زەرتتەۋشىلەر ەجەلگى مايا وركەنيەتىنىڭ كۇنتىزبەسىندە اي فازالارى مەن كۇن تۇتىلۋىن ءدال ەسەپتەۋدىڭ بىرەگەي جۇيەسىن انىقتادى.
مايا حالقى 260 كۇندىك ريتۋالدىق كۇنتىزبەنى پايدالانعان. ول تەك ءدىني جانە سالتتىق داتالاردى بەلگىلەۋ ءۇشىن ەمەس, استرونوميانى باقىلاۋدى جۇيەلەۋ قۇرالى رەتىندە دە قولدانىلعان. زەرتتەۋ نەگىزىنە الىنعان درەزدەن كودەكسى – مايا وركەنيەتىنىڭ ساقتالعان سيرەك قولجازبالارىنىڭ ءبىرى. وندا 405 جاڭا اي كەزەڭى جازىلعان كەستە بار. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كەستە تولىق ايدى انىقتاۋعا, كۇن تۇتىلۋىن الدىن الا بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.