوزارا قاۋىمداسىپ, تۋعان جەرگە سىيلىق جاساۋعا كىرىسىپتى. 10 جىل بۇرىن مەكتەپ بىتىرگەن تۇلەكتەر اۋىلدىڭ جاڭارعان ساياباعىنا اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ وتىراتىن الاڭقاي جاساپ بەرسە, 2005 جىلعى تۇلەكتەر اۋىلدىڭ كىرەبەرىسىنە «تاۋ» دەگەن ادەمى جازۋ ورناتتى. ونىمەن توقتالماي, مەكتەپكە زاماناۋي ۇلگىدەگى Led ەكران سىيعا تارتىپ, سپورتتىق جارىستار ۇيىمداستىرعان. وسىدان 30 جىل بۇرىن مەكتەپ بىتىرگەن تۇلەكتەر ەرەكشە يدەيا كوتەرىپ, «رامىزدەر اللەياسى» اتتى الاڭ جاساعان. ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى – تۋى, ەلتاڭباسى, ءانۇرانى جانە كارتاسى بەينەلەنگەن الاڭ جاس ۇرپاقتىڭ, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ پاتريوتتىق ءىس-شارالاردى وتكىزەتىن مۇيىسىنە اينالعانداي. ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسى بويىندا تۇرعان ەلدى مەكەنگە وتە لايىق باستاما بولدى بۇل. وسى اتالعان جۇمىستىڭ باسى-قاسىندا ۇيىمداستىرۋشى, باعىت بەرۋشى بولىپ اۋىل اكىمى جۇرگەنى تۇسىنىكتى.
– نۇرتىلەك نيەتباي ۇلى جاس تا بولسا العىر, ەڭبەكقور, حالىققا قىزمەت ەتۋگە ەلپىلدەپ تۇراتىن ەلگەزەك ازامات ەكەن. از ۋاقىت ىشىندە اۋىلىمىز اباتتانىپ, بىرقاتار الەۋمەتتىك ماسەلە شەشىلدى. ەڭ باستىسى, اكىم حالىقتىڭ ۇسىنىس-تىلەگىنە دەر كەزىندە نازار اۋدارادى. وسىنىڭ ءبارى نۇرتىلەكتىڭ ەلدىڭ العىسىنا لايىق ەكەنىن كورسەتەدى, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى باعداگۇل قاراباسوۆا.
وتكەندە, 10-11 قازان كۇندەرى تاۋ اۋىلىندا شارۋا قوجالىقتارى مەن اۋىل ازاماتتارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «داۋىرلەرگە داڭق قالدىرعان اۋىلىم!» اتتى مادەني-سپورتتىق ءىس-شارا ءوتتى. اۋىلدى ءدۇر سىلكىندىرگەن مەرەكە ەكى كۇنگە سوزىلدى.
«كوپ تۇكىرسە كول», «تورتەۋ تۇگەل بولسا, توبەدەگى كەلەدى» دەگەن سوزدەر راس. ۇيىمداستىراتىن ادام بولسا, اۋىل ازاماتتارىنىڭ قولىنان دا كوپ نارسە كەلەدى. تۇرعىندار ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, قارجى جيناپ, اۋىل ماڭىنداعى توعاندارعا كانالدان سۋ ايدايتىن موتور ساتىپ الدى. مۇنىڭ ءبارى – ورتاق يگىلىك ءۇشىن, اۋىلدىڭ مالى مەن جانى ءۇشىن قاجەت شارۋا.
«اۋىلىمىزدىڭ ابىرويىن اسىرىپ, ەلدىڭ بىرلىگى مەن تىنىشتىعىن باستى ورىنعا قوياتىن نۇرتىلەك نيەتباي ۇلىنىڭ ەڭبەگىنە ريزامىن. اۋىلدىڭ ۇلكەنى رەتىندە ءاردايىم باتامدى بەرىپ جۇرەمىن», دەيدى تاڭات اقساقال.
باتىس قازاقستان وبلىسى