پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ تاجىكستان استاناسى دۋشانبە قالاسىندا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر ۇكىمەتتەرى باسشىلارىنىڭ كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى.
شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامدا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ, اۋىر جانە جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل, اۆياتسيالىق قاتىناس, ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋە قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. كەڭەس جۇمىسى اياسىندا تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحموننىڭ دەلەگاتسيا باسشىلارىمەن ۇجىمدىق كەزدەسۋى ءوتتى.
كەڭەس وتىرىسىندا ولجاس بەكتەنوۆ قازاقستاننىڭ ۇيىمدى ودان ءارى دامىتۋعا ءارى ونىڭ الەۋەتىن نىعايتۋعا جاردەمدەسۋگە نيەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ىنتىماقتاستىقتىڭ قالىپتاسقان تەتىكتەرىنىڭ, ەلدەر كوشباسشىلارىنىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرى مەن ۇكىمەتتەرىنىڭ كۇش-جىگەرى ناتيجەسىندە تمد كەڭىستىگىندە ورنىقتى دامۋ مەن دايەكتى ەكونوميكالىق ءوسۋ قامتاماسىز ەتىلىپ كەلەدى. بۇعان وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تمد ەلدەرىنىڭ جالپى ءىجو كولەمىنىڭ 4,5%-عا ارتۋى دالەل. ءوزارا ساۋدا-ساتتىق تۇراقتى ءوسىپ كەلەدى. بىلتىر قازاقستاننىڭ تمد ەلدەرىمەن تاۋار اينالىمى 1,2%-عا ءوسىپ, 37,3 ملرد دوللارعا جەتتى. بۇل كورسەتكىشتەر ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ تۇراقتىلىعىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ ەكونوميكالارىمىز اراسىنداعى ءوزارا تولىقتىرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.
جيىندا ەلەكتروندى ساۋدا سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلعا نازار اۋدارىلدى. قازاقستاندا وتكەن جىلى e-commerce كولەمى 6,2 ملرد دوللاردى قۇرادى. تمد-دا ەلەكتروندى ساۋدا الەۋەتىن تولىققاندى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمدىق بازانى دامىتۋ, بيزنەستى قولداۋ, تۇتىنۋ قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ سىندى كەشەندى تاسىلدەردىڭ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.
كولىك-ترانزيتتىك ينفراقۇرىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق شەڭبەرىندە قازاقستان اۋماعىندا ىسكە اسىرىلاتىن اسا ماڭىزدى جوبالار اتاپ ءوتىلدى. بۇل – 2027 جىلعا قاراي ءدالىزدىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ەكى ەسەگە ارتتىرۋعا, ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى نەگىزگى بۋىنى رەتىندە ترانسقازاقستاندىق تەمىرجول ءدالىزىن كەڭەيتۋگە, استانانى ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرلەرىمەن جانە حالىقارالىق باعىتتارمەن بايلانىستىراتىن «ورتالىق – باتىس» كۇرە جولىن سالۋعا باعىتتالعان «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» شىعىس باعىتىن دامىتۋ جونىندەگى كەشەندى جول كارتاسى. اتالعان جوبالار – قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعى ارقىلى وتەتىن كۇرە جولداردى ءوزارا ۇشتاستىرۋ تۇجىرىمداماسىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى باستاماسىن ىسكە اسىرۋدا ماڭىزدى فاكتور.
ەلدەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن انىقتايتىن ستراتەگيالىق سالا – اۋىر ماشينا جاساۋ. قازاقستاننىڭ تمد ەلدەرىنىڭ سەرىكتەستەرىمەن ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ كەلەشەگى اتاپ ءوتىلدى. جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىندا كووپەراتسيانى تەرەڭدەتۋ, بىرلەسكەن وندىرىستىك جوبالار مەن كلاستەرلەردى قولداۋ ماڭىزدى.
تسيفرلىق سالاداعى وزىق شەشىمدەرمەن تاجىريبە الماسۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باسا نازار اۋدارىلۋدا. قازاقستاندا قۇرىلىپ جاتقان Alem AI حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مەملەكەتتىك باسقارۋ, ونەركاسىپ جانە تاعى باسقا سالالارعا جي ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەتتەردىڭ ۋاكىلەتتى قۇرىلىمدارىنىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىك جانە ترانسۇلتتىق سيپاتتاعى الاياقتىق ارەكەتتەرمەن كۇرەس سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلىن جانداندىرۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.
وتىرىس سوڭىندا تمد مەملەكەتتەرى اراسىنداعى اۋىر ماشينا جاساۋ سالالارىن دامىتۋداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم, جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى, تمد ەلدەرىنىڭ اۋە قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەلەرىن ۇيلەستىرۋ تۇجىرىمداماسى, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۇجىرىمداماسى سياقتى جانە باسقا دا بىرقاتار قۇجاتقا قول قويىلدى.
تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر ۇكىمەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ كەلەسى وتىرىسى 2025 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا مينسكىدە وتەدى.