تاراز قالاسىنداعى «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي قورىعىنىڭ قورىندا ىقىلىم زاماننىڭ كوزىندەي بولعان جادىگەرلەر جەتكىلىكتى. ولاردىڭ ەداۋىر بولىگى كونە تاراز اۋماعىندا بىرنەشە جىل بويى جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىسى كەزىندە تابىلعان. ءجۇز جىلدىقتاردان سىر شەرتەتىن جادىگەرلەر – ءوڭىر تاريحىنىڭ جىلناماسى ىسپەتتى.
مۋزەيدىڭ قور ساقتاۋشىسى ايگۇل ومىربەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, 2011–2017 جىلدار ارالىعىندا جۇرگىزىلگەن قازبا جۇمىستارى كەزىندە كوپتەگەن قۇندىلىق قولعا تۇسكەن. ولاردىڭ ىشىندە ورتاعاسىرلىق مادەنيەتكە تيەسىلى جادىگەرلەر دە بار. تابىلعان زاتتاردىڭ باسىم بولىگى قىشتان جاسالعان كورىنەدى.
ء«بىزدىڭ مۋزەيدە ءار ءداۋىردىڭ كوزىندەي بولعان قۇندى جادىگەرلەر از ەمەس. كوشپەلىلەردىڭ ءومىر سالتىن كوزگە ەلەستەتەتىن قۇندىلىقتار دا سول قازبا جۇمىسى كەزىندە تابىلعان بولاتىن. ولاردىڭ قاتارىندا سۋسىن قۇيۋعا ارنالعان مۇستاحارا بار. جالپى, كوشپەلىلەر اۋەلى ىدىس-اياقتى تەك تەرىدەن, اعاشتان جاساعانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. سونداي-اق قىشتان جاسالعان ىدىستار دا بار.
مىنا مۇستاحارا – تورسىقتىڭ ءبىر ءتۇرى. ساز بالشىقپەن جاسالىپ, اق انگوبپەن جابىلعان. ءبىر قاراعاندا, بەينەسى كيىز ءۇيدىڭ ءپىشىنىن ەسكە سالادى. جوعارى جاعىنداعى ويۋ-ورنەككە زەر سالىپ قاراعان ادام تولقىننىڭ بەينەسىن كورەدى. سوعان قاراپ-اق بۇل ىدىستىڭ سۋسىن قۇيۋعا ارنالعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس», دەيدى ا. ومىربەكوۆا.
ورتاعاسىرلىق مادەنيەتتىڭ كوزىندەي بولعان جادىگەر تورسىقتىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە پايدالانىلعان. اتقا قونعان ازاماتتار ءدال وسى مۇستاحارادان سۋسىن ءىشىپ, ءشول باسقانى تالاس تۋدىرماسا كەرەك.
تاراز