جول – تىرشىلىك تامىرى

«ينفراقۇرىلىمدىق دامۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك  باعدارلاماسى اياسىندا وسى سالانى مودەرنيزاتسيالاۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل 2020 جىلعا قاراي جۇك اينالىمىن 1,6 ەسە جانە ترانزيتتىك جۇك تاسىمالى كولەمىن ەكى ەسەگە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ايتار بولساق, مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە اۆتوجول سالاسىندا 11 جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. ال اۆتوجولدار سالاسىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار بويىنشا 2020 جىلعا قاراي جالپى قۇنى 2,4 ترلن.تەڭگە قۇرايتىن 7 مىڭ شاقىرىمنان استام جول قايتا جاڭعىرتىلاتىن جانە سالىناتىن بولسا, ونىڭ 1 ترلن.تەڭگەسى حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ زايمدارى ەكەندىگىن اتاپ ءوتۋ قاجەت», – دەدى پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ينۆەستيتسيا جانە دامۋ مي­نيسترلىگى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مەرەكە پىشەمباەۆ. ونىڭ ايتۋى بويىنشا, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ارالاس سالالاردى قوسا العاندا بارلىق اۆتوجول جوبالارى بويىنشا جۇمىسقا 200 مىڭ ادامدى جۇمىلدىرۋ كوزدەلگەن.   قازىرگى ۋاقىتتا «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» مەگاجوباسىن ىسكە اسىرۋ جالعاستىرىلۋدا ەكەن­دىگىنەن حاباردار ەتە وتىرىپ, ول قۇرىلىسى جۇرگىزىلە باس­تاعان جوبالاردى اتاپ ءوتتى. ولار­دىڭ قاتارىنا «ورتالىق – وڭ­تۇستىك» (استانا – الماتى), «ور­تالىق – شىعىس» (استانا – ءوس­كەمەن), «ورتالىق – شىعىس» (اس­تانا-اقتوبە – اتىراۋ – اقتاۋ), ال­ماتى – وسكەمەن, قاراعاندى – جەزقازعان – قىزىلوردا جانە اتىراۋ – استراحان كىرەدى. «سونىمەن قاتار, اعىمداعى جىلى اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 269,3 ملرد.تەڭگە ءبولىنىپ وتىرعان بولسا, ونىڭ 178 ملرد.تەڭگەسى ۇلتتىق قوردان بەرىلىپ وتىر. بيىلعى جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنا دەيىنگى جاعدايدى ەسەپتەگەندە قارجىنىڭ 85,4 ملرد.تەڭگەسى يگەرىلسە, بۇل تۇرعىدا وسى قارجى ىشىنەن  ۇلتتىق قوردان بولىنگەن قارجىنىڭ 44 ملرد. تەڭگەسى جۇمسالدى», دەدى  كوميتەت توراعاسى. قازىرگى تاڭدا  جوبالارعا 33 مەردىگەر ۇيىم مەن 64 قوسالقى ۇيىم تارتىلىپ, وسىنىڭ ناتيجەسىندە 27 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلىپ وتىر. بۇل رەتتە 5 مىڭنان استام جول قۇرىلىسى تەحنيكاسى جۇمىس جاساۋ­دا. اۆتوجول سالاسىنداعى ەڭ ءىرى جوبا ۇزاقتىعى 2787 شاقىرىمدى قۇرايتىن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» قۇرلىق­ارالىق اۆتوموبيل ءدالىزى بولىپ تابىلادى. جوبالاردى 2009-2014 جىلدارى ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە رەسەي فەدەراتسياسى شەكاراسىنان شىمكەنت قالاسىنا دەيىن اقتوبە, قىزىلوردا جانە وڭتۇستىك قازاقستان ارقىلى 1884 شاقىرىمدىق جول بو­يىندا قوزعالىس اشىلدى.  تاشكەنت – شىمكەنت – جامبىل وبلىسىنىڭ شەكاراسى, تاراز قالاسىنىڭ اينالما جولى جانە الماتى – قورعاس ۋچاسكەلەرىنىڭ 569 شاقىرىمىندا جۇمىس جالعاسۋدا. جىل اياعىنا دەيىن ۇزىندىعى 183 شاقىرىم بولاتىن شىمكەنت – تاراز جولى پايدالانۋعا بەرىلمەك. شىمكەنت – تاشكەنت جانە الماتى – قورعاس ۋچاسكەلەرىندەگى جۇمىستار كەلەر جىلى اياقتالادى. كەلەسى كەزەكتە ۇزىندىعى جاعىنان 1282 شاقىرىمدى قۇرايتىن «ورتالىق – وڭتۇستىك» (استانا – الماتى) جوباسى بويىنشا بۇگىنگى كۇنى استانا-تەمىرتاۋ جانە الماتى – قاپشاعاي ۋچاسكەلەرىندە قۇرىلىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقاندىعى جايىندا ايتقان م.