ارالداعى شەگىرتكە شەرۋى

مەردىگەر مەكەمە وكىلدەرى دە ادەتتە اراعا ۋاقىت سالىپ جاندانا باستايتىن زيانكەس تۇر­لەرىنىڭ ءبىر مەزگىلدە «ويانىپ» العانىنان قاۋىپ كۇتەتىنىن جا­سىرماعان. اپتا اينالماي جاتىپ ايتقاندارى اينىماي كەلدى. ارال اۋدانىنداعى قاراقۇم اۋىلىنداعى شەگىرتكە شەرۋى الەۋ­مەتتىك جەلىنى كەزىپ كەتتى. بەي­نەجازباداعى كادرلاردان زيان­كەستىڭ ءبىراز اۋماقتى جايلاپ العانى انىق بايقالىپ تۇر.

وقيعاعا بايلانىستى العاش­قى بولىپ وبلىستىق اۋىل شا­رۋاشىلىعى جانە جەر قاتى­ناس­تارى باسقارماسى حابار تاراتتى. باسقارمانىڭ مالىمەتىنشە, قاراقۇم اۋىلدىق وكرۋگىندەگى كوكاشا ەلدى مەكەنىندە زيانكەستەر تۇرعىن ۇيلەر اۋلاسىن ەمىن-ەركىن جايلاپ العان. بار-جوعى 4 ۇيدەن تۇراتىن ەلدى مەكەن تولىق باقىلانىپ, قاجەتتى شارالار قولعا الىنعان. قالعان اۋىلدىق وكرۋگ ورتالىقتارىن­دا زيانكەستەردىڭ ءدال مۇنشا ەركىنسۋى بايقالعان جوق.

باسقارما دەرەگىنشە, اۋدان اۋماعىندا شەگىرتكەلەر ءساۋىر ايى­نىڭ سوڭىندا بىلىنە باس­­­­تاپ­تى. اۋەلگىدە قاراقۇم اۋىل­­­دىق وكرۋگىنە قاراستى اي­دار­­­لى شوقالاق, ىزبانقۇمى, تورت­­­ق­ارا وڭىرلەرىندە, سون­داي-اق ساز­دى اۋىلدىق وكرۋگىن­دەگى بەي­­­سەمباي قۇمى, تازشا­توبە, ەسكەنە وڭىرلەرىندە يتا­ليا­لىق پرۋس دەرناسىلدەرى كوزگە تۇس­كەن ەكەن. ءسال كەيىن اق­قۇم وكرۋ­گىندەگى تەڭىزباي قۇمى مەن ايت­جانتاباننان, 15 ما­مىردا قوسامان مەن جىڭىش­كەقۇم اۋىل­دىق وكرۋگتەرىنەن دە زيانكەس­تەر بەلسەندىلىگى بايقالعان. وسى­عان بايلانىستى كوكتەمگى-جاز­عى ماۋسىمعا ار­نالعان موني­تو­رينگ جۇمىستارى شۇعىل باس­تالىپ, قازىر 145,6 مىڭ گەكتارعا جوس­پارلانعان اۋماقتىڭ 5,7 مىڭ گەكتارى زەرتتەلدى. ناق­تى وڭ­دەۋ اۋماقتارى بەلگىلەنىپ, تەح­نيكالار جەتكىزىلدى. اققۇم, قارا­قۇم, جىڭىشكەقۇم, قوسامان اۋىل­دىق وكرۋگتەرىنە 5 جەر ­اگرە­گاتى, قاراقۇمدا 2 اسا جەڭىل ۇشاق, سازدىدا 3 درون كومە­گى­مەن حيميالىق وڭدەۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى كۇ­نگە دەيىن 7 742 گەكتار اۋماقتا حيميا­لىق وڭدەۋ جۇمىستارى جاسالدى.

مامىردىڭ 24-نەن باستاپ ­مەر­دىگەر تاراپىنان تاعى 1 ­«ان-2» اۋە كولىگى قوسىلىپ, كۇردەلى رە­لەفتى وڭىرلەردى ۋلاۋعا كىرىسىپ كەتتى. بۇدان بولەك, شيجاعادا 2 جەر اگرەگاتى مەن 5 رانس اپپاراتى, توقابايدا 1 جەر اگرەگاتى مەن 2 درون, قوساماندا 1 جەر اگرەگاتى مەن 1 رانس, قارا­قۇم­دا 7 جەر اگرەگاتى, 2 دەلتاپلان, 23 رانس اپپاراتى بار. 

جولىنداعىسىن جايپاپ وتە­تىن زيانكەستەر ارالقۇم, ساپاق, جىڭىشكەقۇم, بەكباۋىل اۋىلدىق وكرۋگتەرىنە قاراستى شارۋا قوجالىقتارى اۋماعى مەن مەملەكەتتىك جەر قورلارى­نا دا زالال كەلتىرىپ ۇلگەرىپتى. وسىعان بايلانىستى ساپاق اۋىل­دىق وكرۋگىنىڭ كوكتەم ەلدى مەكەنىندەگى شارۋا قوجالىعى­نىڭ 157 گەكتار جەرى ارنايى تەحنيكامەن وڭدەلدى.

جالپى, وبلىس بويىنشا بىل­تىرعى جاز بەن كۇزدەگى زەرتتەۋ جۇ­مىستارىنىڭ ناتيجەسىن­دە بيىل 115,4 مىڭ گەكتارعا في­تو­سا­نيتارلىق شارالار جۇرگىزۋ جوس­­­پارلانعان. ونىڭ ىشىندە يتا­ليا­لىق پرۋسقا قارسى 24,7 مىڭ گا, ازيالىق شەگىرتكەنىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن 35,3 مىڭ گا, ساياق شەگىرتكەنىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن 55,4 مىڭ گا وڭدەلۋى كەرەك. قازىر يتاليالىق پرۋس دەرناسىلدەرى العاش بايقالعان ارال اۋدانىندا جوسپارلانعان 513,9 مىڭ گا اۋماقتىڭ 164,8 مىڭ گەكتارى زەرتتەلدى. ونىڭ ىشىندە ەكونوميكالىق زياندى شەگىنەن اسقان 14,7 مىڭ گەكتاردىڭ  جارتىسىنان استامى وڭدەلدى.

وبلىستىڭ وڭتۇستىك وڭىر­لە­رىندە ساياق شەگىرتكەگە قارسى حي­ميالىق وڭدەۋ جۇمىستارى باس­تالىپ كەتتى. ءتيىستى سالا وكىلدەرى وڭدەۋ جۇمىستارىنىڭ بارى­­سىن ءجىتى قاداعالاپ وتىر. اۋدان, اۋىل اكىمدىكتەرىنە مەردىگەر كوم­­­پانيا­لار جۇمىسىنا جاعداي جاساپ, جان-جاقتى كومەك كورسەتۋ  تاپ­سىرىلدى.

قىزىلوردا