قىركۇيەكتىڭ سوڭعى اپتالارى قازاق دالاسىندا رۋحانياتتىڭ وتى مازداپ, كىتاپ جارمەڭكەسى سالتانات قۇرادى دەسەك, ارتىق ەمەس. كۇنى كەشە عانا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن ءداستۇرلى «KitapTime – 2025» IV جالپى رەسپۋبليكالىق كىتاپ فەستيۆالى – سونداي شارالاردىڭ ءبىرى عانا. اتالعان ءىس-شارا جالعىز استانادا عانا ەمەس, وڭىرلەردى تۇگەل قامتىعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن ءداستۇرلى فەستيۆالعا ءبىر توپ زيالى قاۋىم, شەتەل ەلشىلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, باسپاگەرلەر, سۋرەتشىلەر, قولونەر شەبەرلەرى, يلليۋستراتورلار, كىتاپحاناشىلار مەن وقىرماندار قاتىستى.
كەيىنگى جىلدارى كوپشىلىك كىتاپ وقۋعا بەت بۇرا باستاعانى بايقالادى. مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىستارىندا ەلدىڭ بولاشاعى ءۇشىن كىتاپ وقۋ مەن باسپا ءىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە توقتالىپ, كىتاپ وقيتىن ەلدىڭ عانا وركەنيەتتى, زيالى ۇلتقا اينالاتىنىن ءجيى ايتادى. قازىر ەلىمىزدە حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق كىتاپ فەستيۆالدارى مەن كورمەلەرى ءجيى وتكىزىلەدى. كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل ءىس-شارا جاستاردىڭ رۋحاني جانە ينتەللەكتۋالدىق دامۋىن قولداۋعا, سونداي-اق ۇلتتىق مادەني قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە ارنالدى.
استاناداعى ءداستۇرلى «KitapTime – 2025» IV رەسپۋبليكالىق كىتاپ فەستيۆالىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ديرەكتورى كۇمىس قارساقبايقىزى:
«كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋدى, وقىرمانداردى كىتاپحاناعا تارتۋدى, اۆتور مەن وقىرمانداردى بايلانىستىرۋدى ماقسات ەتەتىن «KitapTime – 2025» رەسپۋبليكالىق كىتاپ فەستيۆالى ەلىمىزدىڭ بارلىق كوپشىلىك كىتاپحانالارىندا ءبىر مەزەتتە وتەدى. فەستيۆال اياسىندا كىتاپ كورمەلەرىمەن, كىتاپ باسپالارى – «فوليانت», «وتباسى حرەستوماتياسى» جانە كىتاپ دۇكەندەرى «كىtapal», «اباي ءۇيى», «پايدالى كىتاپ», «ەلدورادو», شەتەلدەر ەلشىلىگىنىڭ كىتاپتار كورمەلەرى جانە 20-دان استام قولونەر شەبەرى ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسىمەن تانىسا الاسىزدار», دەدى ول.
ءىس-شارادا بارد اقىن تابىلدى دوسىموۆتىڭ شىعارمالارى ناسيحاتتالىپ, اقىن ءومىرىن قامتىعان ارنايى كورمە قويىلدى. تابىلدى شىعارماشىلىعىنان اندەر شىرقالىپ, ەستەلىكتەر ايتىلدى. ەلىمىزگە بەلگىلى ونەرپازدار قاتىسقان كەشتە اقىن ءومىرىنىڭ كەيبىر تۇستارى, شىعارماشىلىقتاعى العاشقى قادامدارى ءسوز بولدى.
كورەرمەن كوزايىمىنا اينالعان تاعى ءبىر تولقىندى شارا – «كۇزگى جىر» پوەزيالىق دۋمانى. پوەزيالىق كەشتە ارنايى قوناقتار مەن جاس اقىندار ولەڭ وقىپ, جاڭاشىل جىرلارىمەن كوزگە ءتۇستى. ولەڭدى مانەرلەپ وقيتىن ونەرپازدار مەن انشىلەر قاتىسىپ, كەشتىڭ كورىگىن قىزدىردى.