پىشەمباەۆ ولاردىڭ 40 شاقىرىمى تسەمەنتبەتونمەن توسەل­گەندىگىن جەتكىزدى. ال ۇستىمىزدەگى استانا – تەمىرتاۋ جولىنىڭ 10 شاقىرىمى, الما­تى – قاپشاعاي جولىنىڭ 62 شاقى­رىمى, جالپى 72 شاقىرىم جول پايدا­لانۋعا بەرىلەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. وسى ۋچاس­كەلەردەگى جۇمىس تولىقتاي كەلەسى جىلى اياقتالماق. ال قاراعاندى – بالقاش – بۋرىلبايتال – كۇرتى ۋچاسكەسىن قايتا سالۋ دۇنيەجۇزىلىك بانك پەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى زايمدارىنىڭ ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن بولادى. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن زايم تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلىپ, كونكۋرس جاريالانادى دەپ جوسپارلانۋدا.  قۇرىلىس جۇمىستارى 2016 جىلدىڭ كوكتەمىندە باس­تالىپ, 2019 جىلى اياقتالادى. «سونىمەن قاتار, ءۇشىنشى جوبا – «ورتالىق – شىعىس» جوباسى بويىنشا ايتار بولساق,  ۇزىندىعى 1018 شاقىرىمدى قۇرايتىن  استانا – وسكەمەن جولىنىڭ قۇرى­لىسى 2013 جىلى باستالعان بولاتىن.  قازىر استانا – پاۆلودار – سەمەي ۋچاس­كەسىندە قۇرىلىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ جالپى ۇزىندىعى – 509 شاقى­رىم. وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 100 شا­قىرىم پايدالانۋعا بەرىلەدى», دەدى م.ءپى­شەمباەۆ. ونىڭ ايتۋىنا قارا­عاندا, ۇزىندىعى 404 شاقىرىم بولاتىن پاۆلودار – سەمەي – قالباتاۋ جانە قالباتاۋ – وسكەمەن ۋچاسكەلەرىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. قۇرىلىس جۇمىستارى 2016 جىلى باستالادى. قازىرگى كۇندەرى «ورتالىق – باتىس» جو­باسى (استانا – اقتوبە – اتىراۋ – اس­تراحان) بويىنشا ۇزىندىعى 470 شاقى­رىم بولاتىن بەينەۋ – اقتاۋ ۋچاسكەسىندە قۇ­رىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بىلتىر 200 شاقىرىمى پايدالانۋعا بەرىلگەن بولسا, ءدالىزدىڭ جالپى ۇزىندىعى – 2720 شاقىرىم. ونىڭ 1290 شاقىرىمىن ءجون­دەۋ قاجەت ەكەن. جوبانىڭ قۇنى – 540 ملرد.تەڭگە. قازىرگى ۋاقىتتا استانا – قارا­بۇتاق, اقتوبە – ماقات جانە اتىراۋ – استرا­­حان ۋچاسكەلەرىن جوندەۋگە حالىق­ارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنان زايم الۋ ءۇشىن تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نە­گىزدەمە ازىرلەنىپ جاتىر. زايم تۋرالى كەلىسىمگە بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن قول قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل جوبا قۇرىلىستارى كەلەسى جىلى باستالىپ, 2019 جىلى اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا. «سونىمەن قاتار, ۇزىندىعى  851 شاقىرىمدى قۇرايتىن  الماتى – وسكەمەن جولى جوباسى اياسىندا قازىرگى ۋاقىتتا قاپشاعاي – تالدىقورعان جولىنداعى 157 شاقىرىمدىق ۋچاسكەدە قۇرىلىس ءجۇرىپ جاتىر. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 84 شاقىرىمى پايدالانۋعا بەرىلەدى. قالعان 73 شاقىرىمى – كەلەر جىلى اياقتالادى, دەدى كوميتەت توراعاسى. ال استانا – پەتروپاۆل جولى ماسەلەسىنە توقتالار بولساق, قازىر كوكشەتاۋ – پەتروپاۆل ۋچاسكەسىنىڭ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى 106 شاقىرىمى  جاسالىپ جاتىر ەكەن. ودان بولەك, پەتروپاۆل قالاسىن اينالىپ وتەتىن 11 شاقىرىمدىق جولدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالدى. 2015 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 55 شاقىرىمى پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال كەلەسى جىلى  51 شاقىرىمى بەرىلمەك. ەلميرا ماتىباەۆا, «ەگەمەن قازاقستان».