مەملەكەتىمىز ءۇشىن جاڭا ءارى وتە ماڭىزدى عىلىمي باعىت – جەردى بيولوگيالىق وڭدەۋ, توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋ بيوتەحنولوگياسى ءساتتى دامۋ ۇستىندە. اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنان جوعارى ءونىم الۋ جانە توپىراقتىڭ قۇنارىن بارىنشا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن توپىراق ميكروورگانيزمدەرىن رەتىمەن پايدالانۋ – ۇكىمەت تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋعا الىنعان كەلەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى. 17-18 ناۋرىز ارالىعىندا الماتىدا ورتالىق ازيا ەلدەرى ايماعىنداعى جەر رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ جۇمىسىن ساراپتاۋ ماقساتىندا حالىقارالىق جيىن ءوتتى. جيىنعا حالىقارالىق «يكاردا» شولەيت ايماقتارداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ ماماندارى قاتىستى. «قازاقستاندا باعدارلامانىڭ نەگىزگى قۇرامداس ءۇش بولىگى دە جاقسى ىسكە اسىپ كەلەدى. جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى قۇراۋ, ولاردى حالىقارالىق تاجىريبەدە ساراپتاۋ جانە قولدانىسقا ەنگىزىپ, وندىرىستە پايدالانۋ. ءبىز بۇل ءۇش جىلدىق باعدارلامانىڭ ويداعىداي جۇزەگە اساتىنىنا جانە الەمدىك ءىرى جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ ماقساتتارى ورىندالاتىنىنا سەنەمىز», دەگەن پىكىر ءبىلدىردى «يكاردا» حالىقارالىق شولەيت ايماقتارداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ايماقتىق ۇيلەستىرۋشىسى, دوكتور دجوزەف تۋروك.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ شولەيت ايماقتارداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جوباسىنىڭ جەر رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن دامىتۋ جانە جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى جەتىلدىرۋ باعىتى بويىنشا 90-نان استام ءتۇرلى تەحنولوگيالار حالىقارالىق تاجىريبەدە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن. سولاردىڭ ءبىرى – ءو.وسپانوۆ اتىنداعى قازاق توپىراقتانۋ جانە اگروحيميا عىلىمي ينستيتۋتى تامشىلاتىپ سۋارۋدىڭ جاڭا ءادىسىن ويلاپ تاپقان. وسى ءادىس ارقىلى بىلتىر ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا قاتتى دەگرەداتسياعا ۇشىراعان جەرلەردە 1 گەكتار اۋماقتان 32,8 توننا جۇگەرى ءدانى وندىرىلگەن. ال, ارىقپەن سۋارۋ ادىسىمەن سول ايماقتان 6 توننا عانا ءونىم الىنعان. قازاق توپىراقتانۋ جانە اگروحيميا عزي باسشىسى ابدوللا ساپاروۆ بۇل ەلباسىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنا دەگەن ايرىقشا كوزقاراسىنىڭ ارقاسىندا جەتكەن جەتىستىك, دەيدى. توپىراقتىڭ مىڭ ءتۇرلى قاسيەتىن زەرتتەپ جۇرگەن ينستيتۋت جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ, قۇنارلىلىقتى ساقتاۋ جوبالارى بويىنشا دا ءبىرشاما جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەن.
القالى جيىندا ەگىن شارۋاشىلىعىندا توپىراقتى مينەرالدى ازوت تىڭايتقىشتارمەن ەمەس, كەرىسىنشە, بيولوگيالىق ازوتپەن تىڭايتۋ حالىق دەنساۋلىعى ءۇشىن پايدالى ەكەنى باسا ايتىلدى. ورتالىق ازيا ايماعىنداعى بەس مەملەكەتتەن كەلگەن عالىمدار قازاقستان ۇكىمەتى تاراپىنان جاسالىپ جاتقان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ جاندانۋىنا سەپ بولاتىنىنا توقتالدى. ەلىمىزدەگى ءبىرشاما شولەيتتى ايماقتاردى يگەرۋ جايى دا تالقىلاندى. وركەنيەتكە جەتۋدىڭ ەڭ توتە جولى – عىلىمي جاڭالىقتاردان قالىس قالماۋ. ەندەشە, عىلىمنىڭ جاڭا تابىستارىن وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتاۋ – وركەندەۋ جولى بولماق.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.