فەستيۆال اياسىندا ەلىمىزدەگى جانە شەتەلدىك باسپالار مەن كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اۋقىمدى كىتاپ جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلدى. قولونەر جارمەڭكەسى مەن ارنايى تاقىرىپتىق كورمەلەر ءوتتى. جارمەڭكەگە ءارتۇرلى تانىمال باسپالاردىڭ كىتاپتارىمەن قاتار, تمد ەلدەرى كلاسسيكتەرىنىڭ شىعارمالارى قويىلعان اۋەسقوي باسپالار دا قاتىسقان. سولايشا, وقىرمان قاۋىم ىزدەگەنىن تاۋىپ, قالاعان شىعارماسىن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك تۋدى.
باعدارلاما بارىسىندا «اباي اۋىلى» ەتنولوكاتسياسى مەن اقىن مۇراسىنا ارنالعان كورمە, «اۋىلعا كىتاپ سىيلاۋ» اكتسياسى, ەلشىلىكتەردىڭ «ۇلتتىق اتريبۋتتار» كىتاپ-يلليۋستراتسيالىق كورمەسى, «BookCrossing», «بيبليورينگ» ادەبي ويىندارى, ۆەلوشەرۋ, سۋرەت كورمەسى, شەبەرلىك ساعاتتارى, «Picnic time» فوتوايماعى جانە باسقا دا ءىس-شارالار ءوتتى. مۇنىڭ ءبارى حالىقتى كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنە بۇرۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى. ماسەلەن, ەلىمىزدە ءساۋىر ايىندا ۇلتتىق كىتاپ كۇنى اتالىپ وتىلەدى. وزگە دامىعان مەملەكەتتەر ونداي بەتبۇرىستى ەرتە كەزدەن قولعا الىپ, جولعا قويعانىن بىلەمىز. مىسالى, ۇلىبريتانيادا اتا-انالار كۇندە بالاسىمەن بىرگە كەمىندە 25 مينۋت كىتاپ وقيدى ەكەن. ءتىپتى مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ ساباقتان تىس ۋاقىتتا وقيتىن ادەبيەتتەرىنىڭ ءتىزىمى جاسالعان. بۇل تاجىريبە جاپونيادا دا بار. بالالاردى كىشكەنتايىنان كىتاپقا قىزىقتىرۋ ءۇشىن اتا-انالارعا بالانىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە ساي كىتاپتار ۇلەستىرىلەدى. كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ نۇسقاۋىمەن اتا-انالار بالاسىمەن بىرگە كۇندە كىتاپ وقيدى. اي سايىن ۇيىنە جاقىن جەردەگى كىتاپحاناعا كىتاپتاردى وتكىزىپ, قاجەت كىتاپتارىن الىپ كەتەدى. جاپونياداعى حالىقارالىق بالالار ادەبيەتى كىتاپحاناسىندا بالالارعا ارنالعان ۇزدىك ادەبيەتتەردىڭ تسيفرلىق قورى جاساقتالعان. ەلدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى اتا-انالار بالالارىنا ۆيرتۋالدى كىتاپحانادان قاجەت كىتاپتارىن وقىپ بەرە الادى. ال فينليانديادا جاڭا تۋعان سابيگە ارناۋلى قوراپشا سىيعا تارتىلادى. ونىڭ ىشىندە 1 جاسقا دەيىنگى بالاعا ارنالعان كىتاپتار توپتاماسى بولادى. اتا-انا جاڭا تۋعان سابيگە يلليۋستراتسيالىق كىتاپتاردى داۋىستاپ وقۋ ارقىلى بالانى ەرتە جاستان كىتاپقا باۋليدى. سونىمەن قاتار اۋىل-اۋىلداردى ارالاپ جۇرەتىن ارناۋلى كىتاپحانا-اۆتوبۋستار بولادى (Book bus).
«KitapTime – 2025» فەستيۆالى ءبىر مەزەتتە رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىق وڭىرلىك كىتاپحانادا ۇيىمداستىرىلىپ, ءتۇرلى فورماتتا مازمۇندى ءىس-شارالار قاراستىرىلعان. بيىلعى ايتۋلى فەستيۆال اياسىندا 1089 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 30 مىڭعا جۋىق وقىرمان قامتىلعان